Về Tuyên Quang trẩy hội Lồng Tông

Theo kế hoạch, Lễ hội Lồng Tông Thượng Lâm năm 2026 sẽ được tổ chức trong hai ngày 2-3/3 (tức 14 - 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), tại sân vận động thôn Nà Tông (xã Thượng Lâm, tỉnh Tuyên Quang). Đây là sự kiện văn hóa quan trọng, không chỉ với người dân địa phương mà còn là điểm hẹn xuân hấp dẫn đối với du khách gần xa.

Hàng năm, cứ vào dịp sau Tết Nguyên đán cũng là lúc những cây đào, cây mận, cây lê bung hoa khoe sắc. Trên khắp các bản làng của người Tày ở Thượng Lâm lại nô nức tổ chức Lễ hội Lồng tông, còn có tên gọi khác là Lễ hội xuống đồng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Đây là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc lớn nhất, vui nhất của dân tộc Tày được tổ chức trong dịp đầu Xuân năm mới. Lễ hội thường được đồng bào dân tộc Tày tổ chức vào những ngày đầu tháng Giêng hằng năm với mong muốn gửi gắm ước mong của dân làng, cầu cho mưa thuận gió hòa, vạn vật sinh sôi nảy nở, người người ấm no nhà nhà hạnh phúc.

Lễ hội Lồng tông có hai phần là phần lễ và phần hội. Phần nghi lễ chủ yếu là cúng tế trời đất và thần linh ban cho mưa thuận gió hoà, con người khỏe mạnh, cây cối tươi tốt, mùa màng bội thu.

Để chuẩn bị cho lễ hội, đồng bào dân tộc Tày ở các thôn bản cùng nhau chuẩn bị mỗi thôn một mâm cỗ cúng gồm xôi, gà, thịt lợn, bánh chưng, cặp bánh chưng Tày và các loại bánh dày, bánh khảo, cơm lam, xôi ngũ sắc... Các mâm lễ được xếp thẳng hàng trước lễ đài. Chủ lễ là thầy mo người Tày của bản đứng trước mâm lễ khấn tạ ơn trời đất, thần linh đã phù hộ cho dân bản một năm mới an khang tốt lành.

Sau phần lễ là phần hội với các điệu múa đặc sắc của các chàng trai, cô gái người Tày tham gia múa khăn, múa quạt. Họ cùng nhau tham gia các trò chơi dân gian như ném còn, kéo co, thi dệt thổ cẩm, đánh yến, đi cà kheo, đánh cù, bắn nỏ, thi cấy và thi trâu cày ruộng tạo nên một không khí vui nhộn của ngày đầu Xuân. Những trò chơi dân gian truyền thống trong lễ hội thể hiện nét đẹp tâm hồn phong phú, gắn với thiên nhiên, gắn với những tập tục văn hóa lâu đời của người Tày.

Cùng với các hoạt động rước lễ, lễ hội còn có nhiều trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo và không thể thiếu những làn điệu then mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Tày ở các địa phương đến giao lưu.

Đặc biệt, hấp dẫn và khó nhất là các phần thi thể thao, trò chơi dân gian phong phú, đặc sắc như: thi đánh pam, đánh yến, thi khâu còn đẹp, kéo co, chọi dê, trò chơi bịt mắt bắt vịt, tham gia giải bóng chuyền hơi nam nữ, bóng đá nữ các dân tộc xã Thượng Lâm...

Những trò chơi dân gian truyền thống trong lễ hội thể hiện nét đẹp tâm hồn phong phú, gắn với thiên nhiên, gắn với những tập tục văn hóa lâu đời của người Tày.

Lễ hội cũng là dịp để bà con các thôn trong xã có dịp trưng bày sản vật OCOP địa phương, các gian hàng trưng bày như để báo cáo với đất trời về thành quả của một năm lao động.

Việc bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị của lễ hội Lồng tông ngày một quy mô, bài bản ở Thượng Lâm góp phần phát huy nét văn hóa độc đáo của trong đời sống tinh thần của người Tày ở Tuyên Quang là một điều rất đáng trân trọng. Từ đó, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, từng bước tạo sản phẩm hấp dẫn thu hút du khách mỗi khi đến với xứ Tuyên.