Không phải mọi trường hợp chuyển đất lên thổ cư đều phải nộp 100%?

Nhiều người dân hiện vẫn cho rằng khi chuyển đất vườn, đất ao hoặc đất nông nghiệp sang đất ở sẽ phải nộp toàn bộ phần chênh lệch tiền sử dụng đất. Tuy nhiên, theo các quy định mới được hướng dẫn thi hành từ Nghị quyết số 254/2025/QH15, không phải trường hợp nào cũng phải nộp ở mức 100%.

Đáng chú ý, có trường hợp chỉ phải nộp 30% hoặc 50% phần chênh lệch tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất.

Theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội, trường hợp đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở khi chuyển sang đất ở sẽ được tính tiền sử dụng đất theo mức ưu đãi nhất định, thay vì thu toàn bộ phần chênh lệch như trước đây.

Cụ thể, đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở tại địa phương, người sử dụng đất chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm được phép chuyển mục đích sử dụng đất. Nếu diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức giao đất ở, mức thu là 50% phần chênh lệch. Phần diện tích vượt lớn hơn nữa mới áp dụng mức 100%.

Đây được xem là một trong những chính sách đáng chú ý nhằm tháo gỡ khó khăn tài chính cho người dân khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất, nhất là tại các địa phương có giá đất tăng mạnh thời gian qua.

Tuy nhiên, không phải mọi loại đất nông nghiệp đều được áp dụng mức ưu đãi này.

Theo hướng dẫn của cơ quan chức năng, các trường hợp được áp dụng chủ yếu gồm: Đất vườn, ao nằm trong cùng thửa đất có nhà ở; Đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở nhưng đã tách thửa; Một số trường hợp tách thửa trước ngày 1/7/2014 khi đo vẽ bản đồ địa chính.

Trong khi đó, các thửa đất nông nghiệp riêng biệt, không có nguồn gốc gắn với đất ở, có thể không thuộc diện được hưởng chính sách giảm tiền sử dụng đất này.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính mới đây cũng có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh để làm rõ thêm phạm vi áp dụng chính sách. Văn bản nhấn mạnh việc xác định đối tượng được hưởng phải căn cứ hồ sơ địa chính, nguồn gốc sử dụng đất và từng trường hợp cụ thể.

Điều này đồng nghĩa, cùng là chuyển đất lên thổ cư nhưng số tiền phải nộp giữa các hộ dân có thể chênh lệch rất lớn, phụ thuộc vào nguồn gốc thửa đất, thời điểm tách thửa và hạn mức đất ở tại địa phương.

Nhiều chuyên gia cho rằng đây là chính sách có tác động lớn tới người dân, nhưng cũng có thể phát sinh vướng mắc trong quá trình áp dụng thực tế nếu địa phương xác định nguồn gốc đất không thống nhất.

Hiện nay, Nghị quyết số 254/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn liên quan đã có hiệu lực thi hành từ đầu năm 2026.