Hàng loạt vi phạm tại các dự án hạ tầng do UBND xã Nga Sơn làm chủ đầu tư

Vi phạm qua nhiều năm nhưng không kịp thời khắc phục

Theo kết luận thanh tra, UBND xã Nga Sơn là chủ đầu tư 6 dự án hạ tầng khu dân cư, gồm 4 dự án thuộc Hạ tầng khu dân cư phía Đông đường Chi nhánh điện và 2 dự án thuộc Hạ tầng khu dân cư Mả Bịch, tiểu khu Thắng Thịnh.

Các dự án được triển khai trên địa bàn thị trấn Nga Sơn (nay là xã Nga Sơn), sử dụng nguồn vốn từ đấu giá quyền sử dụng đất tại chỗ trước khi phân chia tỷ lệ, thực hiện trong giai đoạn 2020–2021.

Các dự án đã được Chủ tịch UBND huyện Nga Sơn thời điểm đó phê duyệt chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật và kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Tuy nhiên, cả 6 dự án đều chưa hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng nhưng chủ đầu tư vẫn tiến hành lựa chọn nhà thầu và tổ chức thi công.

Đến thời điểm thanh tra, toàn bộ 6 dự án đã được triển khai xây dựng; trong đó 5 dự án chưa được bố trí vốn và chưa giải ngân, 2 dự án đã được nghiệm thu, riêng một dự án đã nghiệm thu hoàn thành công trình.

Thanh tra xác định quá trình chuẩn bị đầu tư và triển khai các dự án còn nhiều thiếu sót, vi phạm quy định của pháp luật về đầu tư công, đất đai và xây dựng. Việc quyết định chủ trương đầu tư, lập và phê duyệt quy hoạch, phê duyệt dự án chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Chưa đánh giá đầy đủ khả năng cân đối nguồn vốn, sự phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cũng như điều kiện giải phóng mặt bằng.

Một số dự án được phê duyệt khi chưa hoàn tất đầy đủ trình tự, thủ tục pháp lý. Hồ sơ báo cáo kinh tế - kỹ thuật còn thiếu nội dung theo quy định, trong đó Dự án 5 và Dự án 6 được xác định không phù hợp với quy hoạch tại thời điểm triển khai.

Trong quá trình thực hiện, chủ đầu tư chưa tuân thủ đầy đủ quy định về đấu thầu; ký hợp đồng xây dựng khi chưa bảo đảm nguồn vốn; tổ chức thi công khi chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, chưa đủ điều kiện về đất đai và điều kiện khởi công.

Công tác quản lý chất lượng công trình cũng không được thực hiện đầy đủ khi nhiều hạng mục đã thi công nhưng chưa được nghiệm thu theo quy định, dẫn đến không có cơ sở đánh giá chất lượng công trình. Đáng chú ý, có dự án đã hoàn thành và nghiệm thu nhưng vẫn chưa được bố trí kế hoạch vốn để thanh toán, làm phát sinh và kéo dài tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ hàng loạt vi phạm trong công tác giải phóng mặt bằng và quản lý đất đai. Việc bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng đối với cả 6 dự án không tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Các dự án được triển khai xây dựng khi chưa hoàn thành việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất và các thủ tục pháp lý liên quan. Đối với 4 dự án thuộc khu dân cư phía Đông đường Chi nhánh điện, chủ đầu tư thực hiện hình thức "thỏa thuận" bồi thường để nhận mặt bằng và tổ chức thi công.

"Việc tổ chức thực hiện các dự án còn tồn tại, khuyết điểm và vi phạm trong hầu hết các giai đoạn từ chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng thực hiện đầu tư, quản lý vốn đầu tư, quản lý đất đai, trật tự xây dựng làm phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản và tiềm ẩn khiếu kiện khiếu nại; vi phạm kéo dài qua nhiều năm nhưng
chưa được kịp thời khắc phục giải quyết", Kết luận thanh tra nêu.

Yêu cầu tổ chức kiểm điểm và xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan

Thanh tra cho rằng UBND huyện Nga Sơn và UBND thị trấn Nga Sơn (nay là UBND xã Nga Sơn) chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai và trật tự xây dựng; thiếu kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm, dẫn đến tình trạng thi công trên diện tích đất chưa giải phóng mặt bằng và không đúng quy hoạch được phê duyệt.

Theo kết luận, trách nhiệm đối với những tồn tại, vi phạm thuộc về Chủ tịch UBND huyện Nga Sơn qua các thời kỳ; lãnh đạo các phòng chuyên môn tham mưu về đầu tư, tài chính, tài nguyên và môi trường, kinh tế - hạ tầng; Chủ tịch UBND thị trấn Nga Sơn (nay là UBND xã Nga Sơn) với vai trò chủ đầu tư; Ban Quản lý dự án cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thanh tra yêu cầu UBND xã Nga Sơn xây dựng kế hoạch thực hiện kết luận thanh tra, tổ chức kiểm điểm và xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan theo thẩm quyền.

Đồng thời, địa phương phải rà soát toàn bộ trình tự đầu tư, công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vốn thực hiện dự án; hoàn thiện các thủ tục pháp lý còn thiếu, điều chỉnh quy hoạch, phê duyệt phương án bồi thường và tiếp tục triển khai các dự án đúng quy định.

Trước khi tiếp tục thi công hoặc đưa công trình vào sử dụng, UBND xã Nga Sơn phải tổ chức kiểm tra, đánh giá, kiểm định chất lượng các hạng mục đã thi công và xử lý kỹ thuật đối với các hạng mục chưa bảo đảm yêu cầu.

Kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo UBND xã Nga Sơn khẩn trương thực hiện đầy đủ các nội dung kết luận; phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện hồ sơ pháp lý của các dự án; đồng thời rà soát, bố trí nguồn vốn để thanh toán khối lượng xây dựng đã hoàn thành nhằm khắc phục tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản.

Bên cạnh đó, Sở Nội vụ được giao tham mưu xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý có liên quan đến các sai phạm; hướng dẫn, theo dõi việc kiểm điểm tại UBND xã Nga Sơn và báo cáo kết quả về Thanh tra tỉnh trước ngày 30/7/2026 để phục vụ công tác theo dõi, xử lý sau thanh tra.