Quốc hội xem xét Nghị quyết mới về công tác tư pháp

Bảo đảm đồng bộ với các luật mới trong lĩnh vực tư pháp

Trình bày Tờ trình, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, việc ban hành Nghị quyết nhằm xây dựng hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu mới của Đảng; vừa là mục tiêu để các cơ quan tư pháp phấn đấu, vừa là căn cứ để Quốc hội giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động.

Nghị quyết cũng là cơ sở tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Theo Tờ trình, việc xây dựng dự thảo Nghị quyết quán triệt nhiều quan điểm chỉ đạo. Trong đó, yêu cầu thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, nhất là tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; góp phần giữ vững an ninh, trật tự, tạo môi trường ổn định phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Đáng chú ý, dự thảo xác định các chỉ tiêu, nhiệm vụ phải phản ánh thực chất chất lượng hoạt động của các cơ quan tư pháp, gắn với đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, đồng thời bảo đảm đồng bộ với các luật mới trong lĩnh vực tư pháp.

Tờ trình nhấn mạnh quan điểm kiên quyết không hạ các chỉ tiêu về chất lượng. Đối với những chỉ tiêu đã hoàn thành vượt mức trong nhiều năm, sẽ nghiên cứu điều chỉnh theo hướng nâng cao hơn để tạo động lực phấn đấu. Với các chỉ tiêu chưa đạt hoặc còn vướng mắc trong quá trình thực hiện, dự thảo yêu cầu đánh giá kỹ nguyên nhân để điều chỉnh phù hợp, bảo đảm tính khả thi; đồng thời nghiên cứu bổ sung các chỉ tiêu mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Dự thảo Nghị quyết gồm 8 điều, trong đó quy định các chỉ tiêu, nhiệm vụ đối với công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, cùng các quy định về trách nhiệm tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành.

Các cơ quan tư pháp thực hiện đạt và vượt yêu cầu các chỉ tiêu Quốc hội giao

Thẩm tra dự án Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết UBPLTP, các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96 và các nguyên tắc xây dựng Nghị quyết được nêu trong Tờ trình; cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết.

Nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan.

UBPLTP nhận thấy, qua 06 năm thực hiện, Nghị quyết số 96 đã phát huy hiệu quả rõ nét, tạo chuyển biến tích cực, thực chất trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, nâng cao chất lượng công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. Hầu hết các chỉ tiêu Quốc hội giao đều được các cơ quan tư pháp thực hiện đạt và vượt yêu cầu.

Bên cạnh đó, việc thực hiện Nghị quyết số 96 đã xuất hiện một số bất cập. Một số chủ trương, chính sách mới của Đảng về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong tình hình mới cần được kịp thời thể chế hóa.

Việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội xây dựng dự án Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96 dưới hình thức văn bản quy phạm pháp luật với nhiều chỉ tiêu được chuyển từ định tính sang định lượng không chỉ là sự kế thừa, phát huy các kết quả tích cực đã đạt được, mà còn là cơ sở để tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, tạo cơ sở pháp lý để Quốc hội thực hiện hiệu quả quyền giám sát tối cao, đồng thời thể hiện niềm tin, kỳ vọng của Quốc hội và cử tri đối với các cơ quan tư pháp.

Trình tự, thủ tục xây dựng dự án Nghị quyết đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao cho các cơ quan nêu trong dự thảo Nghị quyết được xây dựng bảo đảm tính khoa học, trên cơ sở tổng kết thực tiễn, khảo sát thực tế kỹ lưỡng, khách quan, toàn diện, nhiều lần lấy ý kiến của các cơ quan liên quan.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính chính xác, UBPLTP và các cơ quan của Quốc hội đề nghị Ban Soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định trong dự thảo Nghị quyết để bảo đảm khả thi, thống nhất.

Theo chương trình kỳ họp, chiều nay (6/8) Quốc hội sẽ cho ý kiến tại Tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án và nhiều nội dung quan trọng khác.