Xây dựng thế hệ công dân toàn cầu: Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong trường học Việt Nam

Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Mục tiêu của Đề án là đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học ở Việt Nam, được sử dụng rộng rãi, thường xuyên và hiệu quả trong dạy học, giao tiếp, quản lý cũng như các hoạt động giáo dục. Đề án hướng tới hình thành hệ sinh thái sử dụng tiếng Anh trong các cơ sở giáo dục, góp phần xây dựng thế hệ công dân toàn cầu đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Ở cấp học mầm non, trẻ em sẽ được làm quen và trải nghiệm với tiếng Anh, từng bước hình thành năng lực giao tiếp, chuẩn bị cho việc học tiếng Anh ở cấp phổ thông. Với giáo dục phổ thông, học sinh được phát triển năng lực, kỹ năng sử dụng tiếng Anh trong học tập, giao tiếp và tham gia các hoạt động giáo dục, góp phần hình thành con người Việt Nam toàn diện trong thời kỳ hội nhập.

Trong giáo dục đại học, Đề án đặt mục tiêu xây dựng môi trường học thuật sử dụng tiếng Anh hiệu quả trong giảng dạy, nghiên cứu và chuyển giao tri thức, qua đó biến giáo dục đại học thành trụ cột dẫn dắt quốc gia trong hệ sinh thái tiếng Anh. Với giáo dục nghề nghiệp, mục tiêu là nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp và định hướng nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong nước và quốc tế. Giáo dục thường xuyên cũng được chú trọng để giúp người học nâng cao năng lực tiếng Anh, đa dạng hóa hình thức và nội dung học tập, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Để đạt được những mục tiêu này, Đề án xác định 8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết là nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của tiếng Anh trong giáo dục và hội nhập, đồng thời xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách để tiếng Anh thực sự trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đề án cũng đặt trọng tâm vào việc phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên có năng lực, đủ về số lượng và đồng bộ về chất lượng; xây dựng chương trình, học liệu phục vụ dạy và học tiếng Anh; đổi mới phương pháp dạy học, thi, kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ tiên tiến và trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy; tăng cường hợp tác quốc tế, xã hội hóa và phát động phong trào thi đua, khen thưởng thúc đẩy triển khai Đề án trên phạm vi toàn quốc.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là chính sách phát triển đội ngũ và đãi ngộ người học. Đề án sẽ khảo sát, đánh giá năng lực tiếng Anh của giáo viên và giảng viên, từ đó xây dựng khung năng lực phù hợp cho từng đối tượng, làm cơ sở định hướng đào tạo, bồi dưỡng nghề nghiệp. Các chương trình nâng cao năng lực, chuẩn hóa trình độ và liên kết giữa các trường đại học sư phạm, đại học chuyên ngữ với các cơ sở giáo dục phổ thông, mầm non, nghề nghiệp sẽ được đẩy mạnh. Đặc biệt, sẽ có cơ chế phát hiện, đãi ngộ học sinh, sinh viên có năng lực tiếng Anh nổi trội, thu hút sinh viên giỏi tiếng Anh mới tốt nghiệp và hỗ trợ giáo viên công tác tại vùng khó khăn.

Đề án cũng hướng tới phát triển hệ thống chương trình, giáo trình, học liệu phong phú, trong đó có các nguồn học liệu trực tuyến mở để mọi người học đều dễ dàng tiếp cận. Việc đổi mới phương pháp dạy học được triển khai đồng bộ, chú trọng cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp. Các hoạt động trải nghiệm, giao lưu và phát triển văn hóa đọc bằng tiếng Anh sẽ được khuyến khích nhằm tạo môi trường sử dụng tiếng Anh tự nhiên, hiệu quả. Công tác kiểm tra, đánh giá cũng sẽ được thiết kế linh hoạt, đa dạng, phù hợp thực tiễn và tiệm cận chuẩn quốc tế.

Đáng chú ý, Đề án nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ tiên tiến và trí tuệ nhân tạo trong dạy học. Các nền tảng học tập số sẽ được đầu tư phát triển, có khả năng phân tích trình độ và nhu cầu người học để cá nhân hóa quá trình học tập. Nhà nước cũng sẽ tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin cho các cơ sở giáo dục, ưu tiên khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, nhằm đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục bằng tiếng Anh trên toàn quốc.