Từ 1/10, kiểm soát điện tử tại 4 cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý

Quy định về kiểm soát tàu thuyền xuất, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng

Chính phủ ban hành Nghị định số 289/2026/NĐ-CP ngày 21/7/2026 về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý.

Nghị định 289 quy định về thủ tục kiểm soát, kiểm tra, giám sát; cấp Giấy phép đi bờ của thuyền viên, Giấy phép xuống tàu; quản lý, kiểm soát các hoạt động liên quan đến an ninh, trật tự đối với người, tàu thuyền và các phương tiện Việt Nam, nước ngoài hoạt động tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý, gồm cảng Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ và Hậu Giang.

Nghị định cũng quy định trách nhiệm của các bộ, ngành, UBND TP. Cần Thơ, tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long và các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng trong công tác quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự.

Đối tượng áp dụng là cơ quan, tổ chức, cá nhân, tàu thuyền và các phương tiện khác của Việt Nam và nước ngoài ra, vào, hoạt động tại các cửa khẩu cảng. Tuy nhiên, các hoạt động xuất nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định.

Về thủ tục kiểm soát đối với tàu thuyền xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng, Nghị định quy định: Tàu thuyền nhập cảnh, thuyền viên, hành khách đi trên tàu thuyền nhập cảnh khi vào khu vực biên giới biển Việt Nam phải làm thủ tục nhập cảnh tại cửa khẩu cảng đầu tiên nơi tàu thuyền đến.

Tàu thuyền nước ngoài xuất cảnh, thuyền viên, hành khách đi trên tàu thuyền nước ngoài xuất cảnh, trước khi rời khỏi biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam, phải làm thủ tục xuất cảnh tại cửa khẩu cảng cuối cùng nơi tàu thuyền đi.

Tàu thuyền Việt Nam xuất cảnh, thuyền viên, hành khách đi trên tàu thuyền Việt Nam xuất cảnh, trước khi rời khỏi vùng biển Việt Nam, phải làm thủ tục xuất cảnh tại cửa khẩu cảng cuối cùng nơi tàu thuyền đi.

Tàu thuyền quá cảnh phải làm thủ tục quá cảnh khi vào khu vực biên giới biển Việt Nam.

Trong thời gian quá cảnh, trên đường hành trình quá cảnh, thuyền trưởng phải chịu trách nhiệm quản lý thuyền viên, hành khách, hàng hóa trên tàu thuyền, giữ nguyên trạng thái niêm phong và hồ sơ xuất nhập cảnh; không được để người xuống tàu thuyền, rời tàu thuyền, phương tiện cập mạn tàu thuyền và thực hiện các hoạt động khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép, trừ cán bộ, nhân viên, phương tiện của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng, hoa tiêu, người làm thủ tục thực hiện nhiệm vụ và nhân viên y tế xuống tàu cấp cứu cho thuyền viên, hành khách.

Tàu thuyền chuyển cảng phải làm thủ tục chuyển cảng đi trước khi rời một cửa khẩu cảng để di chuyển đến một cửa khẩu cảng khác của Việt Nam; thủ tục chuyển cảng đến khi đến một cửa khẩu cảng từ một cửa khẩu cảng khác của Việt Nam.

Thực hiện thủ tục điện tử qua Cổng thông tin một cửa quốc gia

Theo Nghị định, thủ tục kiểm soát theo phương thức điện tử được áp dụng đối với tàu thuyền Việt Nam xuất cảnh, nhập cảnh; tàu biển Việt Nam hoạt động tuyến nội địa; tàu thuyền nước ngoài xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng.

Ngoài ra, quy định cũng áp dụng đối với các tàu thuyền được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép hoặc chấp thuận đến cảng, như tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân, tàu vận chuyển chất phóng xạ; tàu thực hiện nghiên cứu khoa học, văn hóa, thể thao, nghề cá, cứu hộ cứu nạn, trục vớt tài sản chìm đắm, lai dắt hỗ trợ, xây dựng, khảo sát, sửa chữa công trình biển; tàu khảo sát, thăm dò, khai thác tài nguyên và thực hiện các hoạt động về môi trường trên vùng biển Việt Nam.

Thuyền viên nước ngoài đi trên các tàu này cũng thuộc đối tượng áp dụng. Đối với tàu cá và thuyền viên Việt Nam hiện đang thực hiện thủ tục theo phương thức thủ công, việc chuyển sang thủ tục điện tử sẽ được triển khai khi Công an cửa khẩu cảng và các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hạ tầng công nghệ thông tin và nghiệp vụ.

Nghị định nêu rõ, thủ tục kiểm soát điện tử được thực hiện thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia theo quy định của pháp luật về cơ chế một cửa quốc gia. Trường hợp hệ thống gặp sự cố, người làm thủ tục được chuyển sang thực hiện theo phương thức thủ công.

Nghị định cũng quy định cụ thể thủ tục kiểm soát theo phương thức thủ công đối với tàu thuyền xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng; tàu chở khách du lịch quốc tế; tàu buồm, tàu thể thao, du thuyền và tàu cá Việt Nam khai thác ngoài vùng biển Việt Nam.

Thủ tục được thực hiện tại trụ sở hoặc văn phòng đại diện của Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy nội địa hoặc trực tiếp trên tàu theo quy định. Công an cửa khẩu cảng được kiểm tra trực tiếp trên tàu khi phát hiện người trốn trên tàu, có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự hoặc nghi ngờ hồ sơ, giấy tờ xuất nhập cảnh không hợp lệ.

Một điểm mới đáng chú ý là thuyền viên nước ngoài được phép sử dụng sổ thuyền viên để làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh trong trường hợp không có hộ chiếu hoặc giấy tờ đi lại quốc tế hợp lệ.

Đối với tàu chở khách du lịch quốc tế, doanh nghiệp lữ hành phải gửi chương trình du lịch và hồ sơ liên quan cho Công an cửa khẩu cảng chậm nhất 12 giờ trước khi tàu cập cảng. Công an cửa khẩu cảng thực hiện cấp thị thực cho hành khách ngay trên tàu theo quy định của pháp luật về xuất nhập cảnh.

Đối với tàu khách quốc tế được phép vận chuyển khách du lịch nội địa giữa các cảng của Việt Nam, doanh nghiệp lữ hành phải nộp chương trình du lịch, danh sách hành khách và giấy phép liên quan trước khi tàu đón khách. Hành khách nước ngoài phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ đi lại quốc tế, trong khi hành khách Việt Nam xuất trình giấy tờ tùy thân hợp lệ theo quy định.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.