Đề xuất hai phương án trong Nghị quyết về công tác tư pháp

Cụ thể, Tờ trình dự án Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án nêu hai phương án đối với ba nội dung còn có ý kiến khác nhau.

Nội dung thứ nhất liên quan đến chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự và vụ án hành chính.

Phương án 1 quy định 100% vụ án, vụ việc phải được giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định; đồng thời tiếp tục xác định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số vụ việc thụ lý.

Phương án 2 chỉ yêu cầu 100% vụ án, vụ việc được giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, không quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý. Tòa án nhân dân tối cao, cơ quan trực tiếp thực hiện chỉ tiêu, tán thành phương án này.

Nội dung thứ hai liên quan đến chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân.

Phương án 1 yêu cầu việc giải quyết đơn phải đúng thời hạn, có căn cứ và đúng quy định pháp luật; đồng thời tiếp tục giữ chỉ tiêu định lượng, với tỷ lệ giải quyết đạt từ 60% trở lên trên tổng số thụ lý.

Phương án 2 không tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết từ 60% trở lên, mà yêu cầu tăng tỷ lệ giải quyết đơn hằng năm; đồng thời bảo đảm việc giải quyết đúng thời hạn, có căn cứ và đúng pháp luật.

Nội dung thứ ba liên quan đến việc người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ.

Phương án 1 quy định không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, người bị tạm giam hoặc phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ.

Phương án 2 quy định theo hướng hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ.

Báo cáo thẩm tra về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, nhiều ý kiến trong UBPLTP, các cơ quan của Quốc hội tán thành Phương án 1 do phương án này tiếp tục kế thừa quy định của Nghị quyết số 96 quy định về tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc tính trên tổng số thụ lý trong kỳ báo cáo; bổ sung chỉ tiêu riêng đối với các vụ án xâm hại trẻ em để phù hợp với các nghị quyết của Quốc hội về công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Tuy vậy, cần diễn đạt chỉ tiêu này cho rõ ràng, dễ hiểu hơn.

Bên cạnh đó, một số ý kiến trong UBPLTP, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tán thành Phương án 2 theo hướng chỉ quy định chỉ tiêu giải quyết đúng hạn, không quy định chỉ tiêu định lượng trong giải quyết vụ án, vụ việc, tránh tạo ra áp lực cho ngành Tòa án.

Về chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, theo cơ quan thẩm tra, nhiều ý kiến trong UBPLTP, một số cơ quan của Quốc hội tán thành Phương án 1 và cho rằng phương án này vừa quy định chỉ tiêu giải quyết đúng thời hạn luật định, vừa kế thừa chỉ tiêu của Nghị quyết số 96, tạo “áp lực tích cực” để các cơ quan tiến hành tố tụng nỗ lực giải quyết đơn của công dân, kịp thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Một số ý kiến trong UBPLTP, một số cơ quan của Quốc hội tán thành Phương án 2 theo hướng chỉ quy định giải quyết đơn đúng thời hạn luật định, bỏ chỉ tiêu định lượng về giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân.

Đối với chỉ tiêu hạn chế người bị tạm giữ, người bị tạm giam trốn khỏi cơ sở giam giữ; phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ quan thẩm tra cho biết, nhiều ý kiến trong UBPLTP và nhiều cơ quan của Quốc hội tán thành với Phương án 1 vì phương án này quy định chỉ tiêu tuyệt đối không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ, thể hiện yêu cầu quản lý nghiêm ngặt, nâng cao tính kỷ luật, trách nhiệm của cơ sở giam giữ, không để xảy ra sai sót trong công tác quản lý người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân.

Một số ý kiến trong UBPLTP tán thành Phương án 2 vì cho rằng, việc đặt ra chỉ tiêu (hạn chế tới mức thấp nhất) nhằm giảm thiểu tối đa số vụ việc người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân bỏ trốn, vừa tạo động lực để các cơ sở giam giữ không ngừng nâng cao chất lượng trong công tác quản lý giam giữ, vừa có tính khả thi.

Theo chương trình Kỳ họp, chiều nay (6/8) Quốc hội sẽ cho ý kiến tại Tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án và nhiều nội dung quan trọng khác.