Đề xuất phát triển công dân số gắn với ưu đãi thuế, phí

Theo Cục C06, việc xây dựng dự thảo Nghị quyết được thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo kết luận số 624/TB-VPCP ngày 16/11/2025, giao Bộ Công an chủ trì xây dựng và trình Chính phủ xem xét ban hành Nghị quyết về phát triển công dân số.

Quan điểm xuyên suốt và quan trọng nhất trong quá trình xây dựng dự thảo là tuân thủ tuyệt đối Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm đầy đủ quyền con người, quyền công dân. Đại diện Cục C06 khẳng định, dự thảo Nghị quyết không làm giảm hay hạn chế bất kỳ quyền và lợi ích hợp pháp nào của công dân đã được Hiến pháp quy định; ngược lại, đây là bước đi nhằm cụ thể hóa và bảo vệ các quyền đó trên môi trường mạng, khắc phục tình trạng các quy định còn tản mạn, thiếu thống nhất tại nhiều luật chuyên ngành hiện nay.

Nghị quyết hướng tới việc bảo đảm hài hòa giữa việc thụ hưởng quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ, tạo hành lang pháp lý đầy đủ để người dân có thể sống, học tập, làm việc an toàn, hiệu quả trong kỷ nguyên số.

Trên cơ sở đó, dự thảo xác định “công dân số” là cá nhân có tài khoản định danh điện tử, có năng lực số để học tập, làm việc và tham gia các hoạt động xã hội trên môi trường số một cách an toàn, có trách nhiệm và tuân thủ pháp luật.

Ứng dụng VNeID được định hướng phát triển thành nền tảng trung tâm, cung cấp nhiều tiện ích phục vụ trực tiếp quyền và lợi ích của người dân. Theo đó, VNeID sẽ tích hợp ví điện tử, các kênh thanh toán, chi trả an sinh xã hội; cung cấp “chữ ký số cá nhân”; đồng thời phát triển kênh giao tiếp chính thống để công dân thực hiện quyền phản biện, góp ý với chính quyền trên môi trường số.

Đáng chú ý, để khuyến khích người dân chủ động tham gia chuyển đổi số, dự thảo Nghị quyết đề xuất cơ chế ghi nhận mức độ tích cực tham gia của công dân trên môi trường số gắn với các ưu đãi thiết thực. Căn cứ vào mức độ rèn luyện kỹ năng số, tham gia sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các giao dịch số khác, công dân có thể được hưởng các chính sách miễn, giảm thuế và phí, như miễn 100% phí, lệ phí đối với các thủ tục hành chính thiết yếu, đồng thời đề xuất giảm tới 10% một số loại thuế, lệ phí trước bạ.

Cục C06 nhấn mạnh, việc ghi nhận mức độ tích cực tham gia của công dân trên môi trường số chỉ nhằm mục đích khuyến khích, tạo động lực cho người dân tham gia chuyển đổi số; không sử dụng để phân biệt đối xử giữa các công dân và không áp dụng trong xử phạt vi phạm hành chính hay bất kỳ biện pháp nào làm hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Theo dự thảo, điều kiện để trở thành công dân số bao gồm: được cấp tài khoản định danh điện tử trên VNeID; có khả năng sử dụng dịch vụ công và các dịch vụ số an toàn; thực hiện đầy đủ trách nhiệm của công dân số và được xếp hạng công dân số theo quy định.

Dự thảo Nghị quyết cũng làm rõ quyền và trách nhiệm của công dân số. Trong đó, quyền lợi bao gồm quyền sở hữu và quản lý danh tính số; quyền được tiếp cận, sử dụng và hưởng lợi từ các dịch vụ số; quyền được bảo vệ an toàn trên môi trường số; quyền tham gia dân chủ và giám sát số. Song song với đó, công dân số có trách nhiệm tạo lập, cập nhật và xác thực dữ liệu; thực hiện dịch vụ công trực tuyến; tuân thủ pháp luật, ứng xử văn minh, bảo vệ an toàn thông tin và dữ liệu cá nhân; đồng thời tích cực đóng góp xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Hiện nay, Bộ Công an đang tiếp tục lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành.