Thanh Hóa dự chi hơn 7.113 tỷ đồng ứng phó thiên tai

Trước những diễn biến ngày càng phức tạp, cực đoan và khó lường của thiên tai dưới tác động của biến đổi khí hậu, Thanh Hóa xác định công tác phòng, chống thiên tai là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

Trong giai đoạn 2026–2030, Thanh Hóa đặt mục tiêu hoàn thiện đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách về phòng, chống thiên tai phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao nhận thức cộng đồng sẽ được đẩy mạnh, phấn đấu 100% chính quyền các cấp, cơ quan, tổ chức, hộ gia đình được tiếp cận đầy đủ thông tin, trang bị kiến thức và kỹ năng phòng tránh thiên tai.

Song song với đó, tỉnh sẽ tiếp tục kiện toàn lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản, trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị hiện đại để đáp ứng yêu cầu cứu hộ, cứu nạn trong mọi tình huống.

Một trong những mục tiêu quan trọng là hiện đại hóa hệ thống theo dõi, giám sát, dự báo và cảnh báo thiên tai. Theo đó, 100% các khu vực trọng điểm, xung yếu như hệ thống đê điều, hồ đập sẽ được lắp đặt thiết bị giám sát; toàn bộ tàu cá hoạt động vùng khơi được trang bị hệ thống giám sát, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt.

Đồng thời, tỉnh sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu phòng, chống thiên tai đồng bộ, liên thông theo thời gian thực, đáp ứng yêu cầu "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung".

Thanh Hóa có địa hình trải dài từ vùng núi, đồng bằng đến ven biển, tạo nên sự đa dạng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ thiên tai. Vùng miền núi với địa hình cao, dốc, bị chia cắt mạnh thường xuyên chịu tác động của lũ quét, sạt lở đất, mưa đá, rét hại, lốc xoáy, sương muối và cháy rừng.

Vùng đồng bằng là nơi tập trung đông dân cư và các trung tâm kinh tế của tỉnh, thường xuyên đối mặt với bão, áp thấp nhiệt đới, lũ lụt, ngập úng, hạn hán. Trong khi đó, khu vực ven biển với chiều dài bờ biển 102 km chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão, nước dâng do bão, xâm nhập mặn và tác động ngày càng rõ nét của nước biển dâng.

Đặc điểm địa chất của Thanh Hóa cũng khá phức tạp khi đứt gãy Sông Mã chạy qua địa bàn, chia tỉnh thành hai khu vực thuộc hai đơn vị cấu trúc địa chất khác nhau, làm gia tăng nguy cơ mất ổn định địa hình tại một số khu vực.

Thanh Hóa hiện có hệ thống đê điều với tổng chiều dài hơn 1.008 km, bảo vệ hơn 2,8 triệu người dân cùng các vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh. Mặc dù nhiều năm qua đã được Trung ương và tỉnh quan tâm đầu tư nâng cấp, song vẫn còn nhiều đoạn đê, kè xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu trước diễn biến thiên tai ngày càng cực đoan.

Đặc biệt, trong năm 2025, nhiều tuyến đê đã ở mức báo động, thậm chí có vị trí vượt mực nước lũ lịch sử. Qua rà soát trước mùa mưa bão năm 2026, toàn tỉnh vẫn còn 44 trọng điểm đê điều xung yếu cần tiếp tục được đầu tư xử lý.

Đối với hệ thống thủy lợi, toàn tỉnh có 610 hồ chứa, hơn 1.000 đập dâng, gần 900 trạm bơm và khoảng 15.900 km kênh mương phục vụ sản xuất và dân sinh. Tuy nhiên, nhiều công trình đã xuống cấp, thiếu hệ thống quan trắc hiện đại, trong khi năng lực tiêu thoát nước tại nhiều khu vực đô thị và hạ lưu các sông lớn chưa đáp ứng yêu cầu khi xảy ra mưa cực đoan.

Thực tế các đợt mưa lớn trong các năm 2019 và 2025 với lượng mưa từ 250–500 mm đã gây ngập úng trên diện rộng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và an toàn hạ tầng. Hiện toàn tỉnh vẫn còn 58 hồ chứa được đánh giá mất an toàn hoặc cần sửa chữa khẩn cấp.

Để bảo đảm an toàn cho hoạt động khai thác thủy sản, Thanh Hóa hiện có 8 cảng cá cùng 4 khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá với sức chứa trên 2.000 phương tiện. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển kinh tế biển và ứng phó thiên tai, hạ tầng nghề cá vẫn cần tiếp tục được đầu tư đồng bộ.

Về công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, toàn tỉnh đã xây dựng mạng lưới gồm 8 trạm khí tượng, 16 trạm thủy văn, 210 trạm đo mưa tự động, 63 trạm đo mực nước, 16 trạm đo mặn cùng nhiều hệ thống cảnh báo hạ du hồ chứa và cảnh báo dông sét. Đây là nền tảng quan trọng phục vụ công tác dự báo, chỉ đạo điều hành ứng phó thiên tai.

Tuy nhiên, số lượng các trạm quan trắc và thiết bị dự báo vẫn chưa đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến nhanh, cực đoan và khó dự báo. Vì vậy, việc tiếp tục đầu tư hiện đại hóa hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm được xác định là một trong những nhiệm vụ cấp thiết trong giai đoạn tới.

Với mục tiêu lấy phòng ngừa là chính, chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, Thanh Hóa đang từng bước xây dựng hệ thống phòng, chống thiên tai hiện đại, đồng bộ, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần bảo vệ thành quả phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm cuộc sống an toàn cho người dân.