Hà Nội thí điểm khảo sát chung, tiến tới đổi mới phương thức xét tuyển vào lớp 10

Theo đó, Thành phố Hà Nội đang nghiên cứu lộ trình đổi mới thận trọng, tính đến phương án xét tuyển dựa trên kết quả học tập và rèn luyện ở cấp trung học cơ sở. Với quan điểm theo hướng khách quan, công bằng và giảm áp lực cho học sinh.

Về định hướng, Hà Nội đang nghiên cứu lộ trình thận trọng, thực hiện từng bước chứ không thay đổi đột ngột nhằm tránh gây xáo trộn cho học sinh, phụ huynh.

Để thực hiện mục tiêu này, ngay trong năm học 2026 - 2027, thành phố dự kiến thí điểm khảo sát một số khối lớp, môn học thống nhất trên toàn địa bàn để từng bước hình thành mặt bằng đánh giá chung, bảo đảm tính khách quan, công bằng và xuyên suốt.

Thành phố cũng nêu rõ quan điểm, chỉ khi mặt bằng đánh giá chung định hình vững chắc, Hà Nội mới tính đến phương án tuyển sinh vào lớp 10 dựa trên kết quả học tập, rèn luyện ở cấp trung học cơ sở. Điều kiện bắt buộc để xét tuyển là kết quả đánh giá định kỳ tại các trường phải chính xác, khách quan và đạt độ tin cậy thực chất.

Bên cạnh đó, việc khảo sát trên máy tính cũng được nghiên cứu vì phù hợp yêu cầu chuyển đổi số. Tuy nhiên, do tuyển sinh lớp 10 là kỳ thi quy mô lớn, Hà Nội cần thí điểm chặt chẽ để đánh giá đầy đủ điều kiện hạ tầng, độ an toàn và năng lực đội ngũ trước khi triển khai rộng.

Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết các nhà trường cần thay đổi tư duy từ quản lý sang quản trị chất lượng. Nhà trường phải nâng cao tính khách quan, công bằng, minh bạch trong đánh giá định kỳ, đồng thời quan tâm sự tiến bộ thực chất của học sinh. Khi hệ thống đánh giá chung hoàn thiện, có dữ liệu đủ tin cậy và cơ chế kiểm soát chất lượng, kết quả học bạ mới trở thành căn cứ vững chắc cho tuyển sinh.

Cũng theo ông Bình, để khắc phục tình trạng kết quả đánh giá tại mỗi nhà trường có sự khác biệt về cách thức và mức độ, việc xây dựng một thước đo chung toàn thành phố là vô cùng cần thiết. Đây là lý do Hà Nội triển khai thí điểm khảo sát chung đề, chung thời điểm đối với một số khối lớp và môn học trong năm học 2026 - 2027.

Quy trình khảo sát cũng được thiết kế chặt chẽ: đề thi xây dựng thống nhất; quy trình coi thi, chấm thi được thực hiện theo hướng chấm tập trung hoặc chấm chéo để hạn chế tác động chủ quan; kết quả được cập nhật trực tiếp lên hệ thống quản lý chung để phục vụ đo lường.

Ông lưu ý, kỳ khảo sát thí điểm hoàn toàn không nhằm tạo thêm kỳ thi hay gây áp lực, và cũng không nhất thiết sử dụng ngay để tính điểm học kỳ. Đây chỉ là bước thử nghiệm kỹ thuật nhằm đo lường chất lượng dạy học, kiểm chứng độ an toàn và tính khách quan của dữ liệu. Khi các điều kiện nghiệp vụ và chất lượng dữ liệu được bảo đảm, kết quả đánh giá mới được nghiên cứu sử dụng cho các bước tiếp theo.

Cùng với đó, lộ trình đổi mới tuyển sinh lớp 10 sẽ tiếp tục mở rộng dần về phạm vi, số môn và phương thức tổ chức nếu kết quả thí điểm khảo sát chung năm học 2026 - 2027 đạt yêu cầu. Việc chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, đào tạo đội ngũ và từng bước xây dựng ngân hàng đề đủ lớn, bảo đảm chất lượng cũng cần được chú trọng.

Đối với việc tuyển sinh trên máy tính, Hà Nội áp dụng nguyên tắc thận trọng với việc thử nghiệm, đánh giá rủi ro, kiểm tra độ an toàn và chỉ triển khai rộng rãi khi các điều kiện đáp ứng đầy đủ. Ngành giáo dục xác định không thể thay đổi một phương thức tuyển sinh quy mô lớn bằng một bước đi vội vàng.

"Mục tiêu cuối cùng của lộ trình đổi mới tuyển sinh lớp 10 vẫn là giảm áp lực thực chất cho học sinh, bảo đảm công bằng và nâng cao chất lượng giáo dục", ông Bình nói.

Để đạt được điều đó, thành phố sẽ giải quyết đồng thời bài toán về quy mô trường lớp, tạo cơ hội học tập công lập đi đôi với chất lượng đánh giá học thuật và độ tin cậy của dữ liệu đánh giá chung. Sự đồng hành từ phía gia đình và nhà trường trong tiến trình đổi mới từng bước này sẽ là nhân tố quyết định đem lại sự công bằng bền vững cho giáo dục Thủ đô.