Liên hiệp Thư viện Trung Bộ - Tây Nguyên đẩy mạnh chuyển đổi số, lan tỏa văn hóa đọc

Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Nguyễn Thị Hội An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng cho biết, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt đối với hệ thống thư viện công cộng cả nước, nhất là khu vực Trung Bộ - Tây Nguyên, khi Liên hiệp Thư viện chính thức hoạt động theo mô hình mới.

Theo bà Hội An, trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, các thư viện đang đứng trước nhiều yêu cầu mới về tổ chức, quản lý và phát triển hoạt động. Dù còn không ít khó khăn về cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực, hạ tầng công nghệ và cơ chế vận hành, các thư viện thành viên của Liên hiệp đã nhanh chóng ổn định hoạt động, duy trì hiệu quả công tác phục vụ bạn đọc.

Theo báo cáo tại hội nghị, trong 6 tháng đầu năm 2026, các thư viện thuộc Liên hiệp đã bổ sung gần 42.000 bản sách mới, cấp mới hơn 23.700 thẻ bạn đọc, phục vụ trên 5,7 triệu lượt người và luân chuyển hơn 7,5 triệu lượt sách, báo.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cùng các chương trình thư viện lưu động được triển khai hiệu quả, góp phần thúc đẩy phong trào đọc sách trong cộng đồng.

Đặc biệt, mô hình "Chuyến xe tri thức" tiếp tục phát huy hiệu quả khi đưa sách đến vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới và các địa phương sau sáp nhập, tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức, góp phần lan tỏa văn hóa đọc.

Công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thư viện tiếp tục được đẩy mạnh. Đến nay, 11/11 thư viện thành viên của Liên hiệp đã xây dựng website nhằm kết nối với bạn đọc, hỗ trợ tra cứu và khai thác thông tin, tài liệu.

Phần lớn các thư viện đã triển khai đồng bộ quy trình xử lý tài liệu trên phần mềm quản lý thư viện tích hợp hiện đại; nâng cấp cổng thông tin điện tử; tăng cường xây dựng cơ sở dữ liệu số, số hóa tài liệu và đa dạng hóa nguồn tài nguyên phục vụ nhu cầu bạn đọc. Đồng thời, các đơn vị tiếp tục số hóa tài liệu địa chí đặc thù của từng địa phương, chia sẻ tài nguyên số và đồng bộ tài khoản tra cứu trực tuyến (OPAC), tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận nguồn tư liệu, kể cả khi có sự thay đổi về địa điểm hoạt động sau sáp nhập.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng chỉ ra nhiều khó khăn, thách thức. Cơ sở vật chất và trang thiết bị công nghệ thông tin tại một số thư viện còn thiếu đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu và tốc độ chuyển đổi số hiện nay.

Đặc biệt, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống thư viện cấp huyện đã giải thể, trong khi các đơn vị hành chính cấp xã, phường mới được sắp xếp, tổ chức lại và bước đầu ổn định hoạt động. Điều này khiến việc triển khai, kết nối và phát triển văn hóa đọc ở cấp xã gặp khó khăn về cả cán bộ phụ trách, nguồn lực cơ sở vật chất, cơ chế vận hành...

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Liên hiệp Thư viện khu vực Trung Bộ - Tây Nguyên sẽ tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, đẩy mạnh chuyển đổi số và số hóa tài liệu, phát triển mạng lưới thư viện cấp xã, tăng cường luân chuyển sách đến cơ sở, nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc, thúc đẩy văn hóa đọc, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, tăng cường liên kết, chia sẻ tài nguyên và truyền thông, quảng bá các dịch vụ, tiện ích mới của hệ thống thư viện sau sáp nhập.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về mô hình tổ chức thư viện sau sáp nhập, chia sẻ kinh nghiệm triển khai hoạt động chuyên môn và đề xuất giải pháp đồng bộ hóa dữ liệu, liên thông tài nguyên, nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức, hướng tới xây dựng hệ thống thư viện hiện đại, phục vụ tốt hơn nhu cầu học tập suốt đời của người dân.