Một phiên tòa - Nhiều bài học đắt giá

Chương trình “Phiên tòa giả định tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy học đường” đã diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo cán bộ, giáo viên và toàn thể học sinh tham gia.

Đưa pháp luật vào đời sống học sinh

Không còn là những giờ học lý thuyết khô cứng trên trang sách, pháp luật đã được “sân khấu hóa” bằng hình thức thể hiện trực quan, sinh động và gần gũi với đời sống học đường. Thông qua cách tiếp cận mới mẻ này, những quy định pháp luật vốn tưởng chừng xa vời trở nên dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn đối với học sinh.

Chương trình do Đoàn trường THPT Thanh Chương 3 phối hợp với Công an xã Cát Ngạn (tỉnh Nghệ An) tổ chức, hướng tới mục tiêu không chỉ nâng cao nhận thức pháp luật mà còn trang bị cho đoàn viên, thanh niên học sinh những kiến thức, kỹ năng cần thiết trong phòng ngừa và nhận diện tệ nạn ma túy - một trong những hiểm họa đang có xu hướng len lỏi vào môi trường học đường với nhiều thủ đoạn tinh vi, khó lường.

Ngay từ những phút đầu tiên, không khí chương trình đã trở nên khác biệt khi một hoạt cảnh tình huống được dàn dựng công phu, tái hiện câu chuyện về một học sinh từng chăm ngoan nhưng dần sa ngã trước những cám dỗ của ma túy.

Những chi tiết được thể hiện chân thực, gần gũi với đời sống học đường đã tạo nên sự đồng cảm mạnh mẽ, khiến nhiều học sinh không khỏi lặng đi khi nhận ra rằng những nguy cơ ấy không hề xa xôi mà hoàn toàn có thể xảy ra ngay trong môi trường mình đang học tập, sinh hoạt hằng ngày.

Đặc biệt, điểm nhấn của chương trình chính là phiên tòa giả định xét xử vụ án “tàng trữ trái phép chất ma túy” do chính các em học sinh trong nhà trường trực tiếp tham gia đảm nhận các vai diễn.

Mặc dù không phải là những diễn viên chuyên nghiệp, nhưng với sự chuẩn bị nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm cao và khả năng nhập vai tự nhiên, các em học sinh trong vai “Hội đồng xét xử”, “Kiểm sát viên”, “Luật sư” và “Bị cáo” đã tái hiện một phiên tòa giả định đầy đủ trình tự, thủ tục, mang lại cảm giác chân thực như một phiên tòa xét xử ngoài đời thực.

Không khí phiên tòa diễn ra trang nghiêm, từng phần xét hỏi, tranh luận và luận tội được thể hiện rõ ràng, giúp người xem không chỉ theo dõi mà còn hiểu sâu hơn về hậu quả pháp lý nghiêm trọng của hành vi liên quan đến ma túy.

Thức tỉnh từ những bản án không giả định

Phiên tòa giả định không chỉ đơn thuần là một hoạt động ngoại khóa, mà thực sự đã trở thành một “bài học pháp luật trực quan” giàu sức nặng, tác động mạnh mẽ đến nhận thức của học sinh.

Trong không khí trang nghiêm của phiên tòa, từng lời luận tội, từng phần tranh tụng giữa các bên, từng quyết định và bản án được tuyên đọc đều góp phần giúp học sinh hiểu rõ hơn về tính chất nghiêm khắc của pháp luật cũng như những hậu quả pháp lý nặng nề đối với hành vi liên quan đến ma túy.

Trong phần xét xử, bị cáo - một học sinh còn rất trẻ phải đối diện với những câu hỏi chất vấn từ Hội đồng xét xử, sự phân tích sắc bén, lập luận chặt chẽ của đại diện Viện kiểm sát, cùng những lập luận bào chữa của luật sư. Từng diễn biến của phiên tòa được tái hiện chân thực, bám sát trình tự tố tụng, tạo nên không khí vừa nghiêm nghị, vừa giàu tính giáo dục.

Đỉnh điểm là khi bản án được tuyên, không ít học sinh lặng đi, bởi phía sau những con số, điều khoản pháp luật là một số phận, một tương lai có thể bị đánh đổi chỉ vì một phút nông nổi.

