Thanh tra tỉnh Ninh Bình đang triển khai thanh tra hàng loạt dự án BT, PPP tồn đọng theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ nhằm làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, trách nhiệm của các bên liên quan và các tồn tại trong quá trình triển khai dự án.
Thanh tra hàng loạt dự án BT
Theo Kế hoạch số 1158/KH-TTCP ngày 22/4/2026 của Thanh tra Chính phủ và Quyết định số 184/QĐ-TTr của Thanh tra tỉnh Ninh Bình, nhiều dự án hạ tầng theo hình thức BT, PPP trên địa bàn được đưa vào diện thanh tra để rà soát toàn diện các tồn tại, vướng mắc kéo dài.
Trong danh sách này có dự án “Nạo vét, chỉnh trang hạ tầng kỹ thuật xung quanh các hồ tại phường Thanh Châu, thành phố Phủ Lý (cũ) theo hình thức PPP (Hợp đồng BT)” do Công ty TNHH Xây dựng Tùng Phát thực hiện và dự án “Đầu tư cải tạo, nâng cấp kênh Chính Tây và các công trình liên quan để tiêu thoát nước, kết hợp chỉnh trang đô thị trên địa bàn thành phố Phủ Lý (cũ) theo hình thức hợp đồng BT” do liên danh Công ty TNHH Xây dựng Tùng Phát – Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Thương mại Đại Cát thực hiện.

Theo Thanh tra tỉnh Ninh Bình, đợt thanh tra nhằm làm rõ nguyên nhân các dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài; xác định trách nhiệm của cơ quan quản lý, nhà đầu tư và các tổ chức, cá nhân liên quan; đồng thời phát hiện, xử lý các vi phạm pháp luật nếu có, hạn chế thất thoát, lãng phí và tháo gỡ khó khăn cho dự án.
Theo yêu cầu, hoạt động thanh tra phải bảo đảm khách quan, công khai, đúng quy định pháp luật; không hợp pháp hóa sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Doanh nghiệp được đối ứng hơn 53.000m² đất
Trong quá trình tìm hiểu hồ sơ dự án, PV tiếp cận một số tài liệu thể hiện việc thỏa thuận, giao dịch giữa doanh nghiệp và khách hàng trong giai đoạn 2019–2020, liên quan các khoản ‘tạm thu tiền đất’, ‘tạm thu tiền DA đường sắt Bắc Nam’ và nội dung đầu tư hạ tầng, giải phóng mặt bằng với số tiền lên tới nhiều tỷ đồng.

Đáng chú ý, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, đến thời điểm cuối năm 2019 và đầu năm 2020, quỹ đất đối ứng của dự án “chưa giải phóng xong mặt bằng và chưa được cơ quan có thẩm quyền giao đất để thực hiện dự án”.
Cơ quan này cũng cho biết, trường hợp chưa được Nhà nước giao đất thực địa, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chưa hoàn thành đầu tư xây dựng theo dự án được phê duyệt thì nhà đầu tư chưa được phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Cùng quan điểm trên, trả lời PV Báo Công lý, Sở Xây dựng Ninh Bình cho biết tại thời điểm cuối năm 2019 và đầu năm 2020, dự án BT do Công ty TNHH Xây dựng Tùng Phát thực hiện “chưa đủ điều kiện để huy động vốn, ký hợp đồng góp vốn, giao dịch bất động sản; chưa xác định cụ thể sản phẩm bất động sản để giao dịch với khách hàng”.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, dự án “Nạo vét, chỉnh trang hạ tầng kỹ thuật xung quanh các hồ tại phường Thanh Châu” được UBND tỉnh Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình) phê duyệt năm 2019 và thực hiện theo hình thức PPP – hợp đồng BT.
Công ty TNHH Xây dựng Tùng Phát được công bố trúng thầu dự án vào tháng 3/2020. Sau đó, UBND thành phố Phủ Lý (cũ) ký hợp đồng BT với doanh nghiệp để triển khai thực hiện.
Theo đó, nhà đầu tư được giao quỹ đất tại 3 vị trí với tổng diện tích khoảng 53.810m² để hoàn trả vốn dự án BT, trong đó có các khu đất tại Liêm Chung, Liêm Chính và khu vực phía Đông đường 27m.
Đến ngày 29/6/2025, Công ty TNHH Xây dựng Tùng Phát mới được UBND tỉnh giao hơn 11.322m² đất tương ứng 121 lô đất để hoàn trả vốn dự án BT. Đến ngày 26/9/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã cấp 121 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp. Sau đó, doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ chuyển nhượng cho khách hàng và đã có 89 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho người nhận chuyển nhượng.
Dự án còn nhiều vướng mắc, chậm tiến độ
Theo hồ sơ do Sở Tài chính cung cấp, tiến độ thực hiện dự án được xác định đến hết Quý IV/2025. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn một số vướng mắc về giải phóng mặt bằng và hạng mục hoàn trả vốn, nên cơ quan chức năng đã đề xuất xem xét gia hạn thời gian thực hiện dự án đến ngày 30/11/2027. Sở Tài chính đã đề xuất UBND tỉnh xem xét gia hạn tiến độ thực hiện dự án và các dự án hoàn trả đến hết ngày 30/11/2027 để tiếp tục hoàn thiện các hạng mục và thủ tục liên quan.

Hiện các nội dung liên quan quá trình triển khai dự án BT, quỹ đất hoàn trả, tiến độ thực hiện đang tiếp tục được cơ quan chức năng rà soát trong quá trình thanh tra theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ.