Tòa án quân sự Quân khu 4: Vững bản lĩnh, sáng niềm tin

Từ những phiên tòa đến công tác giáo dục, phòng ngừa vi phạm, Tòa án quân sự Quân khu 4 đang lặng lẽ góp phần giữ vững kỷ cương, bảo vệ công lý và xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh.

Sự nghiêm minh bắt đầu từ trách nhiệm

Trong môi trường quân đội, kỷ luật là sức mạnh tạo nên sự thống nhất và khả năng hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng khi một hành vi vi phạm phải được xem xét trước pháp luật, trách nhiệm của người Thẩm phán không chỉ là xác định đúng tội danh, hình phạt mà còn phải bảo đảm sự khách quan, công bằng, để mỗi bản án thực sự có sức thuyết phục và giá trị giáo dục.

Năm 2026, Tòa án quân sự Quân khu 4 thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh tình hình vi phạm, tội phạm liên quan đến lực lượng vũ trang trên địa bàn vẫn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp.

Vượt qua những trở ngại ấy, tập thể cán bộ, nhân viên đơn vị tiếp tục duy trì nền nếp, bảo đảm hoạt động xét xử và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

Theo báo cáo công tác, trong kỳ, Tòa án quân sự Quân khu 4 đã giải quyết, xét xử 9 vụ án với 16 bị can, bị cáo thuộc các loại án sơ thẩm, phúc thẩm, đạt tỷ lệ 100%.

Con số ấy là kết quả của quá trình nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, cân nhắc từng tình tiết và thực hiện nghiêm các quy định tố tụng.

Các Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa chú trọng điều hành theo hướng đề cao tranh tụng; việc nghiên cứu hồ sơ, xét xử được thực hiện độc lập, khách quan.

Bản án được xây dựng trên cơ sở chứng cứ đã thẩm tra và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, bảo đảm hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.

Sự nghiêm minh của pháp luật không đồng nghĩa với việc chỉ lựa chọn hình phạt nặng. Một phán quyết đúng đắn phải đánh giá đầy đủ hành vi, nhân thân người phạm tội và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Hình phạt vì thế vừa có ý nghĩa răn đe, phòng ngừa, vừa hướng tới cải tạo, giáo dục, tạo điều kiện để người phạm tội nhận thức lỗi lầm và sửa chữa.

Để nâng cao chất lượng xét xử, đơn vị duy trì các cuộc họp chuyên môn, nghiên cứu văn bản pháp luật mới và tổ chức rút kinh nghiệm sau các phiên tòa.

Trong năm 2026, Tòa án quân sự Quân khu 4 đã phối hợp tổ chức 2 phiên tòa rút kinh nghiệm, đồng thời tham gia phiên tòa trực tuyến, rút kinh nghiệm do Tòa án quân sự Khu vực Quân khu 1 tổ chức.

Việc kiểm tra 8 hồ sơ vụ án đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án quân sự khu vực và ban hành 2 thông báo kiểm tra án cũng góp phần kịp thời nhận diện, khắc phục những thiếu sót trong hoạt động xét xử.

Đằng sau mỗi phiên tòa là những giờ nghiên cứu hồ sơ, những cuộc trao đổi nghiệp vụ và sự thận trọng trước từng quyết định. Chính từ những công việc thầm lặng ấy, chất lượng xét xử được bồi đắp, để mỗi phán quyết không chỉ đúng pháp luật mà còn củng cố niềm tin vào sự công bằng của công lý.

Để mỗi bản án tiếp nối giá trị giáo dục

Nếu phiên tòa là nơi pháp luật được thực thi bằng những phán quyết cụ thể, thì công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là con đường để các quy định ấy đi vào nhận thức và hành động.

Với Tòa án quân sự Quân khu 4, đây không chỉ là nhiệm vụ phối hợp mà còn là giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa vi phạm, tội phạm từ sớm, từ xa.

Thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2025 và 2026, đơn vị đã biên soạn đề cương, tổ chức 70 giờ lên lớp, nói chuyện pháp luật cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn đóng quân.

Nội dung tuyên truyền được lựa chọn phù hợp với những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, giúp cán bộ, chiến sĩ nhận diện hành vi vi phạm, hiểu rõ hậu quả pháp lý và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Đáng chú ý, Tòa án quân sự Quân khu 4 đã phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức 2 phiên tòa giả định và các chương trình tuyên truyền về hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự tại Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 3 - Quỳ Châu; về bạo lực gia đình tại xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị.

Thông qua những tình huống cụ thể, người tham dự có điều kiện hình dung rõ hơn diễn biến vụ việc, hậu quả của hành vi và trách nhiệm pháp lý có thể phải gánh chịu.

Từ những điều luật tưởng chừng khô khan, pháp luật được chuyển tải bằng những câu chuyện gần gũi với đời sống. Đó cũng là cách để công tác tuyên truyền không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà góp phần hình thành ý thức tự giác chấp hành kỷ luật, pháp luật trong mỗi quân nhân và người dân.

Sau các phiên tòa sơ thẩm, đơn vị còn kịp thời phát hành thông báo xét xử gửi đến các đầu mối cơ quan, đơn vị làm tài liệu giáo dục pháp luật.

Đến nay, đã có 5 thông báo xét xử được ban hành đối với 5 vụ án sơ thẩm; cùng với đó là 20 tin, bài đăng trên các báo, tạp chí chuyên ngành và báo điện tử, 7 trường hợp được tư vấn pháp luật.

