TAND TP Hà Nội và VKSND phối hợp, nâng cao chất lượng giải quyết án

Ngoài ra, hai đơn vị cũng đồng thời tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp trong công tác giải quyết án hành chính, dân sự, kinh doanh thương mại, lao động, hôn nhân gia đình.

Tham dự Hội nghị, có đồng chí Nguyễn Xuân Kỳ, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND TP. Hà Nội cùng các Phó Chánh án.

Cùng tham dự có các đại biểu đại diện một số đơn vị nghiệp vụ của TANDTC, VKSNDTC; đại diện Ban Nội chính Thành ủy Hà Nội; Ban Pháp chế HĐND TP Hà Nội;

Về phía VKSND TP. Hà Nội, có sự tham gia của đồng chí Nguyễn Hoài Nam, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND TP. Hà Nội cùng 2 Phó Viện trưởng.

Phát biểu tại Hội nghị, Chánh án TAND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Kỳ cho biết, Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa và giao lưu quốc tế. Cùng với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế - xã hội, số lượng và tính chất phức tạp của các vụ việc hành chính, dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại ngày càng gia tăng.

“Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng một cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả, làm cơ sở đảm bảo thực hiện tốt nhất chức năng, nhiệm vụ của mỗi Ngành; từ đó góp phần thực hiện nhiệm vụ chung là bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân, giữ vững kỷ cương pháp luật trên địa bàn Thủ đô”, Chánh án TP. Hà Nội nhấn mạnh.

Phối hợp chặt chẽ, nâng cao chất lượng giải quyết án

Theo Báo cáo tổng kết của liên ngành TAND - VKSND TP. Hà Nội, công tác phối hợp giữa VKS và Tòa án được thực hiện chặt chẽ, thường xuyên, theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính và Quy chế phối hợp. Việc chuyển giao, gửi các văn bản tố tụng, hồ sơ vụ án, bản án, quyết định, bài phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa, phiên họp, thông báo thụ lý, thông báo trả lại đơn, thông báo kháng cáo và các tài liệu liên quan giữa hai ngành cơ bản đầy đủ, đúng thời hạn.

Duy trì hiệu quả cơ chế phối hợp trong phân công Kiểm sát viên tham gia kiểm sát, tham dự 100% phiên tòa, phiên họp theo quy định; kiểm sát 100% biên bản phiên tòa, phiên họp; phối hợp xác minh, thu thập chứng cứ, tổ chức thẩm định tại chỗ, giải quyết kháng cáo, kháng nghị và chuyển hồ sơ đúng thời hạn.

Trong kỳ, hai ngành đã phối hợp tổ chức 125 phiên tòa rút kinh nghiệm hành chính (trong đó có 35 phiên tòa xét xử trực tuyến), 38 phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án kinh doanh thương mại, lao động, 115 phiên tòa rút kinh nghiệm án Dân sự, Hôn nhân gia đình (trong đó có 3 phiên tòa rút kinh nghiệm trực tuyến 2 cấp), thường xuyên trao đổi, thống nhất quan điểm đối với các vụ án phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, đơn thư khiếu nại kéo dài, tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết, kiểm sát giải quyết các vụ án, vụ việc, bảo đảm đúng quy định của pháp luật.

Tính đến thời điểm hiện tại, TAND và VKSND thành phố đã giải quyết 100% án hành chính sơ thẩm, 83,7% án Kinh doanh thương mại, Lao động sơ thẩm, 96,2% án Dân sự, Hôn nhân gia đình (đạt và vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra).

Nhìn lại chặng đường hơn 3 năm thực hiện Quy chế phối hợp số 01/QCPH/VKS-TA (ngày 11/05/2023) và Quy chế phối hợp số 02/QCPH/VKS-TA (ngày 30/06/2023), dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo hai ngành và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ Thẩm phán, Kiểm sát viên, Chánh án TAND TP. Hà Nội nhận thấy công tác phối hợp giữa VKSND và TAND TP. Hà Nội đã mang lại những giá trị nổi bật.

Thứ nhất, tạo cơ chế phối hợp thống nhất, chặt chẽ, đưa mối quan hệ công tác đi vào nền nếp, phân định rõ trách nhiệm của từng chức danh tố tụng, giúp việc trao đổi thông tin và chuyển giao hồ sơ được thực hiện khoa học, minh bạch.

Thứ hai, nâng cao chất lượng giải quyết án, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc tố tụng ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế sai sót chủ quan và giảm tỷ lệ án bị hủy, sửa. Kết quả, hai ngành đã giải quyết được số án có tỷ lệ đều vượt chỉ tiêu Quốc hội giao.

Thứ ba, nâng cao chất lượng kiểm sát, Kiểm sát viên chủ động tham gia kiểm sát ngay từ khi thụ lý, tham gia phiên tòa/phiên họp và nâng cao chất lượng bài phát biểu tại tòa.

Thứ tư, thống nhất nhận thức pháp luật, tạo diễn đàn tháo gỡ khó khăn cho các vụ án phức tạp, dư luận quan tâm, đồng thời phối hợp tổ chức thành công các phiên tòa rút kinh nghiệm.

Thứ năm, thúc đẩy cải cách tư pháp, củng cố niềm tin của nhân dân và doanh nghiệp vào hệ thống tư pháp Thủ đô.

Quy chế phối hợp đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Hội nghị cũng đã thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn; một số hạn chế cần tháo gỡ, như việc chuyển giao hồ sơ, bản án ở một số đơn vị đôi lúc chưa bảo đảm thời hạn; sự chủ động phối hợp ở một số Tòa án/VKS khu vực chưa đồng đều...

