Thanh tra phát hiện hàng loạt sai phạm tại 3 doanh nghiệp phân bón ở Thanh Hóa

Thanh tra tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) việc chấp hành quy định pháp luật về điều kiện sản xuất kinh doanh, quản lý chất lượng sản phẩm phân bón và thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước tại Công ty Cổ phần Phân bón Long Điền Thanh Hóa, Công ty CP Thành Nông Thanh Hóa, Công ty CP Phân bón Lam Sơn.

Theo KLTT, Công ty Cổ phần Phân bón Long Điền Thanh Hóa, có trụ sở tại Khu công nghiệp Đình Hương - Tây Bắc Ga, được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón với công suất gần 10.000 tấn/năm. Mặc dù doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống nhà xưởng, dây chuyền sản xuất và được cấp chứng nhận ISO 9001:2015, song đoàn thanh tra phát hiện nhiều sai phạm trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm.

Cụ thể, một số phiếu thử nghiệm sản phẩm chỉ kiểm tra các chỉ tiêu đạm (N), lân (P2O5), kali (K2O), nhưng không đánh giá các chỉ tiêu bắt buộc như độ ẩm và các nguyên tố vi lượng gồm đồng, kẽm, bo, mangan. Việc này được xác định vi phạm Luật Trồng trọt và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng phân bón.

Đáng chú ý, thanh tra còn phát hiện một số bao bì phân bón hỗn hợp NK Long Điền Rồng Đỏ ghi thông tin nhãn không đúng với hồ sơ được cơ quan có thẩm quyền công nhận. Mặc dù số bao bì này chưa được sử dụng để lưu thông hàng hóa trên thị trường nhưng vẫn được xác định là vi phạm quy định về nhãn hàng hóa.

Ngoài ra, người trực tiếp thực hiện lấy mẫu phân bón để thử nghiệm đã sử dụng chứng chỉ đào tạo hết hiệu lực nhưng chưa được cấp lại. Doanh nghiệp cũng chưa thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo định kỳ về tình hình sản xuất, kinh doanh phân bón theo quy định.

Về tài chính, thanh tra xác định doanh nghiệp kê khai chưa chính xác nghĩa vụ thuế năm 2025 với tổng số tiền hơn 11,4 triệu đồng. Trong đó, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tăng gần 11 triệu đồng do đưa vào chi phí được trừ một số khoản chi không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh và phân bổ chi phí sửa chữa tài sản chưa đúng quy định.

Trong khi đó, tại Công ty Cổ phần Thành Nông Thanh Hóa doanh nghiệp được cấp phép sản xuất cả phân bón vô cơ và hữu cơ với công suất gần 10.000 tấn mỗi năm, qua thanh tra ghi nhận một số điều kiện sản xuất chưa bảo đảm theo quy định.

Theo đó, khu vực chứa nguyên liệu và thành phẩm được bố trí chung trong nhà xưởng sản xuất, khoảng cách chỉ từ 4 đến 6 mét và không có vách ngăn cứng để phòng ngừa nguy cơ lẫn lộn hoặc ô nhiễm sản phẩm.

Trong công tác quản lý chất lượng, doanh nghiệp chưa lập biên bản lấy mẫu và biên bản bàn giao mẫu cho đơn vị thử nghiệm theo tiêu chuẩn quốc gia về lấy mẫu phân bón. Nhiều phiếu thử nghiệm sản phẩm cũng thiếu chỉ tiêu độ ẩm, dù đây là chỉ tiêu bắt buộc theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Đoàn thanh tra còn phát hiện báo cáo tình hình sản xuất, kinh doanh phân bón của doanh nghiệp không đúng biểu mẫu quy định, thiếu các nội dung đánh giá hiệu quả sử dụng phân bón và thay đổi về liều lượng, thời kỳ sử dụng.

Sai phạm về tài chính tại doanh nghiệp này có giá trị lớn hơn đáng kể. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Công ty Thành Nông kê khai chưa chính xác các khoản thuế với tổng số tiền gần 48 triệu đồng.

Trong đó, doanh nghiệp đã hạch toán vào chi phí được trừ khoản mua hộp inox trị giá hơn 160 triệu đồng không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh và khoản chi thuê khách sạn 27,5 triệu đồng không đủ điều kiện khấu trừ. Các khoản này làm phát sinh số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tăng thêm gần 32 triệu đồng và điều chỉnh giảm hơn 16 triệu đồng thuế giá trị gia tăng được khấu trừ.

Ngoài 2 doanh nghiệp nêu trên, qua thanh tra Công ty Cổ phần Phân bón Lam Sơn cũng bị chỉ ra nhiều tồn tại đáng chú ý.

Theo đó, tại thời điểm thanh tra, giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 của doanh nghiệp đã hết hiệu lực từ tháng 3/2025 nhưng chưa hoàn tất việc đánh giá và cấp lại theo quy định; khu vực nguyên liệu và thành phẩm của công ty vẫn được bố trí chung trong nhà xưởng sản xuất, không có vách ngăn cứng, một phần nguyên liệu còn được tập kết ngoài trời.

Kết quả kiểm tra các phiếu thử nghiệm cho thấy nhiều sản phẩm chưa được kiểm tra đầy đủ các chỉ tiêu bắt buộc như độ ẩm và độ pH. Một số bao bì lưu kho vẫn sử dụng dấu chứng nhận ISO đã hết hiệu lực.

Đáng chú ý, đoàn thanh tra xác định doanh nghiệp đã tổ chức hội nghị khách hàng có lồng ghép nội dung quảng cáo sản phẩm phân bón nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo, đồng thời không thực hiện thủ tục thông báo hình thức, thời gian và địa điểm quảng cáo theo quy định.

Về nghĩa vụ tài chính, thanh tra phát hiện doanh nghiệp hạch toán chi phí đầu tư, nâng cấp nhà xưởng và dây chuyền sản xuất vào chi phí sản xuất kinh doanh thay vì ghi nhận tăng tài sản cố định. Sai phạm này làm giảm giá vốn hơn 672 triệu đồng và khiến số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tăng thêm trên 134 triệu đồng.

Kết quả thanh tra cho thấy các doanh nghiệp phân bón tại Thanh Hóa cơ bản đáp ứng điều kiện sản xuất, có giấy phép hoạt động, hệ thống nhà xưởng và dây chuyền sản xuất được đầu tư tương đối bài bản. Tuy nhiên, hàng loạt vi phạm lặp lại ở nhiều doanh nghiệp như thiếu chỉ tiêu thử nghiệm bắt buộc, bố trí kho bãi chưa bảo đảm, sai sót trong ghi nhãn hàng hóa, báo cáo không đầy đủ và kê khai thuế chưa chính xác cho thấy công tác tuân thủ pháp luật vẫn còn nhiều hạn chế.

Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu các doanh nghiệp khẩn trương khắc phục toàn bộ tồn tại, đồng thời đề nghị cơ quan thuế xử lý theo quy định đối với các vi phạm về nghĩa vụ tài chính, bao gồm truy thu, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính nếu có.

Những sai phạm được phát hiện là lời cảnh báo đối với các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong việc tuân thủ các quy định về chất lượng sản phẩm, bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần bảo vệ quyền lợi người nông dân và sự phát triển lành mạnh của thị trường vật tư nông nghiệp.