Nâng cao hiệu quả việc triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi)

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM cho biết trong giai đoạn Việt Nam đang tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới và phát triển bền vững dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, yêu cầu sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Do vậy, việc hoàn thiện khuôn khổ hiến định không chỉ góp phần sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính trị, mà còn tạo điều kiện để xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân hiệu quả hơn, qua đó mở ra những triển vọng mới cho sự phát triển của đất nước trong tương lai.

Theo TS. Lê Trường Sơn, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV ngày 16/6/2025 đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Quyết định này đánh dấu một bước chuyển quan trọng, đặt nền tảng pháp lý cần thiết cho việc tổ chức và vận hành chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Tuy nhiên, việc đưa các quy định mới vào cuộc sống đồng thời đặt ra nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn, đòi hỏi sự phân tích và đánh giá thận trọng nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn quản trị, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam.

Bên cạnh đó, những vấn đề được đặt ra, bàn luận tại Hội thảo nhằm giải quyết các mục tiêu sau:

Thứ nhất, tập trung phân tích những điểm mới cơ bản của Hiến pháp năm 2013 sửa đổi trong mối tương quan, so sánh với Hiến pháp các giai đoạn trước, cũng như mô hình ở các nước có hệ thống chính quyền địa phương tương đồng từ đó làm rõ các vấn đề cốt lõi cần được tiếp tục thể chế hóa và hiệu quả áp dụng.

Thứ hai, nghiên cứu và thảo luận các tác động của quy định mới của Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi) đến hệ thống pháp luật cũng như thực tiễn vận hành của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Thứ ba, làm rõ các khó khăn, vướng mắc khi các quy định mới của Hiến pháp được triển khai thi hành, từ đó đề xuất kiến nghị, giải pháp nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiệu lực và hiệu quả trong hệ thống pháp luật, đặc biệt là Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật… nhằm phù hợp với tinh thần Hiến pháp và thực tế phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Thứ tư, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh, nền hành chính hiện đại, hội thảo cũng là cơ hội để thảo luận về việc vận dụng các quy định của Hiến pháp trong xây dựng chính quyền địa phương thích ứng với các yêu cầu mới về công nghệ, hội nhập quốc tế và quản trị công hiện đại.

Ngoài ra, cũng tại hội thảo, Ban tổ chức đã giới thiệu Kỷ yếu hội thảo, tập hợp 28 bài viết được tuyển chọn từ các chuyên gia, nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách, cán bộ trong lĩnh vực pháp luật – hành chính công, nghiên cứu sinh và học viên cao học.

Các bài viết phản ánh đa chiều những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đưa ra nhiều gợi mở, giải pháp có giá trị tham khảo.

Hội thảo được tổ chức đã tạo không gian trao đổi sôi nổi giữa các nhà khoa học và đại biểu thực tiễn, góp phần nhận diện rõ những vấn đề đặt ra trong thi hành Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi) và cung cấp nhiều khuyến nghị quan trọng nhằm hoàn thiện pháp luật, đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu quả quản trị chính quyền địa phương ở Việt Nam.