TANDTC lưu ý sai sót khi giải quyết chia phần vốn góp của vợ chồng sau ly hôn

TANDTC vừa có Công văn số 196/TANDTC-GĐKTIII về việc rút kinh nghiệm trong công tác xét xử, giải quyết các vụ, việc, gửi Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Qua công tác rà soát, nghiên cứu và tham mưu cho lãnh đạo TANDTC giải quyết các vụ, việc trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, lao động, hôn nhân và gia đình, phá sản và tư pháp người chưa thành niên, Vụ Giám đốc, kiểm tra III đã chỉ ra một số nội dung liên quan đến lĩnh vực hôn nhân và gia đình cần rút kinh nghiệm.

Cần thận trọng khi chia phần vốn góp tại doanh nghiệp

Một trong những vấn đề đáng chú ý được TANDTC đề cập là việc phân chia tài sản chung của vợ chồng là phần vốn góp tại doanh nghiệp chưa bảo đảm quy định pháp luật.

Theo Công văn, trong vụ án hôn nhân và gia đình về “Tranh chấp chia tài sản chung sau khi ly hôn”, đối với tài sản chung của vợ chồng là phần vốn góp tại các công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, trong đó vợ và chồng là hai thành viên góp vốn, khi giải quyết vụ án, có Tòa án đã quyết định giao cho mỗi bên quản lý một công ty và buộc bên nhận tài sản có giá trị lớn hơn thanh toán khoản chênh lệch cho bên còn lại.

TANDTC nhận định, cách giải quyết như trên chưa xem xét đầy đủ tính chất pháp lý của tài sản tranh chấp và hậu quả của phương án phân chia.

Cụ thể, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và phải có từ 2 đến 50 thành viên theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020.

Do đó, trường hợp Tòa án giao toàn bộ phần vốn góp tại một công ty cho một bên có thể dẫn đến công ty đó chỉ còn một thành viên. Khi đó, doanh nghiệp phải tổ chức lại thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và đăng ký thay đổi nội dung đăng ký thành lập doanh nghiệp.

Không chỉ liên quan đến tư cách pháp lý và cơ cấu của doanh nghiệp, TANDTC lưu ý việc phân chia theo phương án này còn có thể dẫn đến bản án khó thi hành, ảnh hưởng tới tổ chức, hoạt động của doanh nghiệp cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của công ty, người lao động, chủ nợ và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.

Phải thu thập đầy đủ hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp

Từ những vấn đề trên, TANDTC yêu cầu khi giải quyết vụ án chia tài sản sau ly hôn trong trường hợp nêu trên, Tòa án cần xác định đúng đối tượng tài sản.

Đồng thời, Tòa án phải thu thập đầy đủ hồ sơ pháp lý, điều lệ, sổ đăng ký thành viên và cân nhắc, xem xét hậu quả pháp lý của phương án phân chia đối với cơ cấu thành viên, loại hình và hoạt động của doanh nghiệp.

Không áp dụng sai quy định về chi phí thẩm định trong vụ án ly hôn

Cùng với vấn đề chia phần vốn góp, TANDTC cũng lưu ý việc xác định không đúng nghĩa vụ chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ trong vụ án ly hôn.

Theo Công văn, trong quá trình giải quyết các vụ án ly hôn, khi quyết định về nghĩa vụ chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, một số Tòa án đã căn cứ Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 và Thông tư số 01/2016 để xác định nghĩa vụ chịu khoản chi phí này của các bên đương sự.

TANDTC cho rằng cách xác định trên không chính xác, bởi Điều 26 Nghị quyết số 326 quy định về nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm, không điều chỉnh nghĩa vụ chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ.

Theo khoản 3 Điều 157 Bộ luật Tố tụng dân sự, trong vụ án ly hôn, nguyên đơn phải nộp chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, không phụ thuộc vào việc Tòa án chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn. Trường hợp cả hai thuận tình ly hôn thì mỗi bên đương sự phải chịu một nửa chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ.

Do đó, TANDTC yêu cầu các Tòa án căn cứ đúng quy định trên để xác định nghĩa vụ chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ trong vụ án ly hôn.

Vụ Giám đốc, kiểm tra III đề nghị các đơn vị quán triệt và rút kinh nghiệm chung đối với những nội dung được nêu, nhằm bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất, chính xác.