Dùng tài liệu lưu trữ để bôi nhọ, xúc phạm cá nhân có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

Ngày 21/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 31/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ. Nghị định gồm 4 chương, 22 điều, điều chỉnh các hành vi vi phạm trong thực hiện nghiệp vụ lưu trữ và hoạt động dịch vụ lưu trữ; quy định hình thức, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền xử phạt và việc tổ chức thi hành quyết định xử phạt.

Theo Nghị định, các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến tài liệu bí mật nhà nước được xử lý theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Trường hợp hành vi vi phạm trong lĩnh vực lưu trữ không được quy định tại Nghị định này thì áp dụng quy định xử phạt của lĩnh vực quản lý nhà nước có liên quan.

Mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ là 30 triệu đồng, đối với tổ chức là 60 triệu đồng. Đối với hộ gia đình, hộ kinh doanh, mức phạt tiền được áp dụng như đối với cá nhân.

Truy cập, sao chép trái phép tài liệu lưu trữ có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

Nghị định quy định hai hình thức xử phạt chính trong lĩnh vực lưu trữ là cảnh cáo và phạt tiền. Ngoài ra, hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Chứng chỉ hành nghề lưu trữ từ 3 đến 6 tháng.

Đối với các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lưu trữ, Nghị định quy định phạt tiền từ 15 đến 20 triệu đồng đối với hành vi mang tài liệu lưu trữ ra ngoài lưu trữ hiện hành hoặc lưu trữ lịch sử khi chưa được phép của người có thẩm quyền.

Đáng chú ý, mức phạt từ 20 đến 30 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi: truy cập, sao chép, chia sẻ trái phép tài liệu lưu trữ hoặc cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ; cung cấp, chuyển giao, mua bán, chiếm đoạt, hủy tài liệu lưu trữ trái phép; làm sai lệch nội dung, làm mất tính toàn vẹn, làm hỏng hoặc làm mất tài liệu lưu trữ; sử dụng tài liệu lưu trữ để bịa đặt, bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cùng với xử phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc hoàn trả tài liệu lưu trữ; buộc hủy các bản sao tài liệu sao chép trái phép; buộc nộp lại hồ sơ, tài liệu đã chiếm đoạt; buộc cải chính thông tin sai sự thật và công khai xin lỗi cá nhân bị ảnh hưởng.

Không nộp hồ sơ, không bố trí kho lưu trữ có thể bị phạt đến 25 triệu đồng

Nghị định cũng quy định rõ mức xử phạt đối với vi phạm trong thu nộp hồ sơ, tài liệu vào lưu trữ hiện hành và lưu trữ lịch sử. Theo đó, cá nhân không nộp hồ sơ, tài liệu vào lưu trữ hiện hành bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng; tổ chức không nộp hồ sơ, tài liệu vào lưu trữ lịch sử bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng.

Ngoài ra, các hành vi như không lập hồ sơ đối với công việc đã giải quyết xong; hồ sơ không đáp ứng yêu cầu; không lập biên bản thu nộp hồ sơ có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền nếu tái phạm. Biện pháp khắc phục là buộc lập lại hồ sơ và nộp hồ sơ, tài liệu theo đúng quy định.

Đối với vi phạm quy định về bảo quản tài liệu lưu trữ, Nghị định quy định phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng đối với hành vi không kiểm tra, sao lưu hoặc không tuân thủ quy trình kỹ thuật đối với tài liệu lưu trữ số. Tổ chức không bố trí kho lưu trữ hoặc không trang bị thiết bị bảo vệ, bảo quản tài liệu theo quy định có thể bị phạt từ 15 đến 25 triệu đồng, đồng thời buộc khắc phục theo đúng quy định.

Nghị định số 31/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 08/3/2026.