Bệnh viện Việt Đức lần đầu ghép thần kinh bảo quản cấp cứu

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Bệnh viện Việt Đức) vừa thông tin về trường hợp nam công nhân 37 tuổi bị đa chấn thương sau tai nạn lao động tại mỏ than.

Một khối đá lớn đè trực tiếp vào vùng mông khiến người bệnh bị vết thương hở rộng, phần mềm dập nát nghiêm trọng. Ngay sau tai nạn, bệnh nhân mất hoàn toàn vận động chi dưới bên tổn thương, được sơ cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển đến Bệnh viện Việt Đức.

Khoảng 15 giờ sau tai nạn, bệnh nhân đến bệnh viện. Sau khi đánh giá đây là tổn thương đặc biệt nghiêm trọng, có nguy cơ khiến người bệnh mất vĩnh viễn chức năng chi dưới nếu chậm trễ, lãnh đạo tua trực quyết định ưu tiên đưa bệnh nhân vào phòng mổ ngay trong đêm.

Các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ phối hợp cùng chuyên gia Chấn thương chỉnh hình, Gây mê hồi sức hội chẩn và xây dựng phương án điều trị.

Sau khi kiểm soát chảy máu, cắt lọc tổ chức dập nát và bộc lộ vùng tổn thương, ê-kíp xác định dây thần kinh tọa đã đứt rời hoàn toàn. Hai đầu thần kinh co rút, để lại khoảng khuyết gần 4 cm nên không thể khâu nối trực tiếp.

ThS.BS Trần Ngọc Vân, thành viên ê-kíp phẫu thuật cho biết, đây là thời điểm khó khăn nhất của ca mổ. Nếu chỉ xử lý vết thương rồi đóng lại, người bệnh gần như không còn cơ hội phục hồi chức năng tốt. Trong khi đó, nếu lấy thần kinh tự thân để ghép sẽ tạo thêm một tổn thương trên cơ thể bệnh nhân.

Sau khi hội chẩn và xin ý kiến lãnh đạo bệnh viện, ê-kíp quyết định sử dụng thần kinh bảo quản để ghép. Ngay trong đêm, Ngân hàng mô Bệnh viện Việt Đức được huy động cung cấp đoạn thần kinh phục vụ ca phẫu thuật.

Dưới kính hiển vi vi phẫu, các bác sĩ ghép đoạn thần kinh bảo quản vào khoảng khuyết gần 4 cm, tạo cầu nối để các sợi thần kinh của người bệnh có thể tái sinh trong thời gian tới.

Theo bệnh viện, việc sử dụng thần kinh bảo quản giúp tránh phải lấy thêm thần kinh lành từ cơ thể bệnh nhân, hạn chế tạo thêm tổn thương.

Mỗi milimét thần kinh tái sinh đều mang theo hy vọng

PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ cho biết, tổn thương thần kinh tọa đoạn cao là một trong những thách thức lớn của vi phẫu thần kinh.

Khác với mạch máu có thể lưu thông ngay sau khi nối, thần kinh cần nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tái sinh. Theo chuyên gia, trung bình mỗi ngày sợi thần kinh chỉ phát triển khoảng 1 mm, trong khi khoảng cách từ vùng mông đến bàn chân rất dài.

Nếu trì hoãn tái tạo thần kinh quá lâu, các cơ và bản vận động sẽ dần thoái hóa, làm giảm đáng kể khả năng phục hồi.

“Với những trường hợp đủ điều kiện, chúng tôi luôn cố gắng tái tạo thần kinh ngay trong cấp cứu. Mục tiêu không phải hứa hẹn người bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn, mà là giữ lại cơ hội phục hồi chức năng lớn nhất có thể”, PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà chia sẻ.

Sau 10 ngày điều trị, người bệnh tỉnh táo, toàn trạng ổn định, vết thương liền tốt và chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng.

Bệnh nhân sẽ tiếp tục được phục hồi chức năng tích cực và theo dõi định kỳ tại các mốc 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, 18 tháng và 24 tháng để đánh giá quá trình tái sinh thần kinh cũng như khả năng phục hồi chức năng chi dưới.

“Đối với những tổn thương thần kinh lớn, mỗi milimét thần kinh tái sinh đều mang theo hy vọng. Dù người bệnh chỉ phục hồi được một phần vận động hay cảm giác, điều đó cũng có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn về chất lượng cuộc sống và khả năng trở lại lao động”, PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Hà nhấn mạnh.

Theo Bệnh viện Việt Đức, đây là kỹ thuật lần đầu được triển khai tại bệnh viện. Theo hiểu biết hiện nay của nhóm điều trị, đây cũng có thể là một trong những trường hợp đầu tiên được áp dụng trong cấp cứu tại Việt Nam.

Ca phẫu thuật là kết quả phối hợp giữa nhiều chuyên khoa, Ngân hàng mô và kỹ thuật vi phẫu hiện đại, mở thêm cơ hội điều trị đối với những trường hợp tổn thương thần kinh ngoại biên đặc biệt phức tạp.

Với nam công nhân 37 tuổi, hành trình phục hồi vẫn còn dài và kết quả cuối cùng cần thời gian đánh giá. Nhưng việc tái tạo dây thần kinh ngay trong cấp cứu đã giữ lại cơ hội để thần kinh tiếp tục tái sinh và chức năng chi dưới có thể từng bước phục hồi.