Đề xuất cơ chế đặc thù xử lý nhanh nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy

Chuyển giao về địa phương, xử lý theo nguyên trạng

Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng Nghị quyết nhằm tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để thúc đẩy tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư - nguồn lực đang bị “đóng băng” tại nhiều địa phương sau quá trình tinh gọn bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính.

Tại dự thảo, Bộ đề xuất nhiều cơ chế đặc thù trong quản lý, khai thác nhà, đất là tài sản công, đặc biệt là các cơ sở không còn sử dụng vào mục đích để ở, được giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà tại địa phương khai thác.

Đáng chú ý, đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, dự thảo đề xuất cho phép chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý theo nguyên trạng, kể cả trong trường hợp không còn hồ sơ pháp lý hoặc đã bị lấn chiếm, bố trí làm nhà ở. Việc chuyển giao này không phải thực hiện thủ tục lấy ý kiến Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Cơ quan, đơn vị bàn giao phải chịu trách nhiệm về tình trạng hồ sơ và hiện trạng tài sản, đồng thời phối hợp với địa phương trong quá trình xử lý sau chuyển giao.

Cho phép phá dỡ tài sản chưa hết khấu hao, linh hoạt chuyển đổi công năng

Dự thảo cũng đưa ra các quy định linh hoạt hơn trong xử lý tài sản gắn liền với đất. Cụ thể, với các cơ sở nhà, đất dôi dư được chuyển đổi sang mục đích công cộng như vườn hoa, sân chơi…, nếu công trình hiện hữu không còn phù hợp thì có thể bị phá dỡ, kể cả khi vẫn còn khả năng sử dụng hoặc chưa hết thời gian khấu hao.

Đối với các trường hợp điều chuyển, chuyển giao hoặc chuyển đổi công năng sang làm trụ sở, cơ sở sự nghiệp, công trình công cộng, quốc phòng, an ninh…, việc điều chỉnh các loại quy hoạch liên quan được thực hiện sau khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền, thay vì phải hoàn tất trước như quy định hiện hành.

Dự thảo cũng quy định rõ nghĩa vụ tài chính khi giao đất, cho thuê đất đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư. Theo đó, người được giao hoặc thuê đất phải hoàn trả cho Nhà nước giá trị còn lại của tài sản gắn liền với đất, kể cả trong trường hợp tài sản đã bị phá dỡ trước đó.

Ngoài ra, với tài sản được xây dựng trên đất của tổ chức, cá nhân khác, nếu bên có đất có nhu cầu tiếp nhận lại thì phải hoàn trả giá trị còn lại cho Nhà nước (trừ một số trường hợp đặc thù là cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp…). Nếu không có nhu cầu, tài sản sẽ được thanh lý bằng hình thức phá dỡ, hủy bỏ và bàn giao lại mặt bằng.

Bộ Tài chính kỳ vọng, với các cơ chế đặc thù này, việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sẽ được đẩy nhanh, góp phần tránh lãng phí tài sản công và tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.