Bổ sung nhiều chính sách mới, tháo gỡ vướng mắc trong công nhận liệt sĩ

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng. Pháp lệnh bổ sung nhiều quy định mới nhằm hoàn thiện chính sách ưu đãi, tháo gỡ các vướng mắc trong công nhận người có công, mở rộng đối tượng thụ hưởng và bảo đảm việc tôn vinh, ghi nhận đúng những cá nhân có đóng góp cho sự nghiệp cách mạng.

Bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, phù hợp thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm

Một trong những nội dung đáng chú ý của Pháp lệnh là làm rõ khái niệm người có công với cách mạng, khẳng định sự ghi nhận của Nhà nước đối với những cá nhân đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận có công lao, đóng góp cho sự nghiệp cách mạng.

Đồng thời, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung các điều kiện, tiêu chuẩn xem xét công nhận người có công theo hướng chặt chẽ, phù hợp thực tiễn, bảo đảm ghi nhận đúng đối tượng, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thời gian qua.

Đối với việc công nhận liệt sĩ trong trường hợp thương binh tử vong do vết thương tái phát, Pháp lệnh đã điều chỉnh theo hướng phù hợp với thực tế.

Theo quy định hiện hành, thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên chỉ được xem xét công nhận là liệt sĩ khi có đầy đủ hồ sơ điều trị tại bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản xác định nguyên nhân tử vong do vết thương tái phát.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều thương binh nặng, đặc biệt là thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên, khi bệnh tình nguy kịch thường được gia đình xin đưa về nhà hoặc điều trị tại các cơ sở nuôi dưỡng người có công. Do đó, nhiều trường hợp không đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hồ sơ, giấy tờ theo quy định, dẫn đến khó khăn trong việc xem xét công nhận liệt sĩ.

Để khắc phục bất cập này, Pháp lệnh sửa đổi không còn quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên khi tử vong. Việc quy định điều kiện chỉ còn áp dụng đối với trường hợp thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80% chết do vết thương tái phát.

Bên cạnh đó, Pháp lệnh bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh đối với lực lượng chức năng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công vụ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Quy định mới được đánh giá phù hợp với yêu cầu thực tiễn, phản ánh đúng tính chất đặc thù của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong bối cảnh hiện nay.

Đáng chú ý, các tiêu chí mang tính định tính như "đặc biệt dũng cảm" cũng được lược bỏ nhằm bảo đảm việc xét công nhận có căn cứ rõ ràng, thống nhất và minh bạch hơn.

Mở rộng đối tượng hưởng chính sách ưu đãi người có công

Một điểm mới quan trọng khác là Pháp lệnh bổ sung quy định giao Chính phủ quyết định công nhận hoặc giao cơ quan, người có thẩm quyền công nhận người có công với cách mạng trong trường hợp thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ lịch sử, thực tiễn rõ ràng hoặc thuộc trường hợp đặc biệt.

Quy định này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều hồ sơ tồn đọng nhiều năm do giấy tờ bị mất, thất lạc trong quá trình hoạt động cách mạng, chiến đấu hoặc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Pháp lệnh cũng mở rộng đối tượng được công nhận là người có công với cách mạng.

Theo đó, những người làm nhiệm vụ tại khu vực biên giới, hải đảo hoặc thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia và được Nhà nước tặng Huân chương Chiến công sẽ được công nhận là người có công với cách mạng. Hiện có khoảng 85.578 người thuộc diện này.

Đối với chính sách trợ cấp, Pháp lệnh bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945 (cán bộ lão thành cách mạng) và người hoạt động cách mạng từ ngày 1/1/1945 đến trước Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (cán bộ tiền khởi nghĩa).

Theo thống kê, sẽ có 793 cán bộ lão thành cách mạng và cán bộ tiền khởi nghĩa được hưởng thêm chế độ trợ cấp người phục vụ.

Ngoài ra, Pháp lệnh cũng điều chỉnh chính sách điều dưỡng phục hồi sức khỏe theo hướng mở rộng đối tượng được điều dưỡng hằng năm. Cụ thể, nhóm thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh và người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80% sẽ được chuyển từ chế độ điều dưỡng 2 năm/lần sang điều dưỡng hằng năm.

Với điều chỉnh này, khoảng 151.222 người sẽ được hưởng chính sách điều dưỡng thường niên, nâng tổng số người có công được điều dưỡng hằng năm lên khoảng 170.000 người.

Việc ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách ưu đãi người có công theo hướng nhân văn, công bằng và sát thực tiễn hơn; đồng thời góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.