Từ 1/6/2026, Tổ trưởng Tổ Thẩm phán được giao những nhiệm vụ nào?

Từ ngày 1/6/2026, Thông tư số 09/2026/TT-TANDTC của Tòa án nhân dân tối cao chính thức có hiệu lực, quy định cụ thể về quy chế làm việc của Tổ Thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản.

Đáng chú ý, Thông tư dành nhiều điều khoản xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Tổ trưởng Tổ Thẩm phán trong từng giai đoạn giải quyết vụ việc.

Theo Thông tư, căn cứ tính chất phức tạp của vụ việc phục hồi, phá sản, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực có thể quyết định thành lập Tổ Thẩm phán gồm 3 Thẩm phán để giải quyết vụ việc. Một Thẩm phán được giao làm Tổ trưởng để điều hành hoạt động của tổ. Đối với việc xem xét lại, kháng nghị quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản, Tổ Thẩm phán cũng được thành lập với 3 Thẩm phán theo quyết định của Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền.

Điều hành hoạt động của Tổ Thẩm phán

Thông tư quy định Tổ Thẩm phán hoạt động theo nguyên tắc thảo luận tập thể và quyết định theo đa số. Trong đó, Tổ trưởng có trách nhiệm điều hành, phân công nhiệm vụ, phụ trách chung hoạt động của Tổ Thẩm phán; báo cáo và chịu trách nhiệm trước Tổ Thẩm phán, trước pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Tổ Thẩm phán, Tổ trưởng ký thay mặt Tổ Thẩm phán và sử dụng dấu của Tòa án.

Đối với các nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của Tổ Thẩm phán, Tổ trưởng phải tổ chức phiên họp để các thành viên thảo luận, biểu quyết. Phiên họp chỉ được tiến hành khi có đầy đủ thành viên tham gia; trường hợp có thành viên vắng mặt thì phải hoãn phiên họp. Quyết định của Tổ Thẩm phán chỉ được thông qua khi được đa số thành viên biểu quyết tán thành.

Thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quá trình phục hồi doanh nghiệp

Theo Điều 9, Tổ trưởng Tổ Thẩm phán được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ, quyền hạn quan trọng trong quá trình giải quyết đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi. Trong đó có việc xử lý, thụ lý đơn yêu cầu; hướng dẫn, yêu cầu người tham gia thủ tục phục hồi cung cấp tài liệu, chứng cứ; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin liên quan đến vụ việc.

Tổ trưởng còn có trách nhiệm quyết định chỉ định hoặc thay đổi Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản theo quy định của pháp luật; giám sát hoạt động của các chủ thể này trong quá trình giải quyết vụ việc; giám sát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi.

Ngoài ra, Tổ trưởng có thể quyết định việc kiểm toán doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp cần thiết; áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với người đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định của pháp luật; tổ chức Hội nghị chủ nợ; giám sát việc thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh; áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm hành chính hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật.

Quyền hạn trong giải quyết thủ tục phá sản

Đối với đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản, Điều 15 Thông tư 09 quy định Tổ trưởng thực hiện nhiều nhiệm vụ tương tự như trong giai đoạn phục hồi, đồng thời được giao thêm một số thẩm quyền liên quan trực tiếp đến quá trình giải quyết phá sản.

Cụ thể, Tổ trưởng Tổ Thẩm phán thực hiện việc thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản; yêu cầu thu thập, giao nộp chứng cứ; giám sát hoạt động của Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản; giám sát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản.

Bên cạnh đó, Tổ trưởng được giao tổ chức Hội nghị chủ nợ; giám sát thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh; tiến hành hòa giải tranh chấp liên quan đến tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã theo đề nghị của người tham gia thủ tục phá sản; quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên theo quy định pháp luật.

Trực tiếp xử lý hồ sơ xem xét lại, kháng nghị quyết định tuyên bố phá sản

Thông tư cũng quy định rõ nhiệm vụ của Tổ trưởng Tổ Thẩm phán trong trường hợp giải quyết đơn đề nghị xem xét lại, kháng nghị quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản.

Theo Điều 21, Tổ trưởng có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ vụ việc phá sản; hướng dẫn người đề nghị và người tham gia thủ tục phá sản thu thập, giao nộp tài liệu, chứng cứ; gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp trong trường hợp Viện kiểm sát kháng nghị; tổ chức nghiên cứu hồ sơ và quyết định mở phiên họp xem xét, giải quyết đơn đề nghị xem xét lại, kháng nghị.

Sau khi Tổ Thẩm phán thảo luận, biểu quyết, Tổ trưởng ký thay mặt tổ ban hành quyết định theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản; đồng thời gửi quyết định đến các chủ thể liên quan và cơ quan đăng ký kinh doanh để xác định tình trạng pháp lý của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Thông tư 09/2026/TT-TANDTC cho thấy cơ chế giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản được thiết kế theo hướng phát huy vai trò tập thể của Tổ Thẩm phán thông qua nguyên tắc thảo luận, quyết định theo đa số. Tuy nhiên, trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện và phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan được xác định rõ đối với Tổ trưởng Tổ Thẩm phán, qua đó góp phần bảo đảm việc giải quyết các vụ việc phục hồi, phá sản được thực hiện thống nhất, kịp thời và đúng quy định của pháp luật.