Sắp có quy định bắt buộc tái sử dụng đất, đá, bê tông thải từ xây dựng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường với nhiều nội dung đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Dự thảo đề xuất sửa đổi 82 trong tổng số 171 điều của luật hiện hành và bổ sung thêm 2 điều mới.

Tạo hành lang pháp lý cho tái chế phế thải xây dựng

Một trong những điểm đáng chú ý là quy định tại khoản 5 Điều 64 về quản lý chất thải rắn. Theo đó, chất thải rắn còn giá trị sử dụng phải được tái chế, tái sử dụng cho các mục đích phù hợp. Đặc biệt, đất, đá, bê tông, gạch, cát và các loại chất thải trơ khác phát sinh từ hoạt động xây dựng sẽ được tái sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc phục vụ san lấp mặt bằng cho các dự án, công trình có nhu cầu.

So với quy định hiện hành chỉ đề cập chung đến đất, đá và chất thải rắn xây dựng, dự thảo lần này đã xác định rõ các loại vật liệu cần được thu gom, tái chế và tái sử dụng. Việc cụ thể hóa các nhóm vật liệu như bê tông, gạch, đá và cát thải được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho hoạt động phân loại tại nguồn, thu hồi và tái chế phế thải xây dựng.

Theo cơ quan soạn thảo, quy định mới sẽ góp phần giảm lượng chất thải phải chôn lấp, hạn chế tình trạng đổ thải trái phép, đồng thời giảm áp lực đối với các bãi xử lý chất thải đang ngày càng quá tải tại nhiều đô thị lớn.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về quản lý vật liệu và sản phẩm được sản xuất từ chất thải sau xử lý, tái chế hoặc tái sử dụng. Chính phủ sẽ quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ vật liệu tái chế trong hàng hóa và sản phẩm, tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành và phát triển thị trường vật liệu tái chế trong tương lai.

Thúc đẩy phát triển vật liệu xanh và chuyển đổi số trong quản lý chất thải

Đối với ngành vật liệu xây dựng, đặc biệt là lĩnh vực xi măng và bê tông, nguồn phế thải từ hoạt động phá dỡ công trình được xem là nguồn tài nguyên thứ cấp có tiềm năng lớn. Việc tái sử dụng bê tông, gạch và đá thải không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên mà còn giảm nhu cầu khai thác cát, đá và các loại vật liệu xây dựng truyền thống, qua đó giảm tác động đến môi trường.

Bên cạnh việc thúc đẩy tái chế và tái sử dụng chất thải, dự thảo luật cũng đặt trọng tâm vào chuyển đổi số trong công tác quản lý môi trường. Theo đó, các tổ chức, cá nhân phát sinh, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải sẽ có trách nhiệm cung cấp, cập nhật dữ liệu điện tử về chất thải vào hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu môi trường.

Các hoạt động quản lý chất thải sẽ từng bước được thực hiện trên môi trường số, bao gồm chứng từ và biên bản giao nhận điện tử. Việc xây dựng hệ thống quản lý chất thải trực tuyến được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả giám sát, tăng tính minh bạch, giảm thủ tục giấy tờ và giúp cơ quan quản lý dễ dàng truy xuất nguồn gốc chất thải từ khâu phát sinh đến xử lý.

Ngoài ra, dự thảo cũng điều chỉnh quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo hướng linh hoạt hơn khi giao UBND cấp tỉnh quyết định hình thức phân loại phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Đồng thời, các quy định về lựa chọn đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt cũng được sửa đổi theo hướng thống nhất với pháp luật về đấu thầu và ngân sách nhà nước, góp phần tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai.

Hiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đang được Bộ Tư pháp thẩm định và dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến trong năm nay.