Từ 1/3/2027, UBND cấp xã có thể được phân cấp ban hành quy chế quản lý kiến trúc

Sáng 24/8, với tỷ lệ tán thành cao (467/470) Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Theo Luật được thông qua, UBND cấp tỉnh tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt và ban hành quy chế quản lý kiến trúc trên địa bàn tỉnh; đồng thời quyết định phân cấp hoặc ủy quyền cho UBND cấp xã tổ chức lập, thẩm định và ban hành quy chế quản lý kiến trúc có phạm vi hoàn toàn thuộc địa giới đơn vị hành chính cấp xã.

Việc phân cấp, ủy quyền chỉ được thực hiện khi UBND cấp xã đáp ứng đủ điều kiện về tổ chức bộ máy, cán bộ và năng lực chuyên môn.

Trường hợp quy chế quản lý kiến trúc nông thôn được tích hợp trong nội dung quy hoạch chung xã, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chung xã ban hành quy chế quản lý kiến trúc nông thôn.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chuyển giao dữ liệu, bố trí nguồn lực, hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật và kiểm tra việc thực hiện phân cấp. Trường hợp ủy quyền cho UBND cấp xã, UBND cấp tỉnh quyết định cụ thể phạm vi và thời gian ủy quyền.

Luật cũng bổ sung quy định cho phép UBND cấp tỉnh điều chỉnh một số nội dung của quy chế quản lý kiến trúc khi cần thiết, trên cơ sở đề xuất của cơ quan lập quy chế hoặc UBND cấp xã và kết quả rà soát, đánh giá quá trình thực hiện.

Trường hợp UBND cấp xã được phân cấp hoặc ủy quyền, UBND cấp xã quyết định điều chỉnh quy chế theo quy định.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Luật, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo giải trình, làm rõ ý kiến của đại biểu Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự thảo Luật.

Về đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi phân cấp cho cấp xã trong lập và ban hành quy chế quản lý kiến trúc, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định trong dự thảo.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, việc phân cấp, ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định. Khi thực hiện phân cấp, UBND cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể cơ chế, yêu cầu nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp.

Đối với thời gian thẩm định quy hoạch, Chính phủ đề nghị giữ quy định thời hạn tối đa 20 ngày. Theo Bộ trưởng, việc rút ngắn thời gian nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm thay đổi yêu cầu về nội dung, chất lượng thẩm định và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Về hành nghề kiến trúc, Luật quy định đây là hoạt động nghề nghiệp của tổ chức, cá nhân về kiến trúc, được thực hiện trong quá trình thiết kế xây dựng và lập quy hoạch đô thị, nông thôn và được quản lý trên cơ sở tiêu chuẩn năng lực hành nghề kiến trúc.

Cơ sở dữ liệu hành nghề kiến trúc được tích hợp trong Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng theo pháp luật về xây dựng. Dữ liệu gồm thông tin về năng lực hành nghề kiến trúc của cá nhân và thông tin về tổ chức hành nghề kiến trúc.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Chính phủ tiếp thu ý kiến đề nghị chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với cơ chế kiểm soát hoạt động quản lý hành nghề và đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu.

Dự thảo Luật được rà soát, chỉnh lý theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề, qua đó đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.