Đặc biệt, việc ký kết Quy chế phối hợp công tác mới ngay tại Hội nghị hôm nay đánh dấu một bước phát triển mới trong mối quan hệ phối hợp liên ngành, đáp ứng các yêu cầu tố tụng và thẩm quyền mới.

Để Quy chế mới nhanh chóng đi vào thực tiễn và phát huy tối đa hiệu quả, Lãnh đạo hai ngành đề nghị Thủ trưởng các đơn vị, Thẩm phán, Kiểm sát viên hai cấp Thủ đô tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau.

Thứ nhất, quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc, đồng bộ các nội dung của Quy chế phối hợp mới đến toàn thể cán bộ, công chức, Thẩm phán, Kiểm sát viên hai cấp.

Thứ hai, tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, phối hợp chặt chẽ trong thu thập, đánh giá chứng cứ, giải quyết dứt điểm các vụ án phức tạp, án tồn đọng, kéo dài.

Thứ ba, tăng cường tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm; nâng cao chất lượng bài phát biểu, bản án, quyết định, bảo đảm tính nghiêm minh và công bằng của pháp luật.

Bên cạnh đó, nhân dịp ký kết Quy chế phối hợp, Chánh án TAND TP. Hà Nội đề nghị các đơn vị TAND hai cấp TP. Hà Nội tập trung chỉ đạo, tổ chức quán triệt và thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công và quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương; xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cần chủ động phối hợp chặt chẽ với VKS ngay từ khâu tiếp nhận, thụ lý, giải quyết vụ án, đồng thời chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ Thẩm phán và định kỳ tổng kết thực tiễn để bảo đảm việc thi hành Nghị quyết đạt hiệu quả cao nhất.

Chia sẻ với PV Báo Công lý, đồng chí Nguyễn Hồng Lam, Chánh tòa Hành chính TAND TP. Hà Nội cho biết, quy chế phối hợp số 01/QCPH/VKS-TA được ban hành nhằm cụ thể hóa sâu sắc các chủ trương của Đảng và chỉ đạo của VKSNDTC, TANDTC trong công tác giải quyết các vụ án hành chính. Qua hơn 3 năm triển khai, Quy chế đã xác lập một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, rõ ràng về nguyên tắc, trách nhiệm và phương thức trao đổi thông tin giữa hai cơ quan. Lãnh đạo hai Ngành đã duy trì sự tương tác thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn nghiệp vụ.

Những chuyển biến rõ nét nhất chính là nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, Thẩm phán, Kiểm sát viên được nâng cao; các thủ tục tố tụng được thực hiện nghiêm túc, đúng pháp luật; đồng thời tỷ lệ án bị hủy, sửa do lỗi của Thẩm phán và Kiểm sát viên đã được hạn chế đáng kể, góp phần nâng cao uy tín và chất lượng giải quyết án của hai ngành.

Theo Chánh tòa Hành chính, để đạt được kết quả giải quyết 100% án hành chính sơ thẩm, Tòa án và VKSND TP. Hà Nội đã triển khai đồng bộ và thực chất các công tác nghiệp vụ. Thẩm phán và Kiểm sát viên chủ động phối hợp, trao đổi ngay từ giai đoạn thụ lý, nghiên cứu hồ sơ, xác minh và thu thập chứng cứ; bảo đảm 100% các phiên tòa, phiên họp đều có Kiểm sát viên tham gia theo đúng quy định.

Đối với những vụ án phức tạp, có tính chất kéo dài hoặc thu hút sự quan tâm của dư luận, thường xuyên tổ chức họp liên ngành để phân tích cặn kẽ vướng mắc và thống nhất quan điểm xử lý khách quan, đúng pháp luật. Ngoài ra, việc phối hợp tổ chức 125 phiên tòa rút kinh nghiệm (trong đó có 35 phiên tòa xét xử trực tuyến) đã tạo diễn đàn thực tiễn sinh động, giúp nâng cao bản lĩnh, trình độ chuyên môn cho đội ngũ Thẩm phán, Thư ký và Kiểm sát viên hai cấp.

Chánh tòa Hành chính Nguyễn Hồng Lam cũng cho biết thêm, với tính chất phức tạp của những vụ án hành chính, TAND và VKSND hai cấp TP. Hà Nội xác định việc đổi mới, tăng cường phối hợp liên ngành là yêu cầu khách quan và cấp thiết.

Hai Ngành sẽ tập trung triển khai nghiêm túc, đồng bộ Quy chế phối hợp công tác mới phù hợp với thẩm quyền tố tụng mới; duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, chặt chẽ ngay từ giai đoạn thụ lý, thu thập, đánh giá chứng cứ cho đến khi ban hành bản án. Chúng tôi sẽ nâng cao hơn nữa chất lượng công tác chỉ đạo điều hành, chủ động phân công những Thẩm phán, Kiểm sát viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu kinh nghiệm trực tiếp giải quyết các vụ án phức tạp; đồng thời thường xuyên rà soát, đề ra giải pháp xử lý triệt để các vụ án tồn đọng, kéo dài.

Hơn nữa, sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mở rộng mô hình phiên tòa xét xử trực tuyến; nâng cao chất lượng các thông báo rút kinh nghiệm và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để tháo gỡ điểm nghẽn trong việc cung cấp tài liệu, chứng cứ.

Có thể khẳng định rằng, sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm và hiệu quả giữa Tòa án và VKS hai cấp Thủ đô không chỉ là chìa khóa tháo gỡ mọi khó khăn trong công tác tố tụng, mà còn là nhân tố quyết định bảo đảm cho mỗi phán quyết được ban hành đều thấu tình, đạt lý, đúng pháp luật; từ đó củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân vào công lý, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.