Đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động xuống 0,3% đến năm 2027

Bộ Nội vụ đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Dự thảo được xây dựng với mục tiêu hoàn thiện chính sách theo hướng đồng bộ, khả thi, ổn định và phù hợp hơn với thực tiễn, đồng thời rà soát các quy định về cơ chế mức đóng, điều kiện áp dụng và thủ tục thực hiện.

Theo tờ trình, một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh mức đóng theo hướng giảm có thời hạn. Cụ thể, người sử dụng lao động hằng tháng đóng bằng 0,3% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2027. Từ ngày 1/1/2028, mức đóng sẽ quay trở lại 0,5%.

Dự thảo cũng tiếp tục kế thừa quy định về phương thức đóng linh hoạt theo tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần đối với các đối tượng trong lĩnh vực nông, lâm, ngư, diêm nghiệp.

Hỗ trợ doanh nghiệp, vẫn bảo đảm an toàn quỹ

Bộ Nội vụ cho biết việc giảm mức đóng nhằm triển khai chính sách hỗ trợ có thời hạn, góp phần giảm chi phí cho người sử dụng lao động, qua đó thúc đẩy phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, phương án này vẫn bảo đảm khả năng an toàn của quỹ.

So với quy định hiện hành, dự thảo chuyển từ cơ chế áp dụng mức đóng thấp hơn dựa trên điều kiện và hồ sơ sang quy định trực tiếp một mức đóng đồng đều theo thời gian. Cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch, dễ thực hiện và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tổng thu quỹ năm 2025 ước đạt khoảng 7.368,9 tỷ đồng, với khoảng 18,1 triệu người tham gia. Kết dư quỹ đến hết năm 2025 dự kiến đạt khoảng 86.442 tỷ đồng và tiếp tục tăng thêm khoảng 8.000 tỷ đồng so với năm 2024. Quỹ hiện vẫn được đánh giá có khả năng cân đối trong dài hạn và đáp ứng yêu cầu chi trả trong thời gian tới.

Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ tính toán việc áp dụng mức đóng 0,3% có thể làm giảm thu quỹ khoảng gần 3.000 tỷ đồng trong năm 2027, song vẫn nằm trong khả năng cân đối ngắn hạn.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cũng lưu ý áp lực chi trong thời gian tới có xu hướng gia tăng, cả về số người hưởng và mức chi trả, do điều chỉnh tiền lương và định hướng nâng mức hưởng theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Vì vậy, việc giảm mức đóng chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời, và việc quay lại mức 0,5% từ năm 2028 được đánh giá là cần thiết để bảo đảm an toàn quỹ.

Mở rộng đối tượng, cắt giảm thủ tục

Bên cạnh điều chỉnh mức đóng, dự thảo Nghị định bổ sung quy định áp dụng mức đóng đối với người lao động cao tuổi theo quy định của Bộ luật Lao động. Việc bổ sung này xuất phát từ thực tế nhiều lao động cao tuổi vẫn tiếp tục làm việc nhưng chưa thuộc diện bắt buộc đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, dẫn đến chưa được bảo đảm quyền lợi khi xảy ra rủi ro.

Theo Bộ Nội vụ, việc mở rộng đối tượng sẽ giúp chính sách bao quát hơn, phù hợp với thực tiễn sử dụng lao động, đồng thời tăng cường tính thống nhất giữa pháp luật lao động và pháp luật bảo hiểm xã hội.

Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất lược bỏ toàn bộ cơ chế áp dụng mức đóng thấp hơn mức bình thường theo điều kiện đối với doanh nghiệp được quy định tại Nghị định số 58/2020/NĐ-CP. Các quy định liên quan đến điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục và thẩm quyền quyết định cũng sẽ được bãi bỏ.

Theo đánh giá, cơ chế hiện hành còn khó triển khai do điều kiện chặt chẽ, thủ tục phức tạp, phát sinh chi phí và chưa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận chính sách. Việc chuyển sang quy định một mức đóng thống nhất 0,3% trong thời gian nhất định được kỳ vọng sẽ đơn giản hóa chính sách, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Bộ Nội vụ cho rằng phương án áp dụng hai mức đóng theo lộ trình nêu trên vừa kế thừa quy định hiện hành, vừa bảo đảm tính khả thi, hạn chế xáo trộn trong quá trình tổ chức thực hiện, đồng thời phù hợp với chủ trương hỗ trợ và thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân.