Văn hóa- Thể thao

Đền Kim Liên và vai trò trấn giữ phía Nam Thăng Long

Dương Dũng - Minh Lý 28/02/2026 - 07:13

Đền Kim Liên được biết đến là một ngôi đền thiêng trong hệ thống “Tứ trấn Hà Nội” trấn giữ phía Nam kinh thành Thăng Long xưa. Đền thờ thần Cao Sơn Đại vương - người đã có công giúp vua Lê Tương Dực dẹp loạn, khôi phục nhà Lê và được nhà vua lập đền thờ để tưởng nhớ.

img_0691.jpg
Thăng Long tứ trấn, gắn với việc ra đời của kinh đô Thăng Long thời nhà Lý những năm 1010, là nơi thờ bốn vị thần trấn giữ bốn phương huyết mạch ở các hướng Đông, Tây, Nam, Bắc của thành Thăng Long, bảo vệ và che chở cho mảnh đất Thăng Long kinh kỳ có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của Nhân dân Thủ đô Hà Nội.
img_0692.jpg
Đền Kim Liên những ngày đầu xuân.
img_0693.jpg
Nam trấn, đền Kim Liên theo thư tịch cũ để lại thì đền được xây dựng từ thời Vua Lý Thái Tổ, thế kỉ XVII. Đền Kim Liên là ngôi đền trấn giữ bảo vệ kinh thành Thăng Long ở phía Nam, là nơi thờ thần Cao Sơn Đại vương.
img_0694.jpg
Theo truyện xưa kể lại, Thần Cao Sơn Đại vương đã có công giúp Vua Lê Tương Dực dẹp loạn, khôi phục nhà Lê được nhà vua lập đền thờ để tưởng nhớ.
img_0696.jpg
img_0699.jpg
img_0701.jpg
img_0702.jpg
Theo sử liệu tại đền, đền Kim Liên được xây dựng từ khi Vua Lý Thái Tổ rời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long. Đình Kim Liên được xây dựng tựa lên một gò đất cao nhất vùng, từ dưới sân bước lên phải qua 9 bậc gạch, là nơi mở ra ô Kim Hoa (còn gọi là ô Đồng Lầm), cửa ngõ giao lưu giữa vùng Sơn Nam về với kinh thành.
img_0704.jpg
Kết cấu đình và đền Kim Liên gồm có nghi môn, đại bái và cung cấm. Nghi môn là một nếp nhà ba gian, xây kiểu tường hồi bít đốc. Hậu cung là một nếp nhà ba gian dọc, xây gạch trần mái lợp ngói ta. Gian cuối cùng là nơi thờ Cao Sơn Đại vương và hai nữ thần phối hưởng là tôn nữ Động Hồ Trưng Vương và Huệ Minh Công chúa.
img_0717.jpg
Đền Kim Liên từ lâu đã trở thành địa điểm du xuân, chiêm bái đầu năm của nhiều người dân.
img_0719.jpg
Trong đền Kim Liên có tấm bia đá rất lớn được chạm khắc tinh xảo dòng chữ: “Cao Sơn Đại vương thần từ bi minh” do sử thần Lê Tung soạn, năm 1510, nói về công lao của thần Cao Sơn Đại vương trong việc ngầm giúp vua Lê giành lại ngai vàng từ tay ngoại thích. Đây chính là di vật quan trọng nhất tại đền Kim Liên đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Tại đình Kim Liên còn lưu giữ 39 đạo sắc phong cho thần Cao Sơn Đại vương, 26 sắc phong thời Lê Trung Hưng, 13 sắc phong thời nhà Nguyễn.
img_0705.jpg
Trong suốt hơn một nghìn năm, các di tích thuộc Thăng Long tứ trấn, trong đó có đền Kim Liên luôn giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa, lịch sử của Thăng Long-Hà Nội.
img_0718.jpg
Trải qua nhiều biến cố lịch sử, đền Kim Liên đã được sửa chữa, tu tạo lại. Sau này, đền được bổ sung thêm cổng tam quan trước cổng đền và các kiến trúc mới tạo thành một ngôi đình làng, gọi là đình Kim Liên. Các công trình trong đền được trang trí với các họa tiết, hoa văn công phu, sinh động mang đậm phong cách kiến trúc nghệ thuật thời Nguyễn.
img_0698.jpg
Ngoài ra, đền Kim Liên còn lưu giữ những tấm bia đá mang nhiều giá trị lịch sử đặc sắc.
img_0700.jpg
Ngôi đền được biết đến là ngôi đền thiêng trong hệ thống “Tứ trấn Thăng Long”, trấn giữ phía Nam kinh thành Thăng Long xưa. Đền thờ thần Cao Sơn đại vương - người đã có công giúp vua Lê Tương Dực dẹp loạn, khôi phục nhà Lê và được nhà vua lập đền thờ để tưởng nhớ.
(0) Bình luận
Nổi bật
Đền Kim Liên và vai trò trấn giữ phía Nam Thăng Long