Siết tiêu chuẩn thành viên Hội đồng quản lý ngành Tư pháp

Bộ Tư pháp đã thực hiện hợp nhất Thông tư hướng dẫn về Hội đồng quản lý và tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành Tư pháp.

Văn bản hợp nhất Thông tư số 04/2022/TT-BTP ngày 21/6/2022 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, có hiệu lực từ ngày 5/8/2022, được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một phần bởi Thông tư số 24/2025/TT-BTP ngày 27/11/2025, có hiệu lực từ ngày 1/12/2025.

Theo văn bản hợp nhất, quy định được áp dụng đối với đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp, gồm đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cục thuộc bộ; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp thuộc UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Không trong thời gian bị xem xét xử lý kỷ luật

Một trong những nội dung đáng chú ý của văn bản là các tiêu chuẩn, điều kiện đối với thành viên Hội đồng quản lý.

Theo Điều 15, thành viên Hội đồng quản lý phải là công chức hoặc viên chức. Trường hợp thành viên Hội đồng quản lý là đại diện của tổ chức có lợi ích liên quan thì không bắt buộc phải là công chức hoặc viên chức.

Thành viên phải có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để đảm nhận công việc; không trong thời gian chấp hành quyết định kỷ luật hoặc trong thời gian bị xem xét xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, thành viên Hội đồng quản lý phải có trình độ từ đại học trở lên và đủ tuổi công tác ít nhất một nhiệm kỳ 5 năm đối với công chức, viên chức.

Đáng chú ý, thành viên Hội đồng quản lý không phải là vợ hoặc chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu, kế toán trưởng của đơn vị sự nghiệp công lập.

Đối với Chủ tịch Hội đồng quản lý, ngoài đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện đối với thành viên, còn phải có năng lực quản lý và đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn như người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật và quy định của cấp có thẩm quyền.

Chủ tịch và các thành viên khác của Hội đồng quản lý do người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Đề án tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập bổ nhiệm.

Hội đồng quản lý có từ 5 đến 11 thành viên

Về cơ cấu tổ chức, Hội đồng quản lý có từ 5 đến 11 thành viên tùy thuộc vào đặc thù của từng đơn vị, trong đó có Chủ tịch, Thư ký và các thành viên khác. Tùy theo yêu cầu nhiệm vụ, Hội đồng quản lý có thể có Phó Chủ tịch.

Nhiệm kỳ của thành viên Hội đồng quản lý không quá 5 năm.

Thành phần Hội đồng quản lý gồm đại diện lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập hoặc đại diện cơ quan quản lý cấp trên; đại diện cơ quan quản lý cấp trên, cấp trên trực tiếp hoặc đại diện lãnh đạo đơn vị tùy từng trường hợp; Thư ký Hội đồng.

Hội đồng còn có thể có đại diện cấp ủy đảng, chủ tịch công đoàn, bí thư đoàn thanh niên, lãnh đạo các phòng, ban trực thuộc. Trường hợp không có tổ chức trực thuộc thì cử đại diện viên chức của đơn vị sự nghiệp tham gia Hội đồng quản lý; ngoài ra có thể có đại diện của các tổ chức có lợi ích liên quan.

Hội đồng quản lý làm việc theo nguyên tắc tập thể, quyết định theo đa số, trừ trường hợp quy chế hoạt động quy định tỷ lệ biểu quyết cao hơn. Quyết định của Hội đồng được thể hiện bằng nghị quyết.

Trường hợp số phiếu tán thành và không tán thành bằng nhau thì quyết định theo bên có ý kiến của Chủ tịch Hội đồng. Các cuộc họp của Hội đồng quản lý được coi là hợp lệ khi có trên 2/3 số thành viên tham dự.

7 trường hợp miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản lý

Văn bản hợp nhất cũng quy định cụ thể các trường hợp miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản lý.

Theo đó, thành viên Hội đồng quản lý bị miễn nhiệm khi thuộc một trong các trường hợp: có đề nghị bằng văn bản của cá nhân xin thôi tham gia Hội đồng quản lý; bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; không đủ sức khỏe để đảm nhiệm công việc được giao, đã phải nghỉ làm việc để điều trị bệnh quá 6 tháng mà khả năng lao động chưa phục hồi.

Các trường hợp khác gồm bị Tòa án kết tội bằng bản án có hiệu lực pháp luật; có trên 50% tổng số thành viên Hội đồng quản lý kiến nghị bằng văn bản đề nghị miễn nhiệm; có các vi phạm khác đã được quy định tại quy chế tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập, quy chế hoạt động của Hội đồng quản lý; hoặc chuyển công tác, nghỉ hưu, thôi việc.

Khi Chủ tịch hoặc thành viên thuộc trường hợp miễn nhiệm, Hội đồng quản lý thực hiện quy trình họp, thảo luận, thống nhất, xin ý kiến cấp ủy cùng cấp và gửi hồ sơ đến cơ quan thẩm định để báo cáo người có thẩm quyền xem xét.

Người có thẩm quyền bổ nhiệm thành viên Hội đồng quản lý là người xem xét, quyết định miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản lý.