Hơn 209 ha đất công do Nhà nước quản lý đã được hợp thức hóa giao cho một nhóm hộ dân tại xã Hải Sơn (huyện Hải Lăng, Quảng Trị), trong đó có nhiều cán bộ xã đương nhiệm. Sau đó, diện tích đất này được nhóm hộ cho một cá nhân ngoài địa phương “mượn” lại trong vòng 20 năm để trồng rừng kinh tế.
Đến nay, dù thời hạn cho mượn đã hết, nhưng bên sử dụng đất vẫn chưa trả lại, khiến dư luận đặt nhiều câu hỏi về trách nhiệm và hiệu lực quản lý đất đai tại địa phương.
Từ đất công thành đất tư
Vào thời điểm năm 2004, hơn 209 ha đất tại tiểu khu 853S và 836S, vốn là đất công do Nhà nước quản lý thông qua UBND xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị đã được giao cho một nhóm hộ dân sử dụng.
Căn cứ trên hồ sơ, ngày 22/6/2004, UBND huyện Hải Lăng đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số 503/QSDĐ, quyển sổ số Y 531041 cho ông Lê Lỵ, là người đại diện cho nhóm hộ gồm 10 người – phần lớn là cán bộ xã Hải Sơn tại thời điểm đó.
Ngay sau khi được cấp GCNQSDĐ, nhóm hộ này được UBND xã chỉ đạo tiến hành lập hợp đồng “cho mượn” toàn bộ diện tích 209,1 ha nói trên cho ông Nguyễn Đức Th., quê tại xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế).
Hợp đồng được lập ngày 30/6/2004, quy định thời hạn “mượn” đất là 20 năm, từ 01/7/2004 đến 01/7/2024, với mục đích sử dụng là trồng rừng kinh tế.
Đã hết hạn “mượn” nhưng đất vẫn chưa được hoàn trả
Đến thời điểm hiện tại, hợp đồng cho mượn đã hết hiệu lực từ ngày 01/7/2024. Tuy nhiên, theo xác nhận của nhóm hộ và một số lãnh đạo xã Hãi Sơn, bên “mượn” đất – ông Nguyễn Đức Th. vẫn chưa hoàn trả lại diện tích đất theo hiện trạng ban đầu.
Ngược lại, diện tích đất này hiện đang được ông Th. sử dụng để trồng cây keo tràm. Việc chưa thực hiện nghĩa vụ bàn giao đất sau khi hết thời hạn cho mượn đang khiến dư luận đặt nhiều dấu hỏi về việc giám sát và xử lý của chính quyền địa phương.
Đáng chú ý, theo nhóm hộ đứng tên, GCNQSDĐ đã bị UBND huyện Hải Lăng thu hồi từ lâu, tức quyền sử dụng đất của nhóm hộ không còn tồn tại về mặt pháp lý. Tuy nhiên, hợp đồng “cho mượn” giữa nhóm hộ và cá nhân ông Nguyễn Đức Th. vẫn chưa được chấm dứt trên thực tế.
Việc quản lý đất đai là vấn đề đặc biệt nhạy cảm và quan trọng, liên quan trực tiếp đến tài sản quốc gia và quyền lợi của người dân. Cần sớm có biện pháp xử lý minh bạch, dứt điểm để trả lại công bằng và nghiêm minh cho pháp luật.