Cần lưu ý gì khi mắc bệnh liệt mặt, méo miệng

Đặng Hà | 23/12/2020, 14:24

Khi bị liệt mặt, méo miệng, nếu để lâu không được chữa nguy cơ sẽ gặp một số biến chứng và di chứng như: viêm loét giác mạc, co giật cơ mặt hoặc co cứng nửa mặt.

Với thời tiết lạnh, nguy cơ mắc bệnh liệt mặt, méo miệng rất cao. Theo TS.BS Hoàng Văn Lý, Trưởng Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Hữu Nghị, bệnh thường xảy ra đột ngột. Khi bị mắc bệnh này, người bệnh cười nói khó, đánh răng, súc miệng, nước trào ra một bên mép.

“Rõ nét nhất là mặt mất cân xứng, bên liệt trông như mặt nạ. Các nếp tự nhiên như nếp nhăn, rãnh mũi má bị mờ hoặc mất. Miệng và nhân trung méo về bên lành”, bác sĩ Lý nói.

liet-mat.png
Khi phát hiện, nếu được điều trị đúng, kịp thời đa số các trường hợp mắc bệnh sẽ khỏi.

Sự mất cân xứng càng rõ khi bệnh nhân làm một số động tác chủ động như: khi cười méo lệch sang bên lành. Đặc biệt, mắt bên liệt nhắm không kín do liệt cơ khép vòng mi và nhãn cầu bị đẩy lên trên để lộ một phần lòng trắng.

Bênh cạnh đó, còn một số triệu chứng khác ít gặp hơn như: cảm giác tê một bên mặt, mất vị giác ở 2/3 trước lưỡi. Khô mắt do không tiết, nước mắt hoặc tăng tiết nước mắt làm nước mắt chảy giàn giụa, nhất là trong hoặc ngay sau bữa ăn.

Khi phát hiện, nếu được điều trị đúng, kịp thời đa số các trường hợp mắc bệnh sẽ khỏi sau khoảng 1-3 tháng.

Tuy nhiên, nếu để lâu sẽ có 1 số biến chứng và di chứng như viêm loét giác mạc (do mắt nhắm không khép kín dễ bị gió bụi bẩn bám vào gây nhiễm khuẩn), co giật cơ mặt (do hồi phục thần kinh không hoàn toàn) hoặc co cứng nửa mặt (do dây thần kinh thoái hóa).

Bác sĩ Lý cho biết thêm, liệt mặt, méo miệng chính là liệt mặt (liệt dây thần kinh số VII) ngoại biên. Là tình trạng mất vận động hoàn toàn hay một phần các cơ của nửa mặt do tổn thương dây thần kinh mặt cùng bên gây nên. Đây là bệnh lý thường gặp, không phân biệt giới tính, độ tuổi.

Mặc dù, bệnh không nguy hiểm đến tính mạng người bệnh nhưng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, thẩm mỹ trên khuôn mặt. Tác động đến tâm lý, làm người bệnh mất tự tin trong các hoạt động giao tiếp xã hội, khó khăn trong các hoạt động cộng đồng.

Bệnh liệt dây thần kinh mặt ngoại biên cần phân biệt với liệt mặt do tai biến mạch máu não, đó có thể là dấu hiệu sớm của liệt nửa người.

Triệu chứng của bệnh

Cơ mặt 1 bên yếu liệt, xệ xuống gây nên tình trạng mất cân xứng giữa hai bên.

Bên bệnh có biểu hiện lông mày hạ thấp hơn, khe mắt rộng hơn, nhắm không kín, thường chảy nước mắt nhiều hơn; rãnh mũi má mờ; mép và má xệ xuống; nhân trung lệch về bên lành.

Biểu hiện của bệnh liệt mặt rõ hơn khi bệnh nhân thực hiện một số động tác: nhăn trán (nếp nhăn trán bên liệt mờ hơn), nhắm mắt (mắt bên liệt nhắm không kín), mỉm cười (miệng lệch sang bên lành).

