TAND khu vực 9 – Cần Thơ tuyên truyền chống khai thác IUU qua phiên tòa lưu động

Theo cáo trạng, Trần Văn Phong là chủ sở hữu tàu cá ST-92556-TS hoạt động nghề câu mực trên vùng biển Việt Nam. Tàu cá này là tài sản chung của Phong và vợ là Lê Thanh Thảo trong thời kỳ hôn nhân. Trong thời gian hành nghề trên biển, Hồ Bảo Chung được thuê làm thuyền trưởng cho tàu cá của Phong.

Khoảng cuối năm 2023, do hoạt động khai thác hải sản trên vùng biển Việt Nam gặp nhiều khó khăn, thường xuyên thua lỗ nên Trần Văn Phong nảy sinh ý định đưa tàu sang vùng biển Malaysia để câu mực nhằm thu lợi nhuận cao hơn. Thông qua mối quan hệ quen biết với Huỳnh Thị Thu Thảo đang sinh sống tại Malaysia, Phong được Thảo cho biết có thể “hợp thức hóa” hồ sơ tàu cá và thuyền viên để hoạt động tại vùng biển Malaysia.

Sau đó, Trần Văn Phong và Lê Thanh Thảo thống nhất chuyển tiền cho Huỳnh Thị Thu Thảo để thuê hồ sơ tàu cá Malaysia mang số hiệu PAF 4872 nhằm hợp thức hóa cho tàu cá ST-92556-TS hoạt động trái phép tại vùng biển Malaysia. Với mục đích bán nhu yếu phẩm và dụng cụ phục vụ cho việc câu mực khi tàu cá của Phong sang Malaysia, Thu Thảo đã móc nối với người bên Malaysia thuê hồ sơ tàu cá PAF 4872 với tổng số tiền 82.000 Ringgit Malaysia (MYR).

Không dừng lại ở đó, các đối tượng còn bàn bạc, thống nhất tuyển thuyền viên để đưa sang Malaysia câu mực. Hồ Bảo Chung liên hệ được Nguyễn Văn Tuấn và Lê Thành Lợi; còn Huỳnh Thị Thu Thảo liên hệ được Trương Văn Nguyên và Nguyễn Tương Lai. Riêng Nguyễn Hòa Bình được các thuyền viên rủ tham gia cùng.

Để hợp thức hóa giấy tờ cho các thuyền viên, Trần Văn Phong, Lê Thanh Thảo và Huỳnh Thị Thu Thảo tiếp tục mua vé máy bay cho 6 thuyền viên sang Malaysia làm visa lao động. Theo phân công, tại Malaysia, Thu Thảo có nhiệm vụ bố trí nơi ăn ở, đưa đón, liên hệ người làm visa lao động và nhận visa giao lại cho Phong. Tổng cộng, Lê Thanh Thảo đã chuyển cho Huỳnh Thị Thu Thảo số tiền 103.000 MYR, gồm 82.000 MYR thuê hồ sơ tàu và 21.000 MYR làm visa lao động cho 6 người.

Sau khi nhận được hồ sơ tàu cá PAF 4872 và visa lao động từ phía Malaysia, Huỳnh Thị Thu Thảo giao lại cho Hồ Bảo Chung mang về Việt Nam đưa cho Trần Văn Phong. Để tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng, Thu Thảo còn hướng dẫn Phong tìm tàu cho Chung và Tuấn đi nhờ từ Malaysia về Việt Nam thay vì đi máy bay nhằm tránh bị phát hiện nhập cảnh trái phép.

Khi đã có đầy đủ hồ sơ, Trần Văn Phong, Lê Thanh Thảo và Hồ Bảo Chung tiếp tục thống nhất giao cho Chung làm thuyền trưởng điều khiển tàu ST-92556-TS đưa các thuyền viên sang vùng biển Malaysia câu mực.

Ngày 6/6/2024, Trần Văn Phong làm thủ tục cho tàu cá ST-92556-TS xuất bến tại Trạm Kiểm soát Biên phòng Trần Đề với danh nghĩa khai thác hải sản tại vùng biển Việt Nam. Khoảng 2 giờ ngày 7/6/2024, sau khi tàu xuất bến, Phong chỉ đạo Hồ Bảo Chung tháo thiết bị giám sát hành trình (VMS) của tàu giao cho Phong cất giữ với lý do “sửa chữa do tín hiệu chập chờn”.

Khi tàu di chuyển gần vùng biển Malaysia, các đối tượng đã sơn lại cabin tàu từ màu xám sang màu vàng, xóa số đăng ký ST-92556-TS và viết lại thành số hiệu PAF 4872, treo cờ Malaysia trên nóc cabin tàu để ngụy trang hoạt động trái phép.

Tuy nhiên, đến 3 giờ 5 phút ngày 9/6/2024, Tổ công tác Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phát hiện tàu cá ST-92556-TS đã được thay đổi thành tàu cá PAF 4872 đang di chuyển vào khu vực vùng chồng lấn Việt Nam – Malaysia nên yêu cầu dừng tàu để kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Ngày 17/7/2024, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”. Sau đó, vụ án được chuyển đến Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Sóc Trăng (cũ) điều tra theo thẩm quyền.

Ngày 21/11/2024, TAND huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng (cũ) đã xét xử Trần Văn Phong và Hồ Bảo Chung về cùng tội danh “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”.

Đến ngày 2/1/2026, sau khi nhập cảnh về Việt Nam, Huỳnh Thị Thu Thảo đã đến Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Cần Thơ đầu thú, khai nhận hành vi giúp sức cho Trần Văn Phong, Hồ Bảo Chung và Lê Thanh Thảo trong việc hợp thức hóa hồ sơ tàu cá ST-92556-TS thành tàu cá PAF 4872 để đưa tàu và thuyền viên sang vùng biển Malaysia câu mực trái phép.

Theo HĐXX, các bị cáo Huỳnh Thị Thu Thảo và Lê Thanh Thảo đã cố ý cùng với Trần Văn Phong và Hồ Bảo Chung thực hiện hành vi phạm tội nên thuộc trường hợp đồng phạm. Trong đó, Trần Văn Phong giữ vai trò chủ mưu, chỉ huy; Hồ Bảo Chung trực tiếp thực hiện hành vi; còn Thu Thảo và Thanh Thảo là những người giúp sức tích cực.

Tại phiên tòa, các bị cáo thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi phạm tội và bày tỏ sự ăn năn hối cải. HĐXX nhận định hành vi của các bị cáo không chỉ vi phạm quy định về quản lý xuất nhập cảnh mà còn ảnh hưởng đến công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), tác động tiêu cực đến nỗ lực tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với ngành thủy sản Việt Nam.

Sau khi xem xét toàn diện vụ án, HĐXX tuyên phạt bị cáo Huỳnh Thị Thu Thảo 2 năm 6 tháng tù và bị cáo Lê Thanh Thảo 1 năm 6 tháng tù cùng về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”.

Đối với Trần Văn Phong và Hồ Bảo Chung đã bị xét xử và bản án đã có hiệu lực pháp luật nên không xem xét lại. Riêng hành vi có dấu hiệu “Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài”, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Cần Thơ đang tiếp tục kiểm tra, xác minh để xử lý theo quy định pháp luật.

Trong quá trình xét xử, HĐXX đã phân tích cụ thể hậu quả, tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội, nguyên nhân phát sinh vi phạm và những tác động tiêu cực đối với tình hình an ninh, trật tự cũng như công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp.