70 năm Cảnh sát kinh tế Quảng Ninh: Giữ vững mạch máu kinh tế vùng Mỏ

Từ bảo vệ nguồn lực vùng Mỏ

Ngày 10/8/1956, lực lượng Cảnh sát kinh tế được tổ chức chính quy từ Trung ương đến địa phương. Tại Hồng Quảng và Hải Ninh, các đơn vị làm nhiệm vụ đấu tranh chống tham ô, bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa được thành lập, đặt nền móng cho lực lượng Cảnh sát kinh tế Quảng Ninh ngày nay.

Trong giai đoạn 1956-1980, lực lượng vừa bảo vệ các cơ sở kinh tế trọng điểm, vừa trực tiếp đấu tranh với tội phạm xâm phạm tài sản Nhà nước. Gần 900 vụ án với hơn 1.000 đối tượng tham ô, trộm cắp, lừa đảo, phá hoại tài sản xã hội chủ nghĩa được phát hiện, xử lý; công tác kiểm tra tại 21 đơn vị kinh tế trọng điểm góp phần lập lại kỷ cương.

Trong chiến tranh, lực lượng còn tham gia bảo vệ Công trình B12 - tuyến đường ống xăng dầu chiến lược, bảo đảm an toàn công trình, giữ cho dòng nhiên liệu phục vụ chiến đấu, sản xuất và đời sống được thông suốt.

Ngày 25/7/1981, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh chính thức được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng về tổ chức và nghiệp vụ.

Giữ tài nguyên, giữ kỷ cương

Bước vào thời kỳ Đổi mới, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Quảng Ninh, tội phạm kinh tế cũng diễn biến phức tạp. Nổi lên trong những năm 1990-1997 là tình trạng khai thác, vận chuyển, kinh doanh than trái phép. Toàn tỉnh từng có trên 1.200 cửa lò và hơn 70 bến bãi tập kết than trái phép.

Lực lượng Cảnh sát kinh tế giữ vai trò chủ đạo trong các chiến dịch lập lại trật tự khai thác than, hơn 1.000 điểm lò bị đánh sập, nhiều đường dây bị bóc gỡ, góp phần bảo vệ tài nguyên và lập lại kỷ cương trong hoạt động khai khoáng.

Trên tuyến biên giới, cửa khẩu và đường biển, nhiều chuyên án buôn lậu, gian lận thương mại quy mô lớn được điều tra, xử lý. Đáng chú ý, lực lượng đã bóc gỡ đường dây đưa trái phép gần 5 tấn vàng qua biên giới, trị giá khoảng 1.300 tỷ đồng; đồng thời phát hiện, ngăn chặn nhiều vụ vận chuyển thuốc lá, xăng dầu, than và khoáng sản với số lượng lớn.

Từ thực tiễn đấu tranh, lực lượng từng bước chuyển từ xử lý sai phạm sang chủ động nhận diện nguy cơ, phát hiện sơ hở trong quản lý và tham mưu giải pháp phòng ngừa. Những vụ án về đất đai tại Móng Cái, Vân Đồn, Đông Triều và nghiên cứu về đấu tranh với vi phạm trong quản lý, khai thác tài nguyên than là những dấu ấn của quá trình này.

Đấu trí với những “cơn sóng ngầm” mới

Bước vào thế kỷ XXI, Quảng Ninh ngày càng trở thành một cực tăng trưởng, trung tâm giao thương quan trọng của khu vực phía Bắc. Cùng với sự phát triển của thương mại, đầu tư, tài chính và kinh tế số, tội phạm kinh tế cũng ngày càng tinh vi, có xu hướng câu kết, xuyên biên giới và lợi dụng công nghệ.

Từ năm 2000 đến nay, lực lượng đã điều tra, khởi tố hàng nghìn vụ án, hàng nghìn đối tượng về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu; phối hợp vận động, truy bắt thành công 86 đối tượng theo lệnh truy nã của Bộ Công an và Interpol, thu hồi hàng trăm tỷ đồng cho Nhà nước.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, chuyên án C118 đấu tranh với nhóm đối tượng người Trung Quốc sử dụng mạng viễn thông để chiếm đoạt tài sản; nhiều vụ án khác làm rõ thủ đoạn sử dụng trái phép thông tin thẻ tín dụng để chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng qua ngân hàng.

