Xóa “vùng lõm điện”, mở đường để người dân vùng cao tiếp cận môi trường số

Có điện, người dân vùng cao từng bước tiếp cận môi trường số

Khi chuyển đổi số ngày càng hiện diện trong đời sống, việc tiếp cận công nghệ vẫn là thách thức đối với một bộ phận người dân ở vùng sâu, vùng xa. Việc đưa điện và hạ tầng viễn thông đến các khu vực còn khó khăn đang tạo thêm điều kiện để người dân kết nối, tiếp cận thông tin và sử dụng các dịch vụ số.

Tại thôn Sủng Chớ, xã Thắng Mố, chị Ly Thị Máy, 33 tuổi, đang học cách đăng nhập vào nhóm Zalo của thôn. Đây là điều mà hơn một năm trước, người dân trong thôn khó có thể hình dung.

Theo chị Máy, từ khi thôn có điện vào cuối năm 2025, gia đình có điều kiện sử dụng Internet tại nhà. Các thành viên trong gia đình cùng học cách sử dụng mạng xã hội và các nền tảng số.

“Người biết trước hướng dẫn người biết sau, sử dụng mạng như mở ra một cánh cửa mới cho bà con dân bản”, chị Máy chia sẻ.

Thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, chính quyền địa phương từng bước hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả và chủ động thích ứng với môi trường số ngay từ mỗi gia đình.

Trưởng thôn Sủng Chớ, ông Sùng Mí Ly, cho biết trước đây thôn có 62 hộ chưa được sử dụng điện lưới. Sau khi có điện và sóng điện thoại, người dân bắt đầu sử dụng Internet để tìm hiểu thông tin.

Theo ông Sùng Mí Ly, thôn đang hướng dẫn người dân thanh toán số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên mạng. Địa phương cũng hướng đến việc gắn chuyển đổi số với phát triển kinh tế gia đình.

Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Sủng Chớ, bà Sùng Thị Mỷ, cho biết các buổi tập huấn chuyển đổi số được tổ chức tại các cuộc họp thôn. Hội viên được khuyến khích trở thành người hướng dẫn trong gia đình.

Theo bà Mỷ, con cháu có thể hỗ trợ ông bà, cha mẹ sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số và các kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Điện về bản, thêm cơ hội phát triển kinh tế

Để người dân từng bước nắm bắt kỹ năng số, chính quyền địa phương đã tổ chức các lớp tập huấn và hướng dẫn ứng dụng công nghệ vào đời sống.

Chủ tịch UBND xã Thắng Mố, ông Cự Minh Long, cho biết địa phương hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội.

Thời gian tới, xã tiếp tục tập huấn kỹ năng số, kỹ năng kinh doanh trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Tại Tuyên Quang, Công ty Điện lực Tuyên Quang đã triển khai cấp điện cho các khu vực còn “lõm điện” ở địa bàn đồi núi cao, địa hình chia cắt. Việc đưa điện đến các khu vực này được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng.

Phó Giám đốc Công ty Điện lực Tuyên Quang Trần Xuân Hảo cho biết đơn vị đã huy động nguồn lực để triển khai nhiệm vụ trong điều kiện địa hình phức tạp.

Quá trình khảo sát, thi công gặp nhiều khó khăn. Một số địa bàn không có đường giao thông, lực lượng thi công phải đi bộ xuyên rừng, có nơi quãng đường gần 10 km. Sau các đợt bão lũ, điều kiện địa hình tiếp tục bị ảnh hưởng.

Đến ngày 15/12/2025, toàn bộ 24 điểm “lõm điện” trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã có điện. Trong đó, nhiều người dân trên 70 tuổi ở các thôn, bản vùng sâu, vùng xa lần đầu tiên được sử dụng điện.

Xóa “vùng lõm điện”, thu hẹp khoảng cách vùng miền

Trên phạm vi cả nước, EVN hoàn thành cấp điện cho 129/129 thôn, bản “lõm sóng” chưa có điện vào ngày 15/12/2025, sớm hơn 15 ngày so với tiến độ được giao. EVN cho biết đến cuối năm 2025, 100% số xã trên cả nước có điện, 99,85% hộ dân được sử dụng điện và 99,77% hộ dân nông thôn được tiếp cận điện.

Riêng khu vực phía Bắc, EVNNPC triển khai nhiệm vụ tại 110 điểm thuộc 7 tỉnh. Đơn vị cho biết đến ngày 15/12/2025, toàn bộ 110/110 thôn, bản cơ bản đã có điện, trong đó 46 trạm BTS được cấp điện ổn định, góp phần cải thiện khả năng kết nối thông tin.

Việc xóa các “vùng lõm điện” không chỉ tác động đến sinh hoạt. Điện tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin, giáo dục, y tế, dịch vụ công và các phương thức sản xuất, kinh doanh mới.

Khi điện và hạ tầng kết nối được cải thiện, người dân vùng cao có thêm điều kiện đưa sản phẩm địa phương đến thị trường rộng hơn, đồng thời tiếp cận các dịch vụ số ngay tại nơi sinh sống.

Từ những căn nhà lần đầu có ánh điện đến những chiếc điện thoại thông minh được sử dụng để học tập, giao dịch và kết nối, hạ tầng điện đang trở thành một trong những điều kiện để người dân vùng sâu, vùng xa từng bước tham gia vào môi trường số.