WHO khuyến cáo cấp PrEP cho những người quan hệ tình dục đồng tính

Tại Hội thảo cập nhật kỹ thuật về dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP), một công cụ y sinh có triển vọng trong dự phòng HIV, do Cục Phòng, Chống HIV/AIDS, PATH - tổ chức y tế toàn cầu phối hợp Tổ chức Y tế Thế giới và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức, PrEP đã được các bên đưa ra thảo luận là một giải pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV mang lại hiệu quả.

Tại Hội thảo cập nhật kỹ thuật về dự phòng trước phơi nhiễm HIV, PrEP được các bên đưa ra thảo luận là một giải pháp là điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV mang lại hiệu quả 

PrEP là việc những người không có HIV sử dụng thuốc kháng vi-rút HIV để dự phòng lây nhiễm HIV. Các chuyên gia y tế khẳng định, nếu sử dụng đúng cách, việc sử dụng PrEP có hiệu quả cao và an toàn.

Hiện nay, PrEP được chấp thuận sử dụng như một biện pháp dự phòng lây nhiễm HIV tại Hoa Kỳ, Ca-na-đa, Pháp, Thái Lan, Bra-xin và nhiều quốc gia khác. Phương pháp này cũng đã từng được thử nghiệm thành công tại nhiều quốc gia có thu nhập trung bình và thấp.

Năm 2014, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tất cả nam giới quan hệ tình dục với nam giới nên được cung cấp PrEP như một lựa chọn dự phòng HIV bên cạnh các biện pháp dự phòng khác như bao cao su và chất bôi trơn, xét nghiệm HIV thường xuyên, và các biện pháp giảm tác hại khác.

Năm 2015, WHO mở rộng khuyến nghị này tới tất cả các nhóm dân cư có nguy cơ lây nhiễm HIV như là một phần của phương pháp dự phòng HIV kết hợp.

Thời điểm hiện tại, WHO khuyến cáo những người có nguy cơ lây nhiễm HIV đặc biệt cao cần được dùng PrEP. Ưu tiên cung cấp PrEP cho các nhóm đối tượng có tỷ lệ nhiễm từ 3/100 người/năm trở lên.

Sử dụng PrEP được cho là có hiệu quả kinh tế ở nơi có tỷ lệ nhiễm mới HIV cao hơn 3/100 người/năm và có thể cả ở nơi có tỷ lệ nhiễm mới thấp hơn. Tỷ lệ nhiễm mới HIV cao 3/100 người/năm vẫn còn khá phổ biến ở các nhóm phụ nữ trẻ tại một số khu vực phía Nam châu Phi, phụ nữ mại dâm ở Châu Phi và MSM ở nhiều quốc gia. Chi phí thuốc PrEP thấp hơn chi phí điều trị, kể cả theo liều dùng cũng như thời gian sử dụng, đối với PrEP là chỉ sử dụng khi cần thiết, còn điều trị là suốt đời.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cũng đưa ra chững cân nhắc khi triển khai PrEP như không nên dùng PrEP để thay thế các biện pháp can thiệp dự phòng HIV đã được thiết lập có hiệu quả như chương trình bao cao su tổng thể cho phụ nữ mại dâm và MSM; chương trình giảm hại cho người tiêm chích ma túy…

Những người có thể hưởng lợi nhiều nhất từ việc sử dụng PrEP là các nhóm quần thể dân cư chính phải đối mặt với các rào cản xã hội hay pháp lý khi tiếp cận dịch vụ y tế. Cần cân nhắc các vấn đề này khi phát triển các dịch vụ PrEP. Việc sử dụng PrEP cần do các cá nhân quyết định. PrEP sử dụng ở đâu hiệu quả nhất?

TS. Phan Thị Thu Hương, Phó cục trưởng Cục Phòng, Chống HIV/AIDS, Bộ Y tế nhấn mạnh, đây là cơ hội cho các bên liên quan xem xét các bằng chứng mới nhất về PrEP và học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình thành công trên thế giới.  

Còn TS. Lokky Wai, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam khuyến khích đối thoại hơn nữa về vai trò tiềm năng của PrEP trong chiến lược Quốc gia phòng chống HIV: "Việt Nam đã có những tiến bộ quan trọng trong việc ứng phó với HIV. Tuy nhiên, chúng ta cần phải nỗ lực hơn nữa để đạt được các mục tiêu đầy tham vọng là kết thúc dịch AIDS vào năm 2030. WHO khuyến cáo cung cấp các loại thuốc dự phòng HIV như PrEP như là một lựa chọn dự phòng bổ sung cho người có nhiều nguy cơ bị nhiễm HIV”.