Ở lĩnh vực buôn lậu khoáng sản, chuyên án KSMC0820 bóc gỡ đường dây xuyên quốc gia do Vương Hiểu Thanh cùng đồng phạm điều hành, làm rõ việc hơn 10.000 tấn tinh quặng chì, kẽm bị thông quan trái phép, xuất lậu, tổng trị giá tang vật, vật chứng thu giữ hơn 250 tỷ đồng. Đây là vụ án thứ hai trên toàn quốc thực hiện khởi tố pháp nhân thương mại kể từ khi Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực.

Trên trận tuyến phòng, chống tham nhũng, lực lượng tập trung vào các lĩnh vực tài chính - ngân hàng, than, điện, xăng dầu, đầu tư xây dựng, đất đai, đấu thầu.

Nổi bật là vụ làm giả hồ sơ, chiếm đoạt hơn 96 tỷ đồng tại ABBank Mạo Khê; vụ “thổi giá” trang thiết bị giáo dục gây thiệt hại khoảng 80 tỷ đồng; sai phạm liên quan kit xét nghiệm Việt Á tại Đông Triều; các vụ án tại một số đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và Công ty TNHH MTV Cảng Quảng Ninh.

Trong lĩnh vực năng lượng, các vụ án tại Công ty Xăng dầu Cái Lân và Công ty Dầu khí Quảng Ninh làm rõ thủ đoạn xuất khống hơn 5,5 triệu lít dầu DO, trị giá trên 100 tỷ đồng, cùng hành vi lập khống giao dịch, mua bán trái phép hóa đơn điện tử để trục lợi.

Bảo vệ tài nguyên, môi trường

Bảo vệ kinh tế hôm nay không chỉ là bảo vệ tiền, hàng hóa hay tài sản Nhà nước mà còn là bảo vệ tài nguyên, môi trường và những điều kiện nền tảng cho phát triển bền vững.

Tại Công ty Cổ phần Thiên Nam, lực lượng điều tra hành vi khai thác trái phép hơn 1,59 triệu m³ đất đá thải mỏ, gây thiệt hại cho Nhà nước trên 86 tỷ đồng. Vụ gần 90.000 tấn đá đen tại Yên Thọ - Đông Triều cũng được phát hiện, xử lý.

Trên biển, lực lượng đấu tranh với khai thác thủy sản trái phép, vi phạm IUU; xử lý các vụ việc liên quan động vật hoang dã, góp phần bảo vệ tài nguyên và đa dạng sinh học.

Cùng với đó, nhiều vụ buôn bán hàng cấm xuyên biên giới, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, sử dụng hóa chất độc hại trong chế biến thực phẩm và kinh doanh “khí cười” được phát hiện. Đáng chú ý, đầu năm 2026, lực lượng triệt phá đường dây vận chuyển 730 bình khí cười N2O nhập lậu từ Trung Quốc.

Viết tiếp truyền thống Anh hùng

70 năm qua, phương thức đấu tranh đã thay đổi, từ những vụ án tham ô, trộm cắp tài sản xã hội chủ nghĩa đến những chuyên án xuyên quốc gia, tham nhũng, tội phạm công nghệ cao và xâm phạm tài nguyên, môi trường. Nhưng những giá trị cốt lõi vẫn được giữ vững: bản lĩnh, kiên quyết, trách nhiệm và ý thức bảo vệ lợi ích chung.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh vinh dự được Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới.

Quảng Ninh đang mở rộng không gian phát triển với những dòng vốn, dự án và ngành kinh tế mới. Đi cùng cơ hội là những phương thức vi phạm pháp luật ngày càng tinh vi.
Trên trận tuyến ấy, lực lượng Cảnh sát kinh tế tiếp tục chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, đấu tranh từ xa, bảo vệ nguồn lực, giữ nghiêm kỷ cương và góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh an toàn, minh bạch.