Điện mặt trời, xe bus điện và AI: Quảng Ninh làm mới trường học

Đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh tại chương trình gặp mặt học sinh, sinh viên tiêu biểu năm học 2025-2026 (ngày 14/8), ông khẳng định quan điểm “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai”, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu tiếp tục xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, hiện đại; tạo điều kiện để học sinh, sinh viên phát triển toàn diện và được lắng nghe những đề xuất chính đáng.

Thông điệp ông gửi tới học sinh trước thềm năm học mới cũng vượt ra ngoài câu chuyện điểm số: “Hãy học để làm chủ tương lai, hãy rèn mình để làm chủ chính mình và hãy sống có trách nhiệm để tạo ra những giá trị tốt đẹp cho quê hương, đất nước”.

Năm học mới ở Quảng Ninh không chỉ bắt đầu bằng việc chuẩn bị sách giáo khoa, phòng học hay đội ngũ giáo viên. Trên những mái trường, điện mặt trời đang được tính toán để triển khai; trên đường đến lớp, xe bus điện được đưa vào thí điểm; còn trong lớp học, trí tuệ nhân tạo (AI) được xác định là một hướng đi của chuyển đổi số.

Từ mái trường xanh đến những hành trình xanh

Năm học 2026-2027, Quảng Ninh dự kiến triển khai điện mặt trời mái nhà tại 280/292 trường công lập. 12 trường còn lại chưa thực hiện do đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư hoặc thi công xây dựng.

Qua rà soát, tổng diện tích mái nhà tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn khoảng 700.000m², tập trung ở các khối phòng học, nhà hiệu bộ, nhà đa năng, thư viện, phòng học bộ môn và công trình phụ trợ. Đây là nguồn không gian đáng kể để nghiên cứu khai thác năng lượng mặt trời.

Cùng với đó, năm học mới cũng mở ra một thay đổi ngay trên hành trình đến trường: xe bus điện. Quảng Ninh dự kiến triển khai 6 tuyến xe buýt điện tại khu vực Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu, phục vụ nhu cầu đưa đón học sinh. Theo khảo sát, nhu cầu của phụ huynh đối với dịch vụ này khá lớn, trong khi tình trạng ùn tắc cục bộ trước cổng trường vào giờ cao điểm vẫn là vấn đề cần giải quyết.

Điểm đáng chú ý là xe bus điện không chỉ được nhìn như một phương tiện thay thế xe cá nhân. Việc ứng dụng công nghệ để quản lý học sinh, điểm đón, điểm trả, hành trình và kết nối với phụ huynh cũng đặt hoạt động đưa đón học sinh vào một cách quản lý bài bản hơn.

Nếu điện mặt trời thay đổi cách trường học sử dụng năng lượng, xe bus điện thay đổi cách học sinh đến lớp, thì AI đặt ra câu hỏi: giáo dục sẽ thay đổi cách học như thế nào trong một thế giới mà công nghệ có thể trả lời ngày càng nhiều câu hỏi thay con người?

Năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Quảng Ninh xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và ứng dụng AI trong giáo dục. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tiếp tục được triển khai gắn với STEM, ngoại ngữ, chuyển đổi số và những phương thức dạy học mới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Ánh lưu ý, chuyển đổi số phải thực sự giúp giảm áp lực hành chính, giảm hồ sơ và những thao tác trùng lặp để giáo viên có thêm thời gian, tâm sức cho học sinh.

Với AI, yêu cầu cũng không dừng ở việc để học sinh biết sử dụng một công cụ mới. Các em cần biết khai thác công nghệ phục vụ học tập, sáng tạo nhưng đồng thời phải giữ được tư duy độc lập, khả năng kiểm chứng thông tin và trách nhiệm trong môi trường số.

Gần 800 tỷ đồng và bài toán biến đầu tư thành chất lượng

Trong năm học 2025-2026, tỉnh triển khai 10 chính sách giáo dục đặc thù, hỗ trợ hơn 539.000 lượt học sinh và nhà giáo với tổng kinh phí gần 800 tỷ đồng.

Từ miễn phí sách giáo khoa, sữa học đường, hỗ trợ ăn trưa, đưa đón học sinh đến chăm lo học sinh vùng khó khăn, khen thưởng học sinh đạt giải quốc tế và hỗ trợ đội ngũ nhà giáo, các chính sách được triển khai theo hướng giảm bớt những rào cản để học sinh có cơ hội tiếp cận giáo dục tốt hơn.

Năm học vừa qua, Quảng Ninh đã giảm gần 50% đầu mối cơ sở giáo dục, sắp xếp lại mạng lưới trường học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời duy trì hoạt động dạy và học ổn định. Toàn tỉnh hiện có 91,8% trường học đạt chuẩn quốc gia, 100% phòng học được kiên cố hóa; 100% cơ sở giáo dục triển khai tuyển sinh trực tuyến, học bạ số và quản lý dữ liệu đồng bộ.

Giáo dục mũi nhọn tiếp tục giữ vị trí trong nhóm 10 địa phương có kết quả cao tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia. Giáo dục toàn diện được duy trì; 100% xã, phường, đặc khu đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học, THCS mức độ 3 và chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; 100% trẻ mầm non và học sinh tiểu học được học 2 buổi/ngày.

Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 diễn ra vào ngày 22/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Ánh yêu cầu ngành Giáo dục chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để năm học mới bắt đầu an toàn, ổn định, nền nếp; khẩn trương giải quyết tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, bố trí đội ngũ phù hợp giữa các môn học, cấp học và địa bàn.

Đồng chí cũng nhấn mạnh yêu cầu lấy chất lượng giáo dục và sự tiến bộ của người học làm trung tâm, lấy đội ngũ nhà giáo làm nhân tố quyết định và kiên quyết khắc phục bệnh thành tích.

Cùng với đó là yêu cầu chuẩn bị điều kiện để các trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đi vào hoạt động, bảo đảm quyền lợi và điều kiện học tập cho học sinh.

Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Việt Dũng cho biết, nhiệm vụ của năm học mới được đặt trong chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, tập trung vào đổi mới quản trị nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển đội ngũ, chuyển đổi số và ứng dụng AI.

Nhìn rộng hơn, những việc đang được Quảng Ninh chuẩn bị cho năm học 2026-2027 cho thấy một cách tiếp cận đang dịch chuyển: trường học không chỉ cần đủ phòng học và thiết bị, mà phải trở thành một không gian phù hợp với cách trẻ em sẽ sống và làm việc trong tương lai.