Nữ Thẩm phán và những trăn trở sau mỗi phiên tòa

Gắn bó nhiều năm với ngành Tòa án, bà Vũ Thị Thanh Phương, Chánh án TAND khu vực 6 – Quảng Ninh nhìn nhận, nghề Thẩm phán không chỉ là việc áp dụng các quy định của pháp luật mà còn là hành trình nhiều suy ngẫm khi phải đối diện với những câu chuyện đời phía sau mỗi vụ việc.

Từ ngày 1/7/2025, khi TAND huyện Hải Hà và TAND thành phố Móng Cái được sáp nhập thành TAND khu vực 6 - Quảng Ninh, bộ máy mới đi vào hoạt động với địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn, tính chất các vụ việc cũng đa dạng và phức tạp hơn. Những thay đổi ấy đồng nghĩa với áp lực lớn hơn đối với đội ngũ Thẩm phán, đặc biệt là người đứng đầu đơn vị.

Một ngày làm việc của bà thường bắt đầu với những tập hồ sơ dày trên bàn. Những vụ việc dân sự, hình sự, hôn nhân gia đình… nối tiếp nhau, mỗi vụ lại mang theo một câu chuyện riêng. Sự thay đổi về tổ chức khiến khối lượng công việc tăng lên rõ rệt, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng xét xử.

Áp lực công việc, theo bà, đôi khi lại trở thành động lực để người Thẩm phán rèn luyện bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp. “Áp lực công việc buộc mình phải quyết tâm học hỏi nhiều hơn, kiên trì rèn luyện để khẳng định bản thân trong công tác chuyên môn cũng như trong công tác lãnh đạo, điều hành”, bà Phương chia sẻ.

Trong quá trình giải quyết án, điều bà luôn tự nhắc mình là giữ sự thận trọng và công tâm. Mỗi phán quyết được đưa ra đều phải dựa trên việc nghiên cứu kỹ hồ sơ, đánh giá đầy đủ chứng cứ và xem xét toàn diện hoàn cảnh của các bên liên quan. Có lẽ cũng bởi vậy mà những phẩm chất thường gắn với phụ nữ như sự cẩn trọng, kiên nhẫn và khả năng lắng nghe lại trở thành lợi thế trong nghề xét xử. Cách tiếp cận nhẹ nhàng nhưng rõ ràng giúp người Thẩm phán giữ được sự bình tĩnh trước những vụ việc phức tạp, đồng thời tạo điều kiện để các bên nhìn nhận vấn đề thấu đáo hơn.

Phía sau chiếc áo choàng Thẩm phán, bà Phương vẫn là một người phụ nữ với những trách nhiệm quen thuộc của đời sống gia đình. Công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ, trong khi gia đình cũng cần sự quan tâm, chăm sóc. Việc dung hòa hai vai trò ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng. Theo bà, không thể để trách nhiệm gia đình chi phối công việc, nhưng cũng không thể vì công việc mà bỏ quên tổ ấm của mình. Điều quan trọng là biết sắp xếp thời gian hợp lý để giữ được sự cân bằng giữa nghĩa vụ nghề nghiệp và cuộc sống riêng.

Trong quá trình công tác, nhiều vụ việc đã để lại những suy nghĩ sâu sắc. Có những câu chuyện liên quan đến mâu thuẫn gia đình khiến người Thẩm phán không khỏi trăn trở: một người con vì sa vào rượu chè, nghiện hút mà nhiều lần đánh đập mẹ già để đòi tiền; hay những vụ án hôn nhân ở vùng sâu, vùng xa, nơi người chồng lười lao động nhưng lại gia trưởng, vũ phu với vợ con.

Đằng sau những vụ việc như vậy không đơn thuần là vấn đề pháp lý, mà còn là nỗi đau của nhiều gia đình. Khi giải quyết những trường hợp ấy, người Thẩm phán phải cân nhắc thấu đáo, vừa áp dụng đúng quy định pháp luật, vừa giúp các bên nhìn nhận rõ hơn những hệ quả từ hành vi của mình. Theo bà Phương, nhiều khi chỉ cần các bên biết bỏ qua cái tôi cá nhân và nghĩ nhiều hơn đến gia đình, con cái thì mọi chuyện có thể thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, khi nhắc đến những người phụ nữ trong ngành Tòa án, điều dễ nhận thấy không phải là sự nổi bật trước công chúng mà là sự bền bỉ và trách nhiệm trong công việc hằng ngày. Ở vị trí nào, từ Thẩm phán trực tiếp xét xử đến cán bộ tham mưu, họ đều đang góp phần lặng lẽ vào việc giữ gìn sự nghiêm minh của pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Trong dòng chảy thầm lặng ấy, hình ảnh người nữ Thẩm phán hiện lên không ồn ào nhưng đầy bản lĩnh. Họ mang theo sự cẩn trọng của nghề nghiệp, sự kiên nhẫn của người phụ nữ và tinh thần trách nhiệm với xã hội. Và chính từ những đóng góp bền bỉ ấy, công lý không chỉ được bảo vệ bằng những bản án nghiêm minh, mà còn được gìn giữ bằng sự thấu hiểu và nhân văn trong từng quyết định của người làm công tác xét xử.