Vợ chồng chung quyền sử dụng đất bị phạt thế nào?

Chính phủ ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 281/2026/NĐ-CP là bổ sung nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, trong đó có quy định cụ thể đối với trường hợp vợ và chồng chung quyền sử dụng đất.

Vợ chồng chung quyền sử dụng đất được xử phạt như một cá nhân

Theo Nghị định số 281/2026/NĐ-CP, Điều 3a được bổ sung vào sau Điều 3 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP, quy định về nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo đó, vợ và chồng chung quyền sử dụng đất thì áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân.

Như vậy, từ ngày 31/8/2026, khi vợ chồng có chung quyền sử dụng đất và phát sinh hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, việc xử phạt được áp dụng theo nguyên tắc dành cho một cá nhân.

Bên cạnh quy định đối với vợ chồng, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP cũng bổ sung nguyên tắc xác định mức xử phạt đối với đơn vị hành chính đặc khu.

Cụ thể, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu được công nhận loại đô thị theo quy định của pháp luật, thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở phường thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của phường.

Đối với đơn vị hành chính đặc khu thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở xã thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của xã.

Bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về biện pháp khắc phục hậu quả đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo đó, các biện pháp được bổ sung gồm: buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính; buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai; buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.

Số lợi bất hợp pháp được khấu trừ khoản tiền đã nộp vào ngân sách

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về xác định số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.

Theo quy định mới, số lợi bất hợp pháp là số lợi được tính thành tiền do tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm và phải nộp vào ngân sách nhà nước.

Trường hợp hành vi vi phạm do nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được chia đều cho các tổ chức, cá nhân cùng vi phạm.

Đáng chú ý, trường hợp người vi phạm đã nộp các khoản tiền vào ngân sách nhà nước từ việc sử dụng đất vi phạm thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được khấu trừ các khoản tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước.

Chủ tịch UBND cấp xã được phạt đến 250 triệu đồng

Cùng với việc bổ sung nguyên tắc xử phạt, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP còn sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 250 triệu đồng; đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn có thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Trong khi đó, theo quy định cũ, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ có quyền phạt tiền đến 5 triệu đồng.

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026.