Nhiệm vụ năm học 2026-2027: Hà Nội “giảm để tăng”

Hà Nội bước vào năm học 2026-2027 với nhiều thay đổi về mạng lưới trường học, mô hình quản trị và phương thức đánh giá chất lượng giáo dục. Ngành Giáo dục và Đào tạo xác định chủ đề “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”, trong đó tinh thần “giảm để tăng” được cụ thể hóa bằng những yêu cầu mới trong quản trị và tổ chức hoạt động giáo dục.

Nhiệm vụ năm học 2026-2027

Nhiệm vụ năm học 2026-2027 được Hà Nội triển khai trong bối cảnh hệ thống trường học có nhiều thay đổi về tổ chức, mô hình quản trị và phương thức đánh giá chất lượng giáo dục. Tinh thần xuyên suốt là “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”.

Một trong những yêu cầu nổi bật đối với năm học mới là giảm những công việc hành chính và hoạt động không trực tiếp tạo ra giá trị cho dạy học.

Hà Nội yêu cầu giảm hồ sơ, báo cáo, hội họp, cuộc thi và phong trào hình thức, qua đó tăng thời gian dành cho dạy học, sinh hoạt chuyên môn và hỗ trợ học sinh.

Ngành Giáo dục và Đào tạo cũng được yêu cầu xây dựng lịch tổ chức các hoạt động trong năm học khoa học, hạn chế những hoạt động ảnh hưởng đến dạy và học. Các hoạt động không nên tập trung quá nhiều vào cùng một thời điểm, tạo áp lực không cần thiết cho cán bộ quản lý và giáo viên.

Mục tiêu là dành nhiều hơn thời gian và nguồn lực cho chuyên môn, đổi mới phương pháp, sáng tạo và nâng cao chất lượng giáo dục.

Chuyển từ “quản lý” sang “quản trị” giáo dục

Tinh thần “giảm để tăng” gắn với một thay đổi lớn hơn trong phương thức điều hành giáo dục: chuyển từ “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”.

Việc quản trị phải dựa trên mục tiêu, dữ liệu và kết quả. Trách nhiệm được phân công rõ, đồng thời tăng quyền chủ động cho cơ sở giáo dục gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Hà Nội cũng được yêu cầu giảm kiểm tra, báo cáo trùng lặp, khắc phục bệnh thành tích và bảo đảm việc đánh giá học sinh thực chất.

Theo hướng này, kết quả giáo dục không chỉ được thể hiện qua những báo cáo tổng hợp, mà phải được chứng minh bằng các chỉ số và mức độ tiến bộ cụ thể của học sinh.

Đo chất lượng bằng sự tiến bộ của học sinh

Năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ tăng cường theo dõi các chỉ số phản ánh sự phát triển toàn diện của học sinh.

Các chỉ số được quan tâm gồm chiều cao, cân nặng, tình trạng suy dinh dưỡng, béo phì; dinh dưỡng và luyện tập; chỉ số cảm xúc xã hội; năng lực tiếng Anh, nghệ thuật và kết quả học tập.

Hệ thống HanoiCheck được vận hành để cập nhật chế độ dinh dưỡng hằng ngày gắn với từng học sinh, tạo điều kiện để phụ huynh theo dõi và giám sát chất lượng bữa ăn.

Kết quả học tập cũng được đánh giá thông qua các bài kiểm tra chung toàn Thành phố. Đặc biệt, Hà Nội sẽ theo dõi mức độ tiến bộ của học sinh và sử dụng đây là một trong những chỉ số đánh giá giáo viên, trên cơ sở các thước đo chung toàn Thành phố.

Toàn bộ dữ liệu liên quan được yêu cầu cập nhật, theo dõi và báo cáo theo hướng minh bạch, thực chất, có minh chứng.

Sắp xếp trường học để phát triển

Năm học mới cũng là năm Hà Nội vận hành hệ thống cơ sở giáo dục sau sắp xếp, kiện toàn.

Thành phố đã tinh gọn đầu mối trường học, đồng thời tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất. Số phòng học tăng thêm khoảng 1.800 phòng, trong đó khoảng 800 phòng được đưa vào khai thác ngay trong năm học mới và khoảng 1.000 phòng đang tiếp tục hoàn thiện.

Mô hình trường học được thống nhất theo hướng trường một cấp học có nhiều cơ sở, phân hiệu hoặc trường nhiều cấp học.

Các địa phương và cơ sở giáo dục phải nhanh chóng thiết lập hệ thống quản trị phù hợp với mô hình mới, phân công rõ trách nhiệm, điều phối đội ngũ giáo viên trong nội bộ và khai thác hiệu quả cơ sở vật chất.

Việc sắp xếp mạng lưới trường học phải gắn với quy mô dân số, quy hoạch và tốc độ đô thị hóa, theo quan điểm “sắp xếp để phát triển”, không thực hiện cơ học.

Mục tiêu là bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đáp ứng nhu cầu học tập theo nguyên tắc “Ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.

Tăng giáo dục toàn diện, tiếng Anh và năng lực số

“Giảm” những hoạt động hình thức không đồng nghĩa với giảm các hoạt động giáo dục. Ngược lại, Hà Nội yêu cầu tăng đầu tư cho những lĩnh vực trực tiếp góp phần phát triển học sinh.

Giáo dục toàn diện tiếp tục là một trụ cột, hướng tới sự phát triển hài hòa về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần và trách nhiệm công dân.

Thành phố được đề nghị tiếp tục tăng cường STEM/STEAM, năng lực số, ngoại ngữ, thể chất, nghệ thuật, hướng nghiệp, kỹ năng sống và trách nhiệm xã hội.

Với tiếng Anh, Hà Nội từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo lộ trình phù hợp. Các cơ sở giáo dục triển khai theo 3 cấp độ, căn cứ điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Việc triển khai phải bảo đảm điều kiện về đội ngũ, môi trường sử dụng và công bằng trong tiếp cận, không tạo thêm áp lực hoặc phát sinh các khoản thu trái quy định.

Chuyển đổi số để giảm giấy tờ, tăng hiệu quả

Hà Nội tiếp tục được định hướng đi đầu về chuyển đổi số giáo dục, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, học bạ số và tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Mục tiêu là giảm hồ sơ giấy, nhập liệu trùng lặp và báo cáo trung gian, đồng thời nâng hiệu quả quản trị dựa trên dữ liệu.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phải đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn dữ liệu, đạo đức và trách nhiệm của con người.

Cùng với đổi mới quản trị, Hà Nội tiếp tục ưu tiên các điều kiện thiết yếu cho năm học mới.

Các trường được yêu cầu hoàn thiện nhà vệ sinh, khu vực rửa tay; rà soát phòng học, phòng chức năng còn dôi dư sau sắp xếp. Những phòng có thể chuyển đổi được ưu tiên thành phòng học tại các nơi có sĩ số cao.

Tiếp đó là bố trí phòng học đa năng phục vụ nghệ thuật, thể chất, trí tuệ cảm xúc và các hoạt động giáo dục khác; đồng thời xây dựng không gian sáng tạo phù hợp điều kiện từng trường.

An ninh, an toàn trường học phải được đặt lên hàng đầu, từ phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại đến an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, an toàn thực phẩm và môi trường mạng.

Đối với giáo dục ngoài công lập, Hà Nội tiếp tục phát huy nguồn lực này, đồng thời tăng cường quản lý chất lượng, công khai các khoản thu và bảo vệ quyền lợi người học.

Năm học mới hướng tới kết quả thực chất

Từ những thay đổi về tổ chức trường học, quản trị và đánh giá, nhiệm vụ năm học 2026-2027 của Hà Nội được đặt trong yêu cầu chuyển mạnh từ làm nhiều sang làm hiệu quả.

“Giảm” hồ sơ, báo cáo, hội họp và hoạt động hình thức để “tăng” thời gian cho chuyên môn. “Giảm” đánh giá dựa trên thành tích để “tăng” việc đo lường bằng dữ liệu và sự tiến bộ của học sinh. “Giảm” cách làm cơ học để “tăng” quyền chủ động, sáng tạo của từng nhà trường.

Mục tiêu cuối cùng là cụ thể hóa các nhiệm vụ thành những việc làm có mục tiêu, tiến độ, trách nhiệm và kết quả kiểm chứng được, qua đó tạo chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục Thủ đô trong năm học 2026-2027.