Công tác tham mưu, hỗ trợ pháp lý cũng được chú trọng. Năm 2026, đơn vị đã trực tiếp tham mưu, hỗ trợ Bộ Tư lệnh Quân khu và Lữ đoàn 80 giải quyết 2 vụ việc liên quan đến tranh chấp đất đai; đồng thời tham gia nghiên cứu, góp ý các dự án luật, phục vụ hoạt động xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Một khía cạnh khác của công lý được thể hiện trong công tác thi hành án hình sự. Từ ngày 1/8/2025 đến 31/7/2026, Tòa án quân sự Quân khu 4 đã xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù cho 96 trường hợp, ban hành 4 quyết định thi hành án phạt tù và 2 quyết định thi hành án phạt tù nhưng cho hưởng án treo.

Việc xem xét giảm án được thực hiện theo quy định, bảo đảm khách quan, kịp thời, qua đó ghi nhận quá trình cải tạo và tạo động lực để người chấp hành án tiếp tục phấn đấu.

Sự nghiêm minh và tính nhân văn của pháp luật không tách rời nhau. Khi người phạm tội được xem xét đầy đủ quyền, nghĩa vụ và cơ hội sửa chữa lỗi lầm, giá trị giáo dục của bản án cũng được tiếp nối sau khi phiên tòa khép lại.

Đổi mới từ con người đến phương thức làm việc

Cùng với nhiệm vụ xét xử, Tòa án quân sự Quân khu 4 đang từng bước đổi mới phương thức làm việc, ứng dụng công nghệ số vào hoạt động chuyên môn và hành chính pháp lý.

Đây là yêu cầu đặt ra trong tiến trình cải cách tư pháp, đồng thời là giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác hồ sơ và phục vụ công tác xét xử.

Năm 2026, đơn vị được trang bị hệ thống xét xử trực tuyến; 100% cán bộ làm công tác chuyên môn đã được tập huấn sử dụng, vận hành hệ thống.

Việc chuẩn bị các điều kiện tổ chức phiên tòa trực tuyến được thực hiện theo quy định, hướng tới đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động tư pháp trong giai đoạn hiện nay.

Ở lĩnh vực quản lý hồ sơ, đơn vị đã số hóa toàn bộ hồ sơ thi hành án từ năm 1995 và các bản án từ năm 1998 đến nay. Cùng với việc sử dụng các ứng dụng của Bộ Quốc phòng trong xử lý văn bản, hành chính pháp lý và bảo mật, 100% cán bộ, nhân viên đã được triển khai xử lý công việc trên hệ thống mạng quân sự.

Những thay đổi này góp phần giảm sử dụng văn bản giấy, thuận tiện hơn trong lưu trữ, tra cứu và bảo đảm an toàn thông tin.

Đổi mới công nghệ luôn đi cùng yêu cầu nâng cao năng lực con người. Đơn vị duy trì học tập tại chức, tham gia các lớp tập huấn chuyên môn, tổ chức 3 buổi hội thảo nghiệp vụ và hoàn thành một chuyên đề khoa học gửi Tòa án quân sự Trung ương.

Việc nghiên cứu các quy định pháp luật mới, đặc biệt những sửa đổi liên quan đến hình sự, tố tụng hình sự và tư pháp người chưa thành niên, được chú trọng nhằm đáp ứng yêu cầu giải quyết các vụ án trong tình hình mới.

Trao đổi với phóng viên, Đại tá Đặng Văn Phượng, Chánh án Tòa án Quân sự Quân khu 4, chia sẻ: “Đối với người Thẩm phán quân sự, mỗi bản án không chỉ là kết quả của quá trình áp dụng pháp luật mà còn gắn với trách nhiệm giữ gìn kỷ luật, kỷ cương và niềm tin của cán bộ, chiến sĩ, nhân dân.

Vì vậy, chúng tôi luôn xác định phải nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, giữ vững sự khách quan, công tâm trong xét xử, bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, đồng thời chú trọng tính giáo dục, nhân văn trong từng phán quyết”.

Theo Đại tá Đặng Văn Phượng, thời gian tới, đơn vị tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng xét xử, không để án tồn đọng, đề cao tranh tụng và bảo đảm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia tố tụng.

Cùng với đó là đẩy mạnh các phiên tòa rút kinh nghiệm, tổ chức xét xử trực tuyến theo quy định, đổi mới hình thức tuyên truyền pháp luật và tiếp tục số hóa hồ sơ, tài liệu.

“Chúng tôi xác định xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, trách nhiệm, tinh thông nghiệp vụ là yếu tố quyết định. Mỗi cán bộ, Thẩm phán phải không ngừng học tập, rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức, tác phong của người quân nhân và người cán bộ Tòa án, để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu vững mạnh”, Đại tá Đặng Văn Phượng nhấn mạnh.

Nhìn lại chặng đường công tác, những kết quả của Tòa án quân sự Quân khu 4 không chỉ được đo bằng số vụ án đã giải quyết hay những chỉ tiêu chuyên môn hoàn thành.

Điều đáng trân trọng hơn là tinh thần trách nhiệm được thể hiện trong từng hồ sơ, sự thận trọng trước mỗi phán quyết và nỗ lực đưa pháp luật trở thành ý thức tự giác trong đời sống quân nhân, nhân dân.

Với những người lính mang trọng trách cầm cân nảy mực, bản lĩnh không chỉ thể hiện ở sự kiên quyết trước hành vi vi phạm, mà còn ở thái độ khách quan, công tâm và sự thấu hiểu đối với con người.

Từ những phiên tòa nghiêm minh đến những giờ tuyên truyền pháp luật, từ việc nghiên cứu hồ sơ đến nỗ lực đổi mới phương thức làm việc, Tòa án quân sự Quân khu 4 đang tiếp tục vun đắp niềm tin bằng những công việc cụ thể.

Bởi công lý chỉ thực sự có sức sống khi được thực thi đúng pháp luật, được bảo vệ bằng trách nhiệm và được lan tỏa bằng tinh thần phụng sự con người.