Đổi mới tư duy, phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đứng trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới. Kế thừa kết quả thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu của Đại hội XIV của Đảng về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Hiện có hơn 6,5 triệu người Việt Nam sinh sống, làm việc và học tập tại hơn 130 quốc gia, vùng lãnh thổ. Cộng đồng ngày càng lớn mạnh, đa dạng về thành phần, nâng cao về trình độ, có vị thế tốt hơn tại các nước và mong muốn đóng góp cho quê hương. Tuy nhiên, tại một số địa bàn, đời sống và địa vị pháp lý của bà con còn khó khăn; nhu cầu hỗ trợ về pháp lý, bảo hộ công dân, hội nhập, tiếng Việt và giữ gìn bản sắc văn hóa vẫn còn lớn.

Chuyển mạnh từ “vận động” sang “đồng hành, kiến tạo”

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, Nghị quyết 23-NQ/TW xác định 4 quan điểm chỉ đạo và 3 mục tiêu lớn, thể hiện bước phát triển mới trong nhận thức về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Một trong những điểm mới quan trọng là tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời xác định đây là nguồn lực chiến lược, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới và là lực lượng tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc.

Nghị quyết yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nội hàm, phương thức công tác, chuyển từ tư duy vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài. Nhà nước chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo, tạo môi trường, cơ chế, chính sách để kiều bào lựa chọn cách đóng góp phù hợp với năng lực, điều kiện và nguyện vọng.

Cùng với đó, công tác kiều bào được đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đề cao tinh thần hòa hợp, lấy tương đồng để tăng cường đoàn kết, trân trọng lắng nghe các ý kiến đóng góp, xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai. Đây cũng là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, được triển khai thường xuyên, liên tục, đồng bộ, phù hợp với từng địa bàn.

Nghị quyết đặt ra 3 mục tiêu lớn: xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vững mạnh, hội nhập tốt, giữ gìn bản sắc dân tộc; phát huy mạnh mẽ các nguồn lực kinh tế, tri thức, khoa học công nghệ, văn hóa, giáo dục, y tế, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới quốc tế của kiều bào; hoàn thiện thể chế, hình thành mạng lưới kết nối người Việt Nam toàn cầu để liên kết nguồn lực bền vững.

Phát huy nguồn lực kiều bào cho phát triển đất nước

Về nhiệm vụ, giải pháp, Nghị quyết xác định 7 nhóm trọng tâm: đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho kiều bào; xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển, tích cực hướng về quê hương; phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào phục vụ phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời, chú trọng gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa và tăng cường gắn kết với quê hương, nhất là đối với thế hệ trẻ; phát huy vai trò chủ thể của kiều bào trong thông tin, tuyên truyền, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam; kiện toàn tổ chức bộ máy, tăng cường nguồn lực và phối hợp giữa các cơ quan trong nước với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, để Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, trước hết cần khẩn trương thể chế hóa thành pháp luật, cơ chế, chính sách và chương trình hành động cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực của từng cơ quan, địa phương.

Cùng với đó, cần rà soát toàn diện các chính sách liên quan đến địa vị pháp lý, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công dân; tạo điều kiện để kiều bào phát huy khả năng đóng góp cho đất nước.

Một yêu cầu quan trọng khác là đổi mới phương thức kết nối nguồn lực, xác định rõ đất nước đang cần gì để kết nối đúng người, đúng năng lực, đúng nhu cầu. Theo đó, cần xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài; xác định nhu cầu về chuyên gia, công nghệ, đầu tư, thị trường của từng bộ, ngành, địa phương.

“Mỗi chính sách phải có sản phẩm, mỗi cơ chế phải có đối tượng thụ hưởng, mỗi mạng lưới phải tạo ra kết nối và mỗi nguồn lực được huy động phải gắn với một nhu cầu, sản phẩm cụ thể cho đất nước”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao bày tỏ tin tưởng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, Nghị quyết 23-NQ/TW sẽ tạo chuyển biến thực chất trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết nối sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.