Giải pháp chuyển đổi nhà tái định cư (TĐC) không còn nhu cầu sử dụng, căn hộ bị bỏ hoang sang nhà ở xã hội (NƠXH) được kỳ vọng vừa hạn chế lãng phí tài sản công, vừa bổ sung quỹ nhà ở, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Theo số liệu từ Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, tính đến đầu tháng 6/2026, thành phố đang có 10.449 căn hộ tái định cư nhưng hiện vẫn còn đến 8.182 căn chưa được bố trí sử dụng.

Theo ghi nhận, tại khu dân cư Vĩnh Lộc B (xã Tân Vĩnh Lộc), gần 1.000 căn hộ TĐC đã bị bỏ trống nhiều năm. Ở các lô chung cư không người ở, cỏ dại mọc kín lối đi. Do không được bảo trì thường xuyên, nhiều căn hộ xuất hiện tình trạng hư hỏng, xuống cấp.
Tại khu TĐC Bình Khánh (phường An Khánh), hàng ngàn căn hộ nằm ở vị trí đắc địa nhưng bị bỏ trống nhiều năm. Tường, bậc tam cấp tại nhiều khu vực bong tróc; cây cỏ mọc um tùm trên vỉa hè, lối đi. Tầng trệt các tòa nhà đóng kín cửa, bụi bám đầy.
Hay như hàng chục căn nhà liên kế thuộc dự án TĐC Cánh Đồng Mắt Mèo (phường Long Hương, TP. Hồ Chí Minh) vẫn bị bỏ hoang nhiều năm. Nhiều căn nhà đã xuống cấp, tường nứt, rêu xanh bao phủ.
Trong khi đó, Khu TĐC Tân Phước (phường Tân Phước, TP. Hồ Chí Minh) có 532 lô đất, hoàn thành từ năm 2016 nhưng đến nay mới chỉ có 14 hộ dân xây nhà và sinh sống. Các khu TĐC khác như H20 (phường Bà Rịa), Bàu Bèo (xã Đất Đỏ), Phú Mỹ (phường Phú Mỹ)… cũng rơi vào tình trạng tương tự, với rất ít hộ dân đến ở.
Trong khi đó, theo số liệu của Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, Thành phố hiện có hơn 1,6 triệu người đang ở trong 629.083 phòng trọ hoặc nhà ở riêng lẻ kết hợp cho thuê. Trong đó, nhà trọ độc lập đang giải quyết chỗ ở cho gần 710.000 người. Riêng mô hình nhà ở riêng lẻ kết hợp cho thuê đang tiếp nhận hơn 900.000 người. Còn loại hình nhà ở cho thuê tại Thành phố hiện có 72.581 phòng, căn. Số nhà ở xã hội cho thuê hiện chỉ đạt hơn 10.000 căn.
Trước tình trạng trên, để phát triển quỹ NƠXH, thời gian tới, TP. Hồ Chí Minh sẽ chuyển đổi công năng một số dự án nhà ở TĐC không còn nhu cầu sử dụng, không phù hợp hoặc không hiệu quả sang NƠXH, nhà ở cho thuê.
TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP. Hồ Chí Minh nhận định, đây là giải pháp phù hợp để xử lý quỹ nhà TĐC tồn đọng lâu nay, đồng thời bổ sung một lượng lớn NƠXH, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Từ nguồn NƠXH này, người chưa có nhà có thể mua hoặc thuê tùy theo khả năng tài chính.
Sở Xây dựng sẽ phối hợp với UBND các phường, xã rà soát, lập danh mục những dự án hoặc quỹ nhà được đầu tư phục vụ TĐC nhưng đã hết nhu cầu sử dụng, không còn phù hợp hoặc bố trí chưa hiệu quả.
Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 xác định nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh khoảng 1 triệu căn hộ. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn này.
Bên cạnh đó, TP. Hồ Chí Minh còn đặt mục tiêu phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trong giai đoạn 2026 - 2030. Nhiều doanh nghiệp lớn cùng các đơn vị Nhà nước trên địa bàn đã đăng ký phát triển hơn 99.000 căn nhà ở cho thuê. Đồng thời, Thành phố sẽ bổ sung thêm khoảng 1.000ha đất để phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040, nâng tổng quỹ đất dành cho phân khúc này lên khoảng 1.740ha.