Thanh Hóa: Sắp xếp lại hàng nghìn thôn, bản, tổ dân phố

Hơn 88% thôn, bản chưa đạt chuẩn quy mô

Theo đánh giá của tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2017–2020, công tác sắp xếp thôn, tổ dân phố đã đạt nhiều kết quả tích cực khi giảm từ 5.971 xuống còn 4.351 đơn vị, tương đương giảm 1.620 thôn, tổ dân phố. Nhiều địa bàn sau sáp nhập đã đáp ứng tiêu chí quy mô dân cư, góp phần tinh giản bộ máy và tiết kiệm ngân sách.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy số lượng thôn, tổ dân phố chưa đạt chuẩn vẫn còn rất lớn. Toàn tỉnh có tới 671/776 tổ dân phố có dưới 450 hộ dân và 3.167/3.575 thôn, bản có dưới 350 hộ dân.

Đặc biệt, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, số lượng thôn, tổ dân phố bình quân trên mỗi xã, phường tăng mạnh, gây áp lực đáng kể đối với công tác quản lý ở cơ sở.

Theo thống kê, bình quân mỗi phường hiện có khoảng 40 tổ dân phố; mỗi xã đồng bằng có 29 thôn và mỗi xã miền núi có khoảng 20 thôn. Bảo đảm hài hòa giữa tinh gọn và yếu tố truyền thống

Chủ trương sắp xếp lần này được tỉnh xác định không chỉ đơn thuần là giảm đầu mối hành chính mà còn phải bảo đảm sự ổn định, gắn kết cộng đồng dân cư và phù hợp với đặc thù từng địa phương.

Tỉnh yêu cầu việc sắp xếp phải tính toán đầy đủ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh; đặc biệt chú trọng khu vực miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có yếu tố tôn giáo.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân được đặt lên hàng đầu nhằm tạo sự đồng thuận xã hội, tránh phát sinh điểm nóng hoặc những vấn đề phức tạp về an ninh trật tự trong quá trình triển khai.

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, các xã, phường phải khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố hiện có để xây dựng phương án sắp xếp phù hợp. Trước ngày 30/6/2026 hoàn tất báo cáo tổng thể kết quả thực hiện.

Một trong những nội dung đáng chú ý của đợt sắp xếp lần này là việc bố trí, sử dụng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

Tỉnh yêu cầu chấm dứt hoạt động đối với đội ngũ không chuyên trách cấp xã trước ngày 31/5/2026; đồng thời xây dựng phương án bố trí lại nhân sự phù hợp với mô hình mới, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng chế độ chính sách.

Theo định hướng, đội ngũ hoạt động ở thôn, tổ dân phố sau sắp xếp sẽ được lựa chọn theo hướng tinh gọn, ưu tiên những người có uy tín, trách nhiệm, kỹ năng công nghệ thông tin và khả năng vận động quần chúng.

Việc tiếp tục sắp xếp thôn, tổ dân phố được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số ở cơ sở và đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Đây cũng được xem là bước chuẩn bị quan trọng để xây dựng mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.