Hình ảnh đó không chỉ dừng lại ở sự xúc động, mà còn trở thành lời cảnh tỉnh mạnh mẽ đối với những ai còn chủ quan, thiếu hiểu biết hoặc chưa ý thức đầy đủ về hiểm họa ma túy.

Thông qua cách thể hiện trực quan, sinh động, học sinh càng nhận thức rõ hơn rằng ma túy không chỉ hủy hoại sức khỏe thể chất và tinh thần, mà còn có thể cuốn trôi tương lai, ước mơ và cả cuộc đời của một con người.

Chỉ một lần tò mò, một phút thử cho biết, nhưng cái giá phải trả có thể là những năm tháng dài trong trại giam, là sự day dứt của gia đình và những mất mát không thể bù đắp.

Qua đó, phiên tòa giả định một lần nữa nhấn mạnh nguyên tắc bất biến của pháp luật: mọi hành vi vi phạm đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, không có ngoại lệ, không có vùng cấm, và tuổi trẻ không phải là lý do để được dung thứ.

Sau chương trình, nhiều học sinh chia sẻ rằng đây là lần đầu tiên các em cảm nhận pháp luật một cách rõ ràng và chân thực đến như vậy. Pháp luật không còn là những khái niệm khô cứng trên sách vở, mà hiện lên sống động, gần gũi, gắn liền với chính những tình huống có thể xảy ra trong đời sống học đường, từ đó giúp các em tự hình thành ý thức phòng tránh và bảo vệ bản thân trước những cám dỗ của tệ nạn xã hội.

Giữ học đường sạch ma túy từ ý thức

Không chỉ dừng lại ở việc truyền tải kiến thức, chương trình còn góp phần quan trọng trong việc khơi dậy ý thức trách nhiệm trong mỗi học sinh đối với bản thân, gia đình và xã hội.

Từ những hình ảnh trực quan, những tình huống được tái hiện sinh động, các em nhận thức rõ rằng việc nói “không” với ma túy không chỉ là một lựa chọn mang tính cá nhân, mà còn là sự tự bảo vệ mình, đồng thời thể hiện trách nhiệm với gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Trao đổi với phóng viên, thầy giáo Lê Văn Quyền, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Chúng tôi xác định công tác giáo dục pháp luật, đặc biệt là phòng, chống ma túy trong học đường là nhiệm vụ rất quan trọng và thường xuyên.

Việc tổ chức phiên tòa giả định giúp học sinh tiếp cận pháp luật một cách trực quan, sinh động, dễ hiểu và dễ ghi nhớ hơn. Qua đó, các em không chỉ nắm được quy định của pháp luật mà còn nhận thức sâu sắc hơn về hậu quả nghiêm trọng của hành vi vi phạm, từ đó hình thành ý thức tự bảo vệ bản thân và chủ động tránh xa các tệ nạn xã hội”.

Theo thầy Lê Văn Quyền, điểm nhấn của chương trình chính là việc học sinh được trực tiếp tham gia vào các vai diễn trong phiên tòa giả định, trở thành “người trong cuộc” thay vì chỉ đứng ngoài quan sát. Cách làm này không chỉ tạo hứng thú mà còn giúp các em tiếp thu kiến thức bằng trải nghiệm thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả công tác giáo dục pháp luật trong nhà trường.

Chương trình cũng là minh chứng sinh động cho sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa nhà trường, lực lượng công an và tổ chức Đoàn thanh niên trong công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, định hướng lối sống cho thế hệ trẻ. Sự đồng hành này đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh và văn minh.

Khép lại chương trình, thông điệp về phòng, chống ma túy tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ trong toàn trường. Tuổi trẻ trường THPT Thanh Chương 3 thể hiện quyết tâm nói không với ma túy, sống và học tập theo Hiến pháp và pháp luật, chung tay xây dựng môi trường học đường an toàn, nơi mỗi ước mơ được nuôi dưỡng và mỗi tương lai được bảo vệ.

“Phiên tòa giả định” khép lại, nhưng những dư âm và bài học để lại vẫn còn đọng lại sâu sắc trong suy nghĩ của mỗi học sinh. Bởi đôi khi, chỉ một lần “đứng trước vành móng ngựa” dù chỉ là trong kịch bản giả định cũng đủ để mỗi người nhận ra giá trị của tự do, ý thức rõ hơn về ranh giới pháp luật và biết trân trọng con đường tương lai của chính mình.