Quốc hội thảo luận về sửa đổi 9 luật về quân sự, quốc phòng đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền 2 cấp

9 luật được sửa đổi, bổ sung gồm: Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Dân quân tự vệ.

Đa số đại biểu Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật, nhằm kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan quân sự địa phương theo hướng “tinh, gọn, mạnh”.

Các đại biểu tập trung góp ý những nội dung chịu tác động trực tiếp từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, đồng thời đề nghị tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc sửa đổi, bổ sung 9 luật được các đại biểu đánh giá cần thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, chỉ tập trung vào những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách; đồng thời bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là khi các văn bản được ban hành theo cơ chế ủy quyền lập pháp hết hiệu lực.

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) đề nghị dự thảo Luật phân định rõ trách nhiệm chủ trì giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Công an trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực biên giới, cửa khẩu.

Theo đại biểu, pháp luật hiện hành quy định khá rộng trách nhiệm chủ trì của Bộ Quốc phòng trong thực hiện nhiệm vụ duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại khu vực biên giới, cửa khẩu.

Trong khi đó, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, phạm vi địa giới của nhiều xã, phường rất rộng. Một xã, phường biên giới không chỉ có đường biên giới, mốc quốc giới, cửa khẩu mà còn bao gồm khu dân cư, khu sản xuất, thương mại, dịch vụ và nhiều hoạt động kinh tế - xã hội nằm sâu trong địa bàn.

Đại biểu cho rằng, nếu lấy toàn bộ địa giới hành chính của xã biên giới làm căn cứ xác định cơ quan chủ trì chung về an ninh, trật tự thì có thể dẫn đến sự giao thoa giữa nhiệm vụ biên phòng với nhiệm vụ quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.

Do đó, đại biểu đề nghị việc sửa đổi luật lần này cần chuyển từ cách tiếp cận phân công theo địa bàn sang phân công theo tính chất, chức năng và nhiệm vụ.

Cụ thể, dự thảo cần khẳng định rõ Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Bộ đội Biên phòng, chủ trì quản lý nhà nước, bảo vệ biên giới quốc gia và thực hiện nhiệm vụ biên phòng. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm chủ trì của Bộ Công an trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm theo chức năng của Công an nhân dân, cả trên địa bàn dân cư và khu vực biên giới.

Theo đại biểu, cần quán triệt nguyên tắc một nhiệm vụ, một đầu mối chủ trì, đúng chức năng, đúng thẩm quyền, phối hợp rõ trách nhiệm, không chồng chéo và không để khoảng trống pháp lý.

Đề cập tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đại biểu Bế Xuân Trường (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) cho rằng cần tiếp tục chính quy hóa cơ quan quân sự xã, phường.

Theo đại biểu, để cơ quan quân sự cấp xã thực hiện tốt chức năng tham mưu, góp phần xây dựng cơ sở xã, phường vững mạnh, cần có tổ chức bộ máy đồng bộ, khoa học.

Đại biểu đề nghị chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cần được chính quy hóa, bố trí sĩ quan được đào tạo cơ bản, có chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp và thực hiện đúng vai trò của Chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cũng góp ý về việc phân định rõ trách nhiệm giữa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh trong từng khâu của quy trình tuyển quân; xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương các cấp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu và quản lý chặt chẽ lực lượng dự bị động viên.

Phát biểu giải trình tại hội trường, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang trân trọng tiếp thu các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội và giải trình một số vấn đề được nêu tại phiên thảo luận.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát, sửa đổi các luật liên quan, trong đó có Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Quốc phòng, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Dân quân tự vệ và các văn bản quy phạm pháp luật khác nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ban soạn thảo cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn chỉnh dự thảo Luật, bảo đảm các quy định chặt chẽ, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.