Bệnh nhân khó thực hiện các động tác huýt sáo, thổi lửa và ăn uống thường bị rơi vãi, đọng thức ăn ở bên liệt.

Trường hợp liệt mặt kín đáo, thầy thuốc có thể thực hiện thêm các nghiệm pháp để chẩn đoán chính xác hơn.

Các biểu hiện khác: Người bệnh thường gai rét, sợ lạnh, kèm theo đau đầu, đau mỏi vai gáy.

Nguyên nhân

Nguyên nhân thường gặp nhất là do lạnh (chiếm trên 80%) dẫn tới co thắt mạch nuôi dây thần kinh VII gây ra thiếu máu cục bộ, phù và chèn ép dây thần kinh ở đoạn trong ống Fallope.

Bệnh thường xảy ra đột ngột sau khi bệnh nhân gặp lạnh, đặc biệt là khi chuyển từ nóng sang lạnh: ban đêm ngủ nằm điều hòa lạnh, có gió lùa, sau khi tắm vào phòng điều hòa lạnh, ngồi trên xe ô tô, xe bus mở điều hòa lạnh, tắm nước lạnh sau khi vận động ra mồ hôi,…

Trước đây, bệnh thường xảy ra vào mùa thu - đông và đông - xuân do thời tiết nhiều gió lạnh và hay thay đổi. Tuy nhiên, hiện nay, do việc sử dụng điều hòa nhiệt độ quá phổ biến, bệnh gặp nhiều hơn vào mùa nóng.

Đối tượng dễ mắc bệnh là những người có thể trạng yếu, ít tập luyện thể dục, những người hay sử dụng rượu bia, đi sớm về khuya. Ngoài ra những người có tiền sử huyết áp cao, xơ vữa động mạch, hay thức khuya cũng tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh.

Một số nguyên nhân khác thường gặp: zona thần kinh, viêm tai xương chũm, u dây thần kinh, phẫu thuật, chấn thương...

Điều trị

Đối với những liệt mặt đã xác định được nguyên nhân, cần điều trị bằng các thuốc và phương pháp đặc hiệu

Khi liệt mặt do lạnh hay không xác định được nguyên nhân, điều trị bằng Y học hiện đại sẽ sử dụng corticoid liều cao kết hợp với các thuốc tăng dẫn truyền thần kinh, vitamin B kết hợp với một số phương pháp vật lý trị liệu như chiếu đèn hồng ngoại.

Các phương pháp y học cổ truyền được áp dụng phổ biến bao gồm: điện châm; cứu ngải; xoa bóp bấm huyệt; thủy châm, laser châm; cấy chỉ… và uống thuốc y học cổ truyền phù hợp với thể trạng từng bệnh nhân.

Bệnh nhân mắc bệnh được điều trị càng sớm hiệu quả đạt được càng cao và rút ngắn được thời gian điều trị. Bệnh có thể khỏi hoàn toàn nếu được điều trị kịp thời và hợp lý.

Phòng bệnh

Để phòng bệnh liệt mặt, méo miệng ban cần giữ cho cơ thể khỏe mạnh, khám bệnh định kỳ tại các cơ sở uy tín.

Đặc biệt là một bệnh tổn thương thần kinh điều trị sớm luôn là cách tốt nhất để có hiệu quả cao nhất và đề phòng biến chứng.

Khi bị liệt mặt (Liệt dây thần kinh số VII) ngoại biên, người bệnh có thể đi khám tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh.

Bài liên quan
Hội thảo triển khai thực hiện Chương trình phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi
Sáng 22-12, tại huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa), Hội đồng Dân tộc của Quốc hội phối hợp với Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, Ủy ban Dân tộc của Chính phủ và Tỉnh ủy Thanh Hóa đã tổ chức Hội thảo với chủ đề “Triển khai thực hiện chương trình phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh”.

(0) Bình luận
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO
Cần lưu ý gì khi mắc bệnh liệt mặt, méo miệng