Vi phạm bán lẻ điện có thể bị phạt tới 180 triệu đồng

Nghị định mới được đánh giá là bước đi mạnh tay nhằm lập lại trật tự trong hoạt động kinh doanh điện, tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người sử dụng điện.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng, đặc biệt tại các khu dân cư, nhà trọ, chung cư mini và cơ sở sản xuất kinh doanh, tình trạng bán điện sai giá, chậm ký hợp đồng hoặc gây phiền hà cho khách hàng vẫn còn diễn ra ở nhiều nơi.

Không ít người dân từng phản ánh việc bị thu tiền điện cao hơn quy định nhưng khó khiếu nại vì không có hợp đồng rõ ràng hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào đơn vị cung cấp điện.

Chính vì vậy, việc ban hành nghị định mới được xem là động thái cần thiết để siết chặt kỷ cương trong lĩnh vực điện lực.

Theo quy định mới, tổ chức là đơn vị bán lẻ điện sẽ bị phạt từ 10 đến 30 triệu đồng nếu không ký hợp đồng mua bán điện sau 7 ngày làm việc kể từ khi khách hàng đã đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định mà không có lý do chính đáng.

Cùng mức phạt này còn áp dụng đối với hành vi sử dụng thiết bị đo đếm điện chưa được kiểm định hoặc hiệu chuẩn theo quy định pháp luật.

Đây là quy định đáng chú ý bởi công tơ điện và hệ thống đo đếm luôn là vấn đề nhạy cảm, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người dân. Việc bắt buộc sử dụng thiết bị đạt chuẩn sẽ góp phần hạn chế sai số, tránh tình trạng người tiêu dùng phải trả tiền điện không chính xác.

Một điểm mới đáng quan tâm khác là hành vi lợi dụng nghề nghiệp để sách nhiễu, gây khó dễ cho khách hàng nhằm mục đích vụ lợi có thể bị xử phạt từ 30 đến 40 triệu đồng. Quy định này thể hiện quan điểm cứng rắn của cơ quan quản lý trong việc chấn chỉnh tác phong phục vụ, ngăn chặn tình trạng nhũng nhiễu trong quá trình cung cấp điện.

Đối với các hành vi nghiêm trọng hơn như bán điện không có hợp đồng mua bán điện hoặc tiếp tục bán điện khi hợp đồng đã hết hiệu lực mà chưa được gia hạn, mức phạt sẽ từ 40 đến 50 triệu đồng.

Đáng chú ý, hành vi bán sai giá điện theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ bị xử phạt từ 50 đến 60 triệu đồng. Đây được xem là chế tài có tác động lớn đối với các trường hợp thu tiền điện cao bất thường tại khu trọ, nhà cho thuê hoặc các điểm bán điện trung gian.

Nghị định cũng quy định xử phạt từ 50 đến 60 triệu đồng đối với hành vi ký hợp đồng mua bán điện khi bên mua điện chưa bảo đảm đủ điều kiện theo quy định.

Đặc biệt, hành vi xuất khẩu hoặc nhập khẩu điện khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép sẽ bị xử phạt rất nặng, từ 150 đến 180 triệu đồng. Đây là mức xử phạt cao nhất trong nhóm vi phạm về bán lẻ điện, cho thấy quyết tâm tăng cường quản lý đối với lĩnh vực liên quan đến an ninh năng lượng quốc gia.

Theo các chuyên gia, điểm đáng chú ý của Nghị định 133/2026/NĐ-CP không chỉ nằm ở việc tăng mức phạt mà còn ở việc mở rộng phạm vi xử lý đối với các hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người dân.

Trong đó, các quy định về hợp đồng mua bán điện, giá điện và đo đếm điện năng được siết chặt hơn nhằm minh bạch hóa hoạt động bán lẻ điện – lĩnh vực vốn tác động trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Các chuyên gia cũng cho rằng nghị định mới sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị bán lẻ điện, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để người dân mạnh dạn phản ánh các hành vi vi phạm.

Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, người dân cũng cần chủ động bảo vệ quyền lợi của mình bằng cách kiểm tra hợp đồng mua bán điện, theo dõi chỉ số điện năng tiêu thụ và phản ánh kịp thời nếu phát hiện dấu hiệu thu tiền điện sai quy định hoặc gây phiền hà trong quá trình sử dụng điện.

Việc siết chặt chế tài xử phạt không chỉ mang ý nghĩa răn đe mà còn hướng tới xây dựng thị trường điện minh bạch, công bằng và chuyên nghiệp hơn trong thời gian tới.