Về thôi các anh...

Chiều 14/7, tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Hà Nha (TP. Đà Nẵng), trong tiếng nhạc truy điệu trầm hùng, năm linh cữu phủ lá cờ đỏ sao vàng được đồng đội và nhân dân kính cẩn đưa về nơi an nghỉ.

Sau 57 năm nằm lại giữa lòng núi lạnh, cuộc hành quân còn dang dở năm nào cuối cùng cũng khép lại, các anh đã trở về.

Dự Lễ truy điệu và an táng có Trung tướng Lê Ngọc Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân khu 5; đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cùng lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, cựu chiến binh Trung đoàn Pháo binh 575, Mặt trận 44 Quảng Đà và đông đảo cán bộ, chiến sĩ, nhân dân địa phương.

Giữa Nghĩa trang liệt sĩ xã Hà Nha (TP. Đà Nẵng), khói hương lặng lẽ quyện trong gió, phủ mờ những hàng bia trắng.

Trước năm linh cữu phủ Quốc kỳ, nhiều cựu chiến binh đứng lặng rất lâu. Mái tóc đã bạc theo năm tháng, gương mặt hằn sâu dấu vết của thời gian, nhưng ánh mắt vẫn đau đáu như đang kiếm tìm bóng dáng những người đồng đội năm xưa. Không ít người khẽ cúi đầu, đưa tay lau vội giọt nước mắt sau hơn nửa thế kỷ tưởng chừng đã khô cạn.

Theo các tài liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng, hang Đá Sập thuộc xã Hà Nha (TP. Đà Nẵng) từng là nơi tập kết lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ chiến trường Quảng Đà.

Cuối tháng 4/1969, bom đạn của địch làm sập cửa hang, chôn vùi nhiều cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ. Từ đó, các anh nằm lại trong lòng núi, giữa đá lạnh và bóng tối, không một nấm mộ, không một tấm bia mang tên.

Từ những trang tư liệu đã ngả màu, những cuộc gặp gỡ nhân chứng, những cuộc hội thảo xác minh thông tin đến quyết tâm của Quân khu 5 và thành phố Đà Nẵng, hành trình tìm kiếm được nối tiếp bằng biết bao ngày tháng miệt mài.

Trong lòng hang chật hẹp, thiếu ánh sáng, đất đá luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, những người lính hôm nay kiên nhẫn bóc từng lớp đất, dịch chuyển từng tảng đá với một niềm tin duy nhất: còn một đồng đội chưa trở về thì hành trình ấy chưa thể kết thúc.

Niềm tin ấy đã được đền đáp khi năm hài cốt liệt sĩ lần lượt được tìm thấy. Bên cạnh các anh là những di vật đã nhuốm màu thời gian: đôi dép cao su, chiếc bút bi, lọ thuốc, những viên đạn và vài vật dụng cá nhân. Những hiện vật tưởng chừng vô tri ấy lại mang theo hơi thở của một thời máu lửa, như lặng lẽ kể về tuổi xuân đã gửi lại nơi chiến trường.

Chiều nay, sau 57 năm, các anh không trở về trong đội hình chiến thắng như ngày ra trận, mà trở về trong vòng tay của đồng đội, của nhân dân và của đất Mẹ. Từ nay, giữa Nghĩa trang liệt sĩ xã Hà Nha sẽ có thêm năm ngôi mộ để những người còn sống thắp nén hương mỗi dịp tháng Bảy, để những bước chân tri ân có thêm một địa chỉ đỏ, để sự hy sinh của các anh không còn chìm khuất giữa đại ngàn.

Cuộc tìm kiếm ở hang Đá Sập vẫn chưa dừng lại... Đâu đó trong lòng núi, vẫn còn những người lính chưa được gọi tên. Những người làm nhiệm vụ sẽ tiếp tục đi tìm, bởi họ hiểu rằng, mỗi hài cốt được đưa về không chỉ là một cuộc quy tập thành công, mà còn là minh chứng trọn vẹn nhất của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", là sự bình yên cho những linh hồn đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Về thôi các anh... Đất Mẹ đã đợi các anh hơn nửa thế kỷ rồi...