Bổ sung chức năng kiểm soát thủ tục hành chính cho Bộ Tư pháp

Theo Nghị định, Bộ Tư pháp là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về xây dựng pháp luật; tổ chức thi hành pháp luật; thi hành án dân sự, thi hành án hành chính; hành chính tư pháp; bổ trợ tư pháp; công tác pháp chế; kiểm soát thủ tục hành chính; quản lý nhà nước các dịch vụ sự nghiệp công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Việc bổ sung chức năng kiểm soát thủ tục hành chính thể hiện vai trò trung tâm của Bộ Tư pháp trong cải cách thủ tục hành chính và xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch.

Bộ Tư pháp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, các quy định của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ quan ngang Bộ và 23 nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể được giao.

Nhiệm vụ, quyền hạn trọng tâm của Bộ Tư pháp

Theo Nghị định, Bộ Tư pháp có trách nhiệm trình Chính phủ dự án luật, nghị quyết của Quốc hội; dự án pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; dự thảo nghị định, nghị quyết của Chính phủ; dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý theo chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật hằng năm đã được phê duyệt. Bộ cũng trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển dài hạn, 5 năm, hằng năm và các dự án quan trọng quốc gia; ban hành thông tư, quyết định, chỉ thị và các văn bản khác thuộc thẩm quyền.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp chỉ đạo, theo dõi, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch, dự án, đề án đã được phê duyệt; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng số, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng; xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số; xây dựng, quản lý và vận hành Cổng Pháp luật quốc gia theo quy định của pháp luật.

Trong lĩnh vực xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp được giao trình Chính phủ dự thảo chiến lược, đề án xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật; lập dự kiến chương trình xây dựng pháp luật; thẩm định, tham gia xây dựng và cho ý kiến đối với đề xuất chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật theo phân công của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Về tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các biện pháp tổ chức thi hành pháp luật; chỉ đạo, theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra các công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật; pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật; theo dõi thi hành pháp luật; xử lý vi phạm hành chính; tiếp cận thông tin; hòa giải ở cơ sở; đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật theo quy định.

Đối với công tác kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện tại các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh; tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; chủ trì triển khai cải cách thủ tục hành chính và cơ chế một cửa, một cửa liên thông; truyền thông về cải cách thủ tục hành chính; nghiên cứu, đề xuất các chủ trương, chính sách, giải pháp, sáng kiến cải cách thủ tục hành chính.

Bộ Tư pháp cũng chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính; tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân về quy định hành chính; hướng dẫn, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử; thực hiện nhiệm vụ thường trực Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính.

Cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp

Theo Nghị định 09/2026/NĐ-CP, cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp gồm 20 đơn vị. Trong đó có 16 đơn vị là các tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước, gồm các vụ, cục và văn phòng Bộ; 4 đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ quản lý nhà nước là Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Học viện Tư pháp, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Báo Pháp luật Việt Nam.

Một số đơn vị được quy định cụ thể về cơ cấu phòng trực thuộc, như Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật có 3 phòng, Vụ Tổ chức cán bộ có 4 phòng, Vụ Hợp tác quốc tế có 3 phòng. Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Bộ theo quy định.

Nghị định cũng quy định điều khoản chuyển tiếp đối với một số nhiệm vụ chuyên môn, trong đó công tác thừa phát lại, tương trợ tư pháp về dân sự và nhiệm vụ của một số vụ, cục tiếp tục được thực hiện theo quy định hiện hành cho đến khi các luật, quyết định tổ chức mới có hiệu lực thi hành. Riêng Cục Kiểm soát thủ tục hành chính thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo Nghị định kể từ thời điểm quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục có hiệu lực.

Nghị định số 09/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 10/1/2026.