Hợp tác xã sẽ được hỗ trợ tối đa 100 triệu đồng mỗi năm để chuyển đổi số?

Nới điều kiện hưởng hỗ trợ, bổ sung chính sách chuyển đổi số

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 113/2024/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Hợp tác xã 2023, với hàng loạt đề xuất đáng chú ý nhằm tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế tập thể sau gần hai năm triển khai.

Một trong những nội dung được quan tâm nhất là việc lần đầu tiên quy định cụ thể mức hỗ trợ cho hoạt động ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số của hợp tác xã. Theo dự thảo, hợp tác xã sẽ được hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê hoặc mua giải pháp chuyển đổi số nhưng không quá 100 triệu đồng mỗi năm.

Ngoài hỗ trợ tài chính, hợp tác xã còn được tư vấn miễn phí về giải pháp chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ. Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung cơ chế hỗ trợ lãi suất vay vốn thương mại đối với các dự án thuộc danh mục phân loại xanh, mở hướng tiếp cận mới cho hợp tác xã tham gia kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Không chỉ tập trung vào chuyển đổi số, dự thảo còn nới điều kiện để hợp tác xã được tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Nếu theo quy định hiện hành, hợp tác xã phải có số lượng thành viên tăng liên tục trong hai năm liền kề thì dự thảo mới chỉ yêu cầu tăng trong một trong hai năm gần nhất.

Thay đổi này được đánh giá phù hợp hơn với thực tế hoạt động của nhiều hợp tác xã nhỏ, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, nơi số lượng thành viên thường biến động theo mùa vụ và điều kiện sản xuất.

Các thủ tục về đào tạo thành viên cũng được đơn giản hóa. Thay vì yêu cầu đầy đủ chứng chỉ và danh sách xác nhận chi tiết như trước, hợp tác xã chỉ cần có giấy tờ chứng minh thành viên tham gia học tập, trong khi tỷ lệ thành viên được đào tạo vẫn giữ ở mức tối thiểu 5%.

Đối với hoạt động tư vấn quản trị, dự thảo quy định hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn về tài chính, nhân sự, sản xuất, bán hàng và quản trị nội bộ nhưng không quá 50 triệu đồng mỗi năm. Đây là lần đầu tiên mức hỗ trợ cụ thể được đưa vào văn bản pháp luật, tạo cơ sở rõ ràng cho các địa phương triển khai.

Cắt giảm tầng nấc trung gian, thêm cơ chế hỗ trợ giải thể hợp tác xã

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc điều chỉnh quy trình thực hiện chính sách hỗ trợ theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã, đồng thời loại bỏ vai trò trung gian của cấp huyện.

Theo đó, hợp tác xã sẽ nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND cấp xã; cấp xã tổng hợp và báo cáo lên UBND cấp tỉnh trước ngày 31/5 hằng năm. Thời gian thông báo tiếp nhận hồ sơ cũng được rút ngắn từ 10 ngày xuống còn 7 ngày làm việc.

Dự thảo cũng bổ sung quy trình rút gọn hoàn toàn mới đối với các khoản hỗ trợ dịch vụ tư vấn dưới 20 triệu đồng hoặc các khóa bồi dưỡng trong nước dưới 5 ngày. Trong trường hợp này, hợp tác xã có thể làm việc trực tiếp với đơn vị cung cấp dịch vụ mà không cần qua quy trình hành chính nhiều tầng nấc như hiện nay.

Ngoài ra, lần đầu tiên dự thảo bổ sung cơ chế hỗ trợ kinh phí giải thể hợp tác xã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy hàng nghìn hợp tác xã đã dừng hoạt động nhiều năm nhưng không thể giải thể do thiếu kinh phí để kiểm toán, thanh lý tài sản hoặc hoàn thiện hồ sơ.

Theo dự thảo, kinh phí giải thể trước hết sẽ được lấy từ nguồn tài chính còn lại của hợp tác xã. Trường hợp không đủ, ngân sách địa phương cùng cấp với cơ quan đăng ký sẽ hỗ trợ phần thiếu hụt.

Dù được đánh giá đã tháo gỡ nhiều vướng mắc thực tiễn, dự thảo vẫn còn một số nội dung gây băn khoăn như mức trần hỗ trợ tư vấn 50 triệu đồng/năm có phù hợp thực tế hay không; cách tính tổng giá trị dự án phải kiểm toán; hay năng lực thực thi của cấp xã khi được giao thêm nhiều nhiệm vụ mới.

Một số ý kiến cũng lo ngại quy trình rút gọn đối với các khoản hỗ trợ nhỏ có thể phát sinh xung đột lợi ích khi đơn vị cung cấp dịch vụ đồng thời tham gia rà soát điều kiện thụ hưởng của hợp tác xã.

Hiện dự thảo Nghị định đang được công khai lấy ý kiến để tiếp tục hoàn thiện trước khi trình Chính phủ xem xét ban hành.