Báo Công lý
Thứ Tư, 03/6/2020

Hiến pháp 2013 (dự thảo sửa đổi): Quyền con người, quyền công dân được tôn trọng, bảo vệ

08/3/2013 06:04 UTC+7
Qua nghiên cứu Chương II Hiến pháp 2013 (dự thảo sửa đổi), chúng tôi nhận thấy: Chương II quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân có 38 điều (từ Điều 15 đến Điều 52).

Trong đó có 3 điều giữ nguyên quy định của Hiến pháp năm 1992 và được quy định tại các điều 24, 51, 52 của Hiến pháp dự thảo năm 2013, có 5 điều mới quy định là các điều 16, 21, 44, 45, 46 của Hiến pháp dự thảo năm 2013, các điều còn lại là các điều được sửa đổi,  bổ sung các điều của Hiến pháp năm 1992. Theo chúng tôi, nội dung cần sửa đổi là:

Một là: Về thay đổi vị trí các điều 16, 18. Cụ thể là Điều 18 bố trí vào vị trí Điều 16, còn Điều 16 bố trí vào vị trí Điều 18 thì nội dung các điều theo trình tự là:

 

Hiến pháp 2013 (dự thảo sửa đổi): Quyền con người, quyền công dân  được tôn trọng, bảo vệ

Khám chữa bệnh tại trung tâm y tế tuyến cơ sở

 

Ở nước CHXHCN Việt Nam, quyền con người, quyền công dân được Nhà nước, xã hội, thừa nhận… (Điều 15)

Tiếp theo là xác định công dân nước CHXHCN Việt Nam là ai? (là Điều 16. Nội dung Điều 16 được thay đổi với nội dung Điều 18).

Sau khi xác định ai là công dân nước CHXHCN Việt Nam thì Điều 17 mới quy định mọi công dân Việt Nam đều bình đẳng trước pháp luật. Tiếp theo là Điều 18 quy định theo nội dung của Điều 16 của Hiến pháp dự thảo là: “mọi người có nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác”.

 

Hai là: Không sử dụng Điều 21 của Hiến pháp dự thảo năm 2013. Nội dung Điều 21 như sau: “Mọi người có quyền sống”. Nghiên cứu nội dung điều này ở góc nhìn khác nhau thì có vấn đề đặt ra là: có phải hiện tại ở nước CHXHCN Việt Nam mọi người không có quyền sống? nên Hiến pháp phải quy định “mọi người có quyền sống” để làm cơ sở pháp lý bảo vệ quyền sống cho mọi người và “mọi người” quy định trong Điều 21 là ai và không rõ là công dân Việt Nam hay người không có quốc tịch, người không có quốc tịch Việt Nam… Mặt khác trong Điều 15 của Hiến pháp dự thảo năm 2013 cũng đã quy định là: “Ở nước CHXHCN Việt Nam, quyền con người, quyền công dân được Nhà nước và xã hội thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiếp pháp và pháp luật”. Quy định này chúng tôi hiểu là: quyền con người được bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật mà trong các quyền con người có quyền sống. Do đó nội dung quy định tại Điều 21 là trùng lắp với nội dung trong khoản 1 Điều 15 của Hiến pháp dự thảo năm 2013.

 

Ba là: Bổ sung quy định về quyền nhân thân của công dân được Nhà nước và xã hội tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật.

 

Trong Chương II của Hiến pháp dự thảo năm 2013 có một số điều quy định về quyền nhân thân. Cụ thể là: Trong Điều 22 có quy định: “Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận, cơ thể người và hiến xác…”. Điều 23 có quy định về: “mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân… bí mật thư tín, điện thoại…” Điều 39 quy định về: “Nam nữ có quyền kết hôn và ly hôn. Hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồng…” v.v.. Các quyền này là quyền nhân thân. Nhưng trong Chương II của Hiến pháp dự thảo năm 2013 lại không quy định hết quyền nhân thân và cũng không có điều quy định có tổ chức nguyên tắc là Nhà nước, xã hội tôn trọng, bảo vệ quyền nhân thân và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. 

 

Theo pháp luật dân sự thì quyền nhân thân là quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân mà không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Trong Chương II của Hiến pháp dự thảo năm 2013 mới quy định có 13 điều về quyền nhân thân, còn các quyền nhân thân khác không quy định mà trong trường hợp các quyền nhân thân khác không quy định trong Hiến pháp nhưng lại bị người khác xâm phạm thì pháp luật có giải quyết không? hoặc pháp luật dân sự có được quy định không? Ví dụ quyền đối với họ tên của công dân. Quyền này là quyền nhân thân. Trong Hiến pháp không quy định quyền này thì họ tên của công dân được xác định theo nguyên tắc nào? Và trường hợp công dân có nguyện vọng thay đổi họ tên thì cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết và có được thay đổi họ tên không… Do đó trong Hiến pháp cần có một điều hoặc có một khoản ở trong một điều có quy định nguyên tắc là quyền nhân thân của công dân được Nhà nước và xã hội tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật, có như vậy Nhà nước mới bảo hộ, bảo đảm được tất cả các quyền nhân thân của công dân mà trong Hiến pháp dự thảo năm 2013 chưa quy định hết.

 

Bốn là: Sửa đổi bổ sung Điều 33 của Hiến pháp dự thảo năm 2013. Điều 33 của Hiến pháp dự thảo có quy định như sau: “Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp… 2) Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ”.

 

Theo quy định này thì chúng tôi nhận thức: sở hữu tư nhân là sở hữu của cá nhân đối với tài sản hợp pháp của cá nhân. Sở hữu tư nhân bao gồm sở hữu cá thể, sở hữu tiểu chủ và sở hữu tư bản tư nhân.

 

Tuy nhiên trong xã hội có các hình thức sở hữu như sau:

- Sở hữu tư nhân

- Sở hữu chung do tài sản của cá nhân tạo ra

- Sở hữu nhà nước.

 

Về sở hữu tư nhân, sở hữu nhà nước, trong Hiến pháp đã có quy định. Còn sở hữu chung do tài sản của cá nhân tạo ra cùng đóng góp mà có thì trong Hiến pháp lại chưa quy định.

 

Do đó chúng tôi nhận thấy cần bổ sung Điều 33 của Hiến pháp dự thảo một khoản quy định về trách nhiệm của Nhà nước đối với tài sản chung có nguồn gốc là tài sản hợp pháp của cá nhân mà có. Quy định này là cơ sở pháp lý để pháp luật dân sự xác định loại sở hữu chung có nguồn gốc là tài sản hợp pháp của cá nhân mà có và là cơ sở pháp lý để giải quyết khi có tranh chấp. Có như vậy Hiến pháp mới đi vào đời sống xã hội.

 

Năm là: Sửa đổi, bổ sung Điều 40 Hiến pháp dự thảo năm 2013.

 

Trong Điều 40 có 2 khoản, khoản 1 quy định về trách nhiệm của Nhà nước, của xã hội với trẻ em. Khoản 2 quy định về nghiêm cấm các hành vi trái pháp luật đối với trẻ em. Quy định này phù hợp với nguyện vọng của toàn dân.

 

Tuy nhiên lại chưa quy định trách nhiệm của Nhà nước, của xã hội đối với thanh niên mà thanh niên là lực lượng trực tiếp, kế thừa thế hệ cha ông để bảo vệ, xã hội, phát triển đất nước. Do đó chúng tôi đề nghị bổ sung khoản 3 với nội dung là Nhà nước, xã hội chăm sóc, giáo dục, đào tạo thanh niên để kế thừa xứng đáng sự nghiệp bảo vệ, xây dựng, phát triển đất nước.

 

Đỗ Văn Chỉnh

 

 

Tag :

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật