Gia Lai và “bài toán" chuyển đổi hơn 22 nghìn ha cao su bị chết, kém hiệu quả

Theo đó, trong giai đoạn 2007 - 2014, UBND tỉnh Gia Lai đã tạm giao đất cho 16 doanh nghiệp thực hiện 44 dự án chuyển đổi rừng nghèo sang trồng cao su với diện tích hơn 32 nghìn ha.

Trong đó, diện tích mà các doanh nghiệp đã trồng cao su là hơn 25,5 nghìn ha. Vậy nhưng, chỉ có hơn 8 nghìn ha cây cao su sinh trưởng, phát triển bình thường (chiếm 31%); còn lại hơn 17,5 nghìn ha cây cao su bị chết, kém phát triển (chiếm 69%).

Ngoài ra, diện tích đã giao về địa phương quản lý gần 1,9 nghìn ha, diện tích tiếp tục đề xuất trả về địa phương quản lý khoảng 409 ha; diện tích chưa trồng cao su hơn 3,1 nghìn ha; diện tích chưa khai hoang hơn 1,3 nghìn ha.

Từ thực tế đó, UBND tỉnh Gia Lai đã có báo cáo đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Chính phủ đồng ý chủ trương cho phép các doanh nghiệp xử lý, chuyển đổi đối hơn 22 nghìn ha cây cao su bị chết, kém phát triển và diện tích chưa trồng cao su sang các dự án khác như: trồng trọt, chăn nuôi, năng lượng, tổng hợp.

Sau đó, vào giữa tháng 4/2026, Bộ Nông nghiệp & Môi trường đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ kiến nghị xử lý diện tích cây cao su kém phát triển trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Trong văn bản này, Bộ Nông nghiệp & Môi trường đề nghị UBND tỉnh Gia Lai rà soát, xác định loại đất trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đối với diện tích nêu trên; đồng thời tổ chức thực hiện việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất bảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và tuân thủ quy định của pháp luật về lâm nghiệp, đất đai và các quy định pháp luật có liên quan.

Cùng với đó, Bộ cũng đề nghị tỉnh Gia Lai tổ chức rà soát, đánh giá cụ thể từng trường hợp, đối chiếu với quy định của pháp luật và tình hình thực tế triển khai để xác định đầy đủ nghĩa vụ trồng rừng thay thế tại thời điểm có chuyển mục đích sử dụng rừng theo quy định.

Tiếp đến, Văn phòng Chính phủ cũng đã có văn bản về kiến nghị xử lý diện tích cây cao su bị chết, kém phát triển trên địa bàn tỉnh Gia Lai; Kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Gia Lai về việc thống nhất chủ trương chuyển dự án trồng cao su trên đất rừng nghèo sang dự án khác theo đề nghị của Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh Gia Lai.

Từ đây, nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án trồng cao su trên đất rừng nghèo, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, trong tháng 5/2026, UBND tỉnh Gia Lai đã có những chỉ đạo quyết liệt.

Cụ thể, UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu các đơn vị chuyển rừng nghèo sang trồng cao su phải khẩn trương xây dựng dự án chuyển đổi diện tích cây cao su chết, kém phát triển, diện tích chưa sử dụng chuyển sang các dự án khác gửi về Sở Tài chính trước ngày 25/5/2026 để tổng hợp, thẩm định trình UBND tỉnh phê duyệt làm cơ sở triển khai thực hiện.

Trong đó, nội dung dự án thể hiện rõ cơ sở pháp lý (sự phù hợp với Quy hoạch, kế hoạch, hiện trạng sử dụng đất; quy hoạch lâm nghiệp; quy hoạch năng lượng, quy hoạch chung cấp xã, quy hoạch đô thị và nông thôn...), vị trí, diện tích, đánh giá hiệu quả về kinh tế, xã hội, môi trường. Thực hiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế theo đúng quy định của pháp luật.

Cùng với đó, tỉnh Gia Lai sẽ thành lập Tổ công tác để thẩm định dự án, nếu không khả thi tỉnh sẽ tiến hành thu hồi đất để định hướng triển khai dự án khác, tránh lãng phí tài nguyên đất và thất thoát tài sản Nhà nước.