Thanh Hoá đưa ra nhiều giải pháp trị "căn bệnh" chậm giải ngân đầu tư công

Năm 2026, Thanh Hóa được giao quản lý, sử dụng gần 18.413 tỷ đồng vốn đầu tư công, trong đó cấp có thẩm quyền đã phân bổ chi tiết hơn 17.048 tỷ đồng cho các chương trình, dự án. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn chưa đạt kỳ vọng do nhiều "điểm nghẽn" kéo dài.

Theo đánh giá của UBND tỉnh, giải phóng mặt bằng tiếp tục là nguyên nhân lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án. Hiện có 61 dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc trong công tác này. Bên cạnh đó, nhiều chủ đầu tư được giao nguồn vốn lớn nhưng tỷ lệ giải ngân còn thấp.

Một thách thức khác là tình trạng khan hiếm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường như cát, đất, đá cùng với giá vật liệu tăng mạnh. Theo Sở Xây dựng, so với quý IV/2025, giá xăng E5 tăng khoảng 30%, dầu diesel tăng 54%; đá xây dựng tăng khoảng 15%; cát bê tông, cát xây và đất san lấp tăng khoảng 23%; xi măng tăng 4%; nhựa đường tăng từ 21,7-36,2%; thép xây dựng tăng từ 2,1-5%.

Tại phiên họp UBND tỉnh thường kỳ tháng 6, nhiều ý kiến đề xuất sớm tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu bằng việc rà soát các mỏ đá, cát còn đủ điều kiện khai thác, xử lý dứt điểm các vi phạm hành chính để đưa mỏ vào hoạt động, đồng thời khuyến khích sử dụng cát nghiền trong xây dựng.

Các chủ đầu tư và nhà thầu cũng được yêu cầu chủ động tìm kiếm, khai thác nguồn vật liệu, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp từ tỉnh Ninh Bình vẫn đang vận chuyển đá từ Thanh Hóa phục vụ xây dựng.

Song song với đó, tỉnh yêu cầu xử lý nghiêm các nhà thầu vi phạm tiến độ, chất lượng công trình; trường hợp cần thiết sẽ chấm dứt hợp đồng và thay thế bằng đơn vị đủ năng lực. Việc điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt cũng sẽ tiếp tục được thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư công.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, bức tranh kinh tế - xã hội của Thanh Hóa trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn ghi nhận nhiều điểm sáng. Tỉnh đã tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, Hội nghị xúc tiến đầu tư, đồng thời hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Các lĩnh vực kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,7%; có 18/19 sản phẩm công nghiệp chủ lực tăng so với cùng kỳ. Thương mại, dịch vụ tiếp tục là điểm sáng với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 16,2%; kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 18,1%; doanh thu vận tải tăng 17%.

Thu ngân sách nhà nước tăng 15,7%, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới tăng 29% so với cùng kỳ. Công tác làm sạch dữ liệu đất đai và tháo gỡ các dự án tồn đọng cũng được triển khai quyết liệt.

Để hoàn thành các mục tiêu năm 2026, Thanh Hóa đề ra 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, trọng tâm là cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh; triển khai hiệu quả điều chỉnh quy hoạch tỉnh nhằm mở rộng không gian phát triển và khơi thông nguồn lực đầu tư.

Tỉnh cũng yêu cầu các cấp, ngành tập trung rà soát toàn bộ nhiệm vụ còn lại của năm, đánh giá sát những chỉ tiêu đạt thấp để kịp thời điều chỉnh giải pháp điều hành. Đặc biệt, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của cả hệ thống chính trị.

Các "điểm nghẽn" về giải phóng mặt bằng, nguồn cung và giá vật liệu xây dựng phải được tháo gỡ đồng bộ, phấn đấu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026 trước ngày 31/12.

Cùng với đó, tỉnh sẽ khẩn trương hoàn thiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài, phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/8/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hoài Anh ghi nhận những kết quả tích cực mà các cấp, ngành đạt được trong bối cảnh tình hình thế giới còn nhiều biến động. Ông yêu cầu các cơ quan, đơn vị tiếp tục triển khai đồng bộ các nghị quyết, chương trình hành động của Trung ương và của tỉnh; chủ động cập nhật kịch bản tăng trưởng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng "hai con số".

Người đứng đầu UBND tỉnh cũng chỉ đạo khẩn trương cụ thể hóa điều chỉnh Quy hoạch tỉnh; hoàn thành điều chỉnh quy hoạch đô thị, nông thôn; đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung Khu kinh tế Nghi Sơn.

Đồng thời, tiếp tục tháo gỡ khó khăn về vật liệu xây dựng, hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh; tăng cường các giải pháp tăng thu ngân sách, xử lý hiệu quả tài sản công dôi dư, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Việc tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai và giải phóng mặt bằng sẽ quyết định tiến độ hoàn thành các dự án, qua đó góp phần sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hoàn thành các mục tiêu phát triển của tỉnh trong năm 2026.