Thêm cơ sở xác định khu mộ tập thể 17 hài cốt ở Hiệp Đức là liệt sĩ

Ngày 5/8, UBND xã Hiệp Đức (TP. Đà Nẵng) phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) TP. Đà Nẵng và các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo xác minh thông tin về khu mộ tập thể gồm 17 hài cốt trên địa bàn. Qua ý kiến của các nhân chứng và cựu chiến binh, hội thảo thống nhất bước đầu nhận định đây là khu mộ tập thể của các liệt sĩ.

Theo các nhân chứng, năm 1988, trong quá trình san ủi mặt bằng xây dựng Nhà Văn hóa huyện Hiệp Đức (cũ), đơn vị thi công phát hiện một hố chôn tập thể chứa 17 bộ hài cốt cùng nhiều di vật như quần áo, dép cao su, giày, súng AK, súng M79 và các vật dụng quân sự khác.

Sau khi tiếp nhận thông tin, Ban CHQS huyện Hiệp Đức đã cử cán bộ đến kiểm tra, xác minh. Tuy nhiên, do thời điểm đó chưa đủ cơ sở kết luận là hài cốt liệt sĩ nên chưa tiến hành quy tập về nghĩa trang liệt sĩ.

Toàn bộ số hài cốt sau đó được ông Võ Đình Thế (quê xã Thu Bồn, TP. Đà Nẵng, hiện sinh sống tại TP Hồ Chí Minh) di dời, an táng tại khu vực chân đồi Tranh, thôn An Đông, xã Hiệp Đức. Đến năm 2019, các hài cốt tiếp tục được đưa về khu vực Gò Cao, xã Thu Bồn để xây dựng phần mộ và thờ cúng. Gia đình ông Thế vẫn thường xuyên hương khói, đặc biệt vào dịp Ngày Thương binh - Liệt sĩ hằng năm.

Qua tổng hợp bước đầu, các nhân chứng có sự thống nhất cao về thời điểm phát hiện, vị trí khu mộ, quá trình di dời cũng như đặc điểm các di vật thu được tại hiện trường.

Tại hội thảo, các nhân chứng và cựu chiến binh từng chiến đấu trên địa bàn Hiệp Đức cho biết, khu vực Đồi Thị (nay thuộc xã Hiệp Đức) từng diễn ra hai trận đánh lớn vào các năm 1969 và 1970 với sự tham gia của Sư đoàn 2 (Quân khu 5). Trong các trận đánh này, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh và không thể đưa về an táng.

Đối với việc phát hiện các loại đạn AR15 và M79 của phía đối phương, các nhân chứng cho rằng đây là những khí tài do lực lượng ta thu được sau khi làm chủ trận địa và sử dụng trong chiến đấu. Trên cơ sở đó, các đại biểu đều thống nhất nhận định khu mộ tập thể 17 hài cốt là hài cốt liệt sĩ.

Đại tá Đỗ Nguyên Hoài, Phó Chính ủy Bộ CHQS TP. Đà Nẵng nhận định, vào thời điểm năm 1970, lực lượng quân đội Sài Gòn trên địa bàn chủ yếu là người địa phương, khi tử trận thường được gia đình đưa về mai táng. Bên cạnh đó, không có cơ sở cho thấy phía đối phương chôn tập thể người của mình trong tình trạng bị trói. Từ những căn cứ trên có thể bước đầu nhận định đây là hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, để bảo đảm đúng quy định, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để đi đến kết luận chính thức.

Phát biểu kết luận hội thảo, ông Lưu Hoàng Ân, Chủ tịch UBND xã Hiệp Đức cho biết, với 12 ý kiến của các nhân chứng, hội thảo thống nhất đánh giá đây là khu mộ liệt sĩ tập thể. Đây là cơ sở pháp lý và khoa học quan trọng để hoàn thiện hồ sơ xác minh.

Chủ tịch UBND xã Hiệp Đức đề nghị Ban CHQS xã tham mưu Bộ CHQS TP. Đà Nẵng thành lập tổ công tác liên ngành kiểm tra, xác minh thực tế tại khu mộ đang được thờ cúng ở Gò Cao, xã Thu Bồn; đồng thời đối chiếu các dấu vết, di vật và hồ sơ liên quan nhằm đủ căn cứ kết luận chính thức, phục vụ công tác quy tập.

"Việc xác minh và đưa các anh hùng liệt sĩ về đúng nơi tôn vinh là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương. Những nỗ lực hôm nay không chỉ góp phần giải tỏa những trăn trở kéo dài nhiều năm, mà còn trả lại vị trí xứng đáng cho các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc", ông Lưu Hoàng Ân nhấn